IV SA/Wa 2304/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Stowarzyszenia Z., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. odmawiające wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2013 r. zmieniającej decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków w O. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Prezydent Miasta O., na podstawie art. 155 k.p.a. zmienił ostateczną decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków w O. na działkach nr ew. [...],[...] i [...] z obrębu – O. oraz nr ew. [...] z obrębu [...] miasto, w zakresie oznaczenia numerów działek ewidencyjnych położonych w O.. Uwzględniając wniosek [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. zamiast działki nr ew. [...] obr. [...] w O. wpisano działkę o nr ew. [...] obr. [...] w O., zaś działki nr ew. [...] obr. [....] w O. wpisano działkę o nr ew. [...] i [...] obr. [....] w O.. Pozostałe warunki określone w decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2012 r. nie uległy zmianie. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że dotychczasowa działka nr ew. [..] została podzielona decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] sierpnia 2012 r. na działki nr ew. [...], [...] i [...], z których w obszarze planowanego przedsięwzięcia znajduje się działka nr ew. [...]. Z kolei dotychczasowa działka nr ew. [...] została podzielona decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2013 r. na działki nr ew. [...] i [...]. Jednocześnie organ wskazał, że zakres przedmiotowego przedsięwzięcia nie ulega żadnym zmianom zarówno pod względem wielkości, jak i charakteru inwestycji oraz wielkości emisji do środowiska Pismem z dnia 5 lutego 2014 r. odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie Z., zawierające jednocześnie alternatywy wniosek o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności zaskarżonej decyzji. Stowarzyszenie podniosło, że została ona wydana bez zachowania wymagań przewidzianych art. 87 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziału społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz udziału społeczeństwa, w postępowaniu dotyczącym zmiany tej decyzji. Postanowieniem z dnia [....] marca 2014 r. Kolegium stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Natomiast odrębnym postanowieniem nr [...] z tej samej daty, organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2013 r. Kolegium uznało, że w sprawie niniejszej nie zaszły przesłanki do wszczęcia takiego postępowania z urzędu na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Kolegium nie dopatrzyło się bowiem istnienia interesu społecznego we wszczęciu takiego postępowania, gdyż wymieniona decyzja Prezydenta Miasta O. nie spowodowała zmiany wielkości i charakteru planowanej inwestycji, a w konsekwencji nie ulegną zmianie wielkości emisji do środowiska, w związku z czym nie zmieni się też oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Wymienione postanowienie wobec niezłożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stało się ostateczne. Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2014 r. Stowarzyszenie Z., ponownie wystąpiło o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta O. nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem wnioskodawcy, decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem art. 79 ust. 1 w zw. z art. 87 ustawy z dnia 3 października 2008 r. ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziału społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) oraz art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 tej ustawy. W wyniku rozpoznania wymienionego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 31 § 2 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta O. nr [....] z dnia [...] grudnia 2013 r. Kolegium wskazało, że stosownie do art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania. Organy administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia w myśl § 2 przywołanego artykułu o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Kolegium stwierdziło, że przeprowadziło już na żądanie Stowarzyszenia Z. postępowanie w sprawie oceny, czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu, w trybie art. 31 § 2 k.p.a., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2013 r. W jego wyniku Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Stowarzyszenia i wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji ostatecznej. Kolegium podniosło, że każde kolejne postępowanie dotyczące oceny, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wspomnianej decyzji ostatecznej, z przyczyn, które były już przedmiotem oceny Kolegium na skutek żądania tej samej strony zakończyłoby się wydaniem orzeczenia obarczonego kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Orzeczenie takie bowiem dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygnięciem innym orzeczeniem ostatecznym tego samego organu, w tym wypadku postanowieniem Kolegium z dnia [...] marca 2014 r. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyło Stowarzyszenia Z., wywodząc, że w niniejszym przypadku nie występuje tożsamość spraw. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO postanowieniem z dnia [...] września utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, Kolegium wskazało, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie było ustalenie, że już raz toczyło się postępowanie w zakresie możliwości wszczęcia postępowania nieważnościowego na wniosek Stowarzyszenia, a nie w zakresie merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji. Skargę na powyższe postanowienie Kolegium złożyło Stowarzyszenie Z., w której zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art 7 w zw. z art 77 k.p.a. oraz art 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób kompletny i wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności na pominięciu dokumentów dołączonych do pisma z dnia 14 maja 2014 r. w postaci decyzji Prezydenta Miasta O. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., odwołania od tej decyzji, jak również statutu skarżącego Stowarzyszenia, co skutkowało nieuzasadnioną odmową przyznania Stowarzyszeniu przez organ I i II instancji, przymiotu strony w ramach niniejszego postępowania oraz niedopuszczalnym ograniczeniem rozważań organu do przesłanek wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wyłącznie z urzędu w trybie art. 31 § 2 k.p.a., z całkowitym pominięciem dyspozycji art. 157 § 2 k.p.a., - art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędne zidentyfikowanie tożsamości spraw administracyjnych oraz nieuzasadnione przyjęcie, że orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2013 r. bądź odmowy stwierdzenia nieważności w/w decyzji byłoby obarczone wadą kwalifikowaną, o której mowa w tym przepisie w sytuacji, gdy na żadnym etapie postępowania żadna z w/w decyzji nie zapadła, przy czym postanowienie SKO z dnia [...] marca 2014 r. (nr [...]) nie może stanowić przeszkody dla zbadania przez właściwy organ administracyjny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., - art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. poprzez uznanie przez organ, że w niniejszej sprawie zachodzi "inna uzasadniona przyczyna" w postaci zagrożenia wydania "orzeczenia obarczonego wadą, o której mowa w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. (..)" poprzez "dokonanie po raz kolejny oceny, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej" w sytuacji, gdy organ I instancji wzywając Stowarzyszenie pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. do wykazania interesu prawnego oraz zaznajamiając się z treścią pisma strony skarżącej z dnia 14 maja 2014 r. dokonał takiej właśnie oceny, -art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zakresie, w jakim uzasadnienie zaskarżonego postanowienia stanowi proste przepisanie uzasadnienia postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r., nie wyjaśnia przy tym, z jakich powodów Stowarzyszeniu odmówiono przyznania statusu strony, zgodnie z art. 28 k.p.a. Ponadto skarżące Stowarzyszenie wskazało na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że Stowarzyszeniu Z., nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2013 r. Wskazując na powyższe naruszenia skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżone postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację wymienionych naruszeń prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem; jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa w stopniu skutkującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] września 2014 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2013 r. zmieniającej decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków w O.. W podstawie prawnej zakwestionowanego postanowienia organ wskazał art. 61a § 1 w zw. z art. 31 § 2 k.p.a. Stosownie do art. 61 a § 1 k.p.a. w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania może być zatem nie tylko brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), ale również inne uzasadnione przyczyny. Najczęściej będą to względy przedmiotowe, przy czym okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie (por. A. Plucińska- Filipowicz, LEX, Komentarz do art. 61 a k.p.a.). W ocenie Sądu przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w cytowanym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zapadło w wyniku rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenie Z. z dnia 24 kwietnia 2012 r. o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazanej wcześniej decyzji Prezydenta Miasta O.. Ten konkretny wniosek poskutkował wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Bezsporne jest, że skarżące Stowarzyszenie składało wcześniej, pismem z dnia 4 lutego 2014 r., wniosek o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. kwestionowanej decyzji. Podobnie bezsporne jest, że postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Kolegium na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. odmówiło wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2013 r. zmieniającej decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków w O.. Kolegium uznało wówczas, że nie zaszły przesłanki do wszczęcia takiego postępowania z urzędu na podstawie wskazanego przepisu art. 31 § 2 k.p.a., bowiem nie dopatrzyło się istnienia interesu społecznego we wszczęciu takiego postępowania. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że stosownie do art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową wszczęcia postępowania. Skoro zatem Kolegium ostatecznym postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. dokonało oceny w zakresie istnienia przesłanki interesu społecznego, uzasadniającego wszczęcie postępowania nieważnościowego wnioskowanego pismem Stowarzyszenia Z. z dnia [...] lutego 2014 r., a kolejny wniosek Stowarzyszenia oparty został na takiej samej podstawie prawnej, co poprzedni, to zasadnie orzekło zaskarżonym postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2013 r. zmieniającej decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków w O. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.