IV SA/Wa 23/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego adwokata M. S. w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii prawnej w sprawie odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 23/08 w sprawie ze skargi B. C. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. przyznać adwokatowi M. S. kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) powiększoną o kwotę 59,40 zł (pięćdziesiąt dziewięć 40/100 złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej; 2. przyznać adwokatowi M. S. kwotę 17 zł (siedemnaście zł), tytułem zwrotu wydatków poniesionych na uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; 3. w pozostałej części wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał uczestnikowi Z. C. adwokata z urzędu celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 roku sygn. akt IV SA/Wa 23/08. Pismem z dnia 20 czerwca 2008 roku Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała, iż wyznacza adwokata M. S. jako adwokata z urzędu. Wnioskiem z dnia 15 lipca 2008 roku pełnomocnik uczestnika zwrócił się do Sądu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 360 zł wraz z podatkiem VAT, z tytułu sporządzenia opinii prawnej uzasadniającej odmowę wniesienia skargi kasacyjnej, oraz zwrot kosztów opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w kwocie 17 zł. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2008 r. IV SA/Wa 23/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1 przyznał adwokatowi M. S. kwotę 180 zł powiększoną o kwotę 39,60 zł stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a w pkt 2 oddalił w pozostałej części wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że kwota należna za sporządzenie opinii prawnej o odmowie wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 180 zł, ale powinna być powiększona o kwotę 39,60 zł stanowiącą 22% podatku VAT. Wskazał ponadto, iż nie widzi podstawy prawnej do przyznania zwrotu kosztów pełnomocnictwa, dlatego w tym zakresie wniosek oddalił jako bezzasadny. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył adwokat M. S. zarzucając mu naruszenie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwana p.p.s.a.) w związku z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 18 ust. 2 pkt 2 lit. b oraz § 19 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność wzmożonego nakładu pracy adwokata i szczególnej zawiłości sprawy. Żalący zarzucił ponadto Sądowi naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez nie wskazanie w treści uzasadnienia przyczyny, dla której wniosek o przyznanie zwrotu kosztów nie został uwzględniony w całości lecz jedynie w części. Dodatkowo w zażaleniu zwrócono uwagę na naruszenie § 19 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez uznanie, że wniosek o zwrot poniesionych kosztów z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa jest bezzasadny. Ponadto żalący się na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie kwoty 360 zł powiększonej o kwotę podatku VAT, tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej oraz o zwrot wydatków adwokata z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Postanowieniem z dnia 21 października 2008 r. (sygn. akt II OZ 1085/08) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania adwokata M. S. w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w przedmiotowej sprawie pełnomocnik został ustanowiony już po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie prowadził natomiast sprawy w I instancji. W rozumieniu § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, przysługuje mu wynagrodzenie w wysokości 75% stawki minimalnej przewidzianej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, co daje kwotę 180 zł. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia tak ustaloną opłatę należy podwyższyć o stawkę podatku VAT, co łącznie daje kwotę 219,60 zł (kwota 180 zł wraz z kwotą 39,60 zł tj. z należnym podatkiem VAT). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał tym samym, iż kwota minimalnego wynagrodzenia adwokata, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obliczona właściwie. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł jednocześnie, że w świetle wykładni funkcjonalnej art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia, Sąd zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W tym kontekście Sąd Odwoławczy podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ogóle nie odniósł się do zawartych we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej argumentów żalącego się mających świadczyć o jego zaangażowaniu w załatwienie sprawy i podjętych w tym zakresie czynnościach – m. in. w zakresie osobistych spotkań z mocodawcą i udzielanych mu pouczeń o możliwości załatwienia sprawy w ramach postępowania administracyjnego. Tym samym – w ocenie Sądu Odwoławczego – Sąd I instancji nie wykazał, dlaczego zasądził na rzecz adwokata zwrot kosztów zastępstwa procesowego w minimalnej wysokości stawki. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w myśl zastosowanego przez Sąd I instancji art. 250 p.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik, poza wynagrodzeniem związanym z nieopłaconą pomocą prawną, ma także prawo do zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wydatkiem takim jest niewątpliwie kwota uiszczonej opłaty skarbowej. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niezasadnie odmówił żalącemu się przyznania kosztów tytułem zwrotu wydatków poniesionych na uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2009 r., wezwano pełnomocnika uczestnika postępowania – adwokata M. S. do nadesłania, w terminie 7 dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych, opinii o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 roku oraz dowodu przekazania jej uczestnikowi. W wykonaniu powyższego adwokat M. S. nadesłał do Sądu sporządzoną przez siebie opinię wraz z dowodem przekazania jej uczestnikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 75% z kwoty 240 zł, nie mniej niż 120 zł. Par. 2 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia obliguje Sąd, który zasądza opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, do brania pod uwagę niezbędnego nakładu pracy adwokata, a także charakteru sprawy i wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wskazuje natomiast § 19 pkt 1 ww. rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5. Z powyższego wynika, iż ww. rozporządzenie umożliwia przyznanie pełnomocnikowi sporządzającemu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli nie prowadził sprawy w pierwszej instancji 75 % stawki minimalnej powiększonej o 50 %. W przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wymeldowania, a więc zgodnie z § 18 pkt 1 lit. c i § 18 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia stawka minimalna wynagrodzenia pełnomocnika wynosiła 180 zł. Podwyższenie stawki minimalnej może nastąpić – jak już wskazano wyżej - przy zwiększonym nakładzie pracy adwokata a także charakterze sprawy, którą się zajmował. Tym samym najwyższą możliwą kwotą, jaką można przyznać pełnomocnikowi za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest kwota 270 zł (75% z 360 zł). Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia zostanie ona powiększona o kwotę 59,40 zł stanowiącą 22% podatku VAT. Ponieważ, w ocenie Sądu, pełnomocnik wykazał, iż w przedmiotowej sprawie wykonał wiele czynności związanych ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (spotkał się ze skarżącym, przeanalizował akta sprawy, a także sporządził wyczerpującą opinie prawną), co wiązało się z dużym nakładem pracy wykonanej przez pełnomocnika z urzędu, Sąd przyznał mu wynagrodzenie w kwocie 150 % stawki minimalnej. Ponieważ, jak już było wyżej wskazane, przyznana przez Sąd kwota jest kwotą najwyższą, jaką Sąd mógł przyznać pełnomocnikowi w przedmiotowej sprawie, w pkt 3 orzeczenia, Sąd oddalił wniosek pełnomocnika w pozostałej części. Na podstawie § 19 pkt 2 ww. rozporządzenia, Sąd przyznał pełnomocnikowi kwotę 17 zł stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, uznając, iż opłata ta stanowi niezbędny, udokumentowany poniesiony przez adwokata wydatek. Biorąc powyższe pod uwagę, należało orzec jak w sentencji.