IV SA/Wa 23/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-06
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jego sytuacji materialnej i dochodów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jego sytuacji materialnej, dochodów z działalności rolniczej oraz kosztów utrzymania. Niewyjaśnienie tych kluczowych okoliczności uniemożliwiło sądowi dokonanie oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy i stwierdzenie, czy spełnia on ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
T. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Złożył formularz PPF, wskazując na posiadanie domu, dzierżawę gruntów rolnych i rentę z KRUS. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące dochodów z dzierżawy, wydatków, posiadania kont bankowych i korzystania z pomocy społecznej lub rodziny. Wnioskodawca nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wymeldowaniu postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący T. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 11 lutego 2011 r. odrzucającego jego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Z nadesłanego w dniu 8 marca 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o pow. 72 m2 oraz budynków gospodarczych. Wnioskodawca wydzierżawia grunty rolne o pow. 12 ha. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący wymienił rentę kwartalną z KRUS w wysokości 133, 33 zł miesięcznie.
Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnego oświadczenia co do źródeł dochodu, a głównie pełnych informacji o dochodach z działalności rolniczej oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, skarżący pismem Sądu z dnia 24 marca 2011 r. został wezwany do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
- wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe, ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunku bankowego,
- kopii umowy dzierżawy nieruchomości rolnej o pow. 12 ha, a także oświadczenia wskazującego, czy i ewentualnie w jakiej wysokości, uzyskuje dochód z przedmiotowej nieruchomości,
- oświadczenia, czy starał się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
- oświadczenia o wysokości stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości,
- oświadczenia, czy korzysta z pomocy społecznej,
- oświadczenia, czy w bieżącym utrzymaniu korzysta z pomocy rodziny.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono dorosłemu domownikowi- synowi skarżącego w dniu 29 marca 2011 r. (k.42 akt sądowych). Zatem zgodnie z art. 72 1 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) należy uznać je za doręczone skarżącemu skutecznie. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 12 kwietnia 2011 r., natomiast wnioskodawca do dnia dzisiejszego nie udzieliła odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów utrzymania, w tym zwłaszcza źródeł ich finansowania.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
T. P. wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Warunkiem całkowitego przyznania prawa pomocy (tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika), na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w formularzu wniosku z dnia 8 marca 2011 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakiejkolwiek informacji odnośnie uzyskiwanych dochodów z nieruchomości rolnej o pow. 12 ha, której skarżący jest dzierżawcą oraz kosztów bieżącego utrzymania. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na pełną ocenę jego możliwości płatniczych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. W konsekwencji, wobec nieprzedłużenia przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów i oświadczeń należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez skarżącego kosztów utrzymania oraz wszystkich źródeł ich finansowania, a tym samym wysokości ewentualnych środków pozostających mu do dyspozycji.
Wobec tego, iż skarżący wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku uchyli się od obowiązku nadesłania stosownych dokumentów źródłowych, brak jest podstaw do uznania, iż skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy nie można natomiast uznać danych zawartych w formularzu PPF nadesłanym do Sądu w dniu 8 marca 2011 r. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Dodatkowo trzeba podkreślić, że referendarz sądowy działający w imieniu Sądu nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., [...]).
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło