IV SA/Wa 2308/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-12
Skład orzekający: Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek mieszkalny jednorodzinny, planowany do budowy w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej na działce siedliskowej, położonej w granicach obszaru chronionego krajobrazu, w odległości mniejszej niż 100 m od linii brzegowej rzeki, może zostać uzgodniony w ramach odstępstwa od zakazu lokalizacji obiektów budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowana inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej na działce siedliskowej, mimo położenia w pasie 100 m od linii brzegowej rzeki, mieści się w odstępstwie od zakazu, o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, gdyż uzupełnienie istniejącej zabudowy o nowy budynek mieszkalny można uznać za obiekt niezbędny do prowadzenia gospodarstwa rolnego, a działka taka zachowuje charakter siedliskowy nawet po rozbiórce starego budynku mieszkalnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej. Działki inwestycyjne położone są w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" i w pasie 100 m od linii brzegowej rzeki. Skarżący zarzucili niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zakazu lokalizacji obiektów budowlanych w pasie ochronnym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. Sąd stwierdził również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D.K. i S. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska solidarnie na rzecz skarżących D. K. i S. K. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem nr [...], z dnia [...] września 2014 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia D. K. i S. K. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości Z., gmina G., w związku z planowaną realizacją inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że teren przedmiotowej inwestycji położony jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]", którego funkcjonowanie reguluje rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006 r., nr [...], poz. [...] z późn. zm.). Projekt decyzji o warunkach zabudowy dotyczy realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej, tj. na działkach już zabudowanych. Nie ma znaczenia w sprawie okoliczność, że w miejscu planowanej inwestycji istniała zabudowa mieszkalna, która z uwagi na katastrofalny stan techniczny, poddana została rozbiórce.
Organ wskazał, że analiza akt sprawy wykazała, że przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy ustala lokalizację inwestycji w odległości mniejszej niż 100 m (tj. ok. 80 m) od linii brzegowej rzeki [...]. Informacje te znajdują potwierdzenie na zdjęciach satelitarnych umieszczonych na ogólnodostępnym portalu internetowym Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii Geoportal (www.geoportal.gov.pl) oraz w stanowisku Burmistrza Miasta i Gminy G. przedstawionym w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego wiąże się z naruszeniem zakazu określonego w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, zgodnie z którym w granicach obszaru chronionego zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń, wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zatem w sprawie kluczowe znaczenie ma rozstrzygnięcie, czy zamierzenie inwestycyjne mieści się w zakresie odstępstw od ww. zakazu, zawartych w rozporządzeniu w sprawie obszarów chronionego krajobrazu oraz ustawie o ochronie przyrody.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że w sprawie nie jest możliwe zastosowanie odstępstwa od ww. zakazu, dopuszczającego lokalizację w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Inwestycja ta nie stanowi również uzupełnienia istniejącej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego w ramach siedliska rolniczego, a zatem odstępstwo, o którym mowa w przepisie § 3 ust. 4 pkt 2, zgodnie z którym zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 metrów od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych nie dotyczy działek siedliskowych - w zakresie uzupełniania istniejącej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie ma w przedmiotowym przypadku zastosowania. Organ podkreślił, że uzupełnieniem takiej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego będzie budowa kolejnych budynków gospodarczych (np. chlewni, obory, stodoły, budynku do przechowywania płodów rolnych czy maszyn i narzędzi rolniczych), nie zaś budowa budynku mieszkalnego, bo ten - w sytuacji uzupełniania istniejącej zabudowy na działce siedliskowej - już istnieje.
W sprawie nie ma również zastosowania odstępstwo, o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, gdyż jak wynika z pisma Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], w dniu wejścia w życie rozporządzenia w sprawie obszarów chronionego krajobrazu nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący sporne działki, jak również dla omawianego terenu nie wydano decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązujących w dniu wejścia w życie ww. rozporządzenia.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym stanie faktycznym przepis § 3 ust 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, nie mógł znaleźć zastosowania, gdyż zgodnie z jego treścią zakaz, którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, planach miejscowych i decyzjach lokalizacyjnych, gdzie dopuszcza się uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej usługowej, pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych. Z powyższego bezspornie wynika, iż ww. odstępstwo ma zastosowanie w przypadku lokalizacji planowanego do realizacji obiektu budowlanego w granicach obszarów zwartej zabudowy określonych w studiach, miejscowych planach i decyzjach lokalizacyjnych. Organ podkreślił, że organy administracyjne w toku prowadzonych postępowań orzekają na podstawie aktualnego stanu faktycznego. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny uległ zmianie. W dniu wydania zaskarżonego postanowienia organu I instancji na terenie gminy G. obowiązywało studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G. zatwierdzone uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] października 1996 r., natomiast w toku postępowania odwoławczego weszła w życie uchwała nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G. (dostępna na stronie internetowej [...]). Zatem w sprawie należało ustalić, czy sporne działki położone są na obszarze zwartej zabudowy wsi określonym w aktualnie obowiązującym studium. Tym samym argumenty strony odnoszące się do ustaleń zawartych w nieaktualnym już studium nie mają znaczenia w sprawie.
Organ wskazał, że z analizy załączników tekstowego i graficznego obecnego studium wynika, iż działki, na których planuje się realizację inwestycji są zlokalizowane poza granicami wyznaczonych stref obejmujących tereny zwartej zabudowy. W załączniku tekstowym studium wskazano, iż: "w związku z zakazem lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior itd, wynikającym z rozporządzeń w sprawie obszarów chronionego krajobrazu "[...]" i "[...]" na rysunku studium wyznaczono teren zwartej zabudowy". Z analizy rysunku studium wynika, iż obszary zwartej zabudowy, o których mowa powyżej, zostały wyznaczone na terenach czterech miejscowości: O., L., K. i C. Nie ulega zatem wątpliwości, iż sporne działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położone w miejscowości Z. nie znajdują się na obszarze zwartej zabudowy wsi określonym w aktualnie obowiązującym studium. W analizowanym studium dokonano zróżnicowania zabudowy, tj. wyodrębniono zwartą zabudowę i wyznaczono ją na konkretnych terenach na rysunku studium. Tym samym uznanie, iż zgodnie ze studium tereny zwartej zabudowy stanowią również inne, niż określone w ten sposób, tereny zabudowane, jest niedopuszczalne.
Ponadto Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że nie jest możliwe zastosowanie żadnego z odstępstw od ww. zakazu określonych w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, stanowiących odpowiednio, iż zakazy wymienione w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie obszarów chronionego krajobrazu nie dotyczą: wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym oraz realizacji inwestycji celu publicznego, co wynika wprost z samego już charakteru planowanej do realizacji inwestycji.
W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 metrów od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, wprowadzony § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, w zakresie obowiązywania w stosunku do wszystkich planowanych obiektów budowlanych, a w szczególności tych planowanych na terenach już zabudowanych, nie odzwierciedla potrzeb i celów ochrony Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]". Jednak organy administracji publicznej, przestrzegając zasady praworządności, nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących przepisów, nawet wówczas, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą lub Konstytucją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt: I OSK 15/12) Ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być natomiast w pełni dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis został zastosowany (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. akt U 2/97, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r. sygn. akt OPK 13/00), co wynika m.in. art. 178 ust. 1 Konstytucji, który stanowi o podległości sędziów tylko Konstytucji oraz ustawom (a nie wszelkim innym aktom prawnym). Tym samym, w razie stwierdzenia we własnym zakresie niezgodności takiego aktu z Konstytucją, jedynie sąd może odmówić jego zastosowania i na tej podstawie rozstrzygnąć sprawę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r. wnieśli D. K. i S. K. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez:
a) niewłaściwe zastosowanie przepisu § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w zw. z art. 23 ust. 2 i art. 24 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i przyjęcie w konsekwencji, iż planowane przez skarżących zamierzenie inwestycyjne (wzniesienie budynku jednorodzinnego) narusza powołaną regulację pomimo tego, iż takie ograniczenie swobody obywateli ingeruje w ich prawa ponad miarę wynikającą z rzeczywistych potrzeb ochrony Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], a zatem narusza przepis art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, co powoduje konieczność odmowy jego zastosowania w przedmiotowej indywidualnej sprawie,
b) niewłaściwe zastosowanie przepisu § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia w zw. z art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w konsekwencji uznania, iż budynek mieszkalny zlokalizowany na działce siedliskowej rolnika nie służy prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej,
c) niezastosowanie przepisu § 3 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia w zw. z art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w wyniku mylnego uznania, iż inwestycja nie jest realizowana na obszarze zwartej zabudowy wsi Z. w granicach określonych w studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G.,
d) niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie przepisu § 3 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia w zw. z art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody wskutek stwierdzenia, że inwestycja nie polega na uzupełnieniu istniejącej zabudowy o obiekt niezbędny do prowadzenia gospodarstwa rolnego.
W konsekwencji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] czerwca 2014 r. odmawiające uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości Z., gmina G., w związku z planowaną realizacją inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 (w zw. z art. 64 ust. 1), w tym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż park narodowy i jego otulina obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8). Do form ochrony przyrody - stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.) - zalicza się m. in. obszary chronionego krajobrazu.
W rozpoznawanej sprawie wskazane przepisy znajdują zastosowanie, albowiem działki, na których planowana jest inwestycja, położone są w granicach Obszaru chronionego krajobrazu [...].
Obszar chronionego krajobrazu - według art. 23 ustawy o ochronie przyrody – obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Po zmianie wprowadzonej z dniem 1 sierpnia 2009 r., wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa (przed zmiana na podstawie rozporządzenia wojewody), która określa jego nazwę, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony.
Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wskazuje jakie zakazy mogą być wprowadzone w obszarze chronionego krajobrazu. Art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody przewiduje, że w obszarze chronionego krajobrazu może być wprowadzony m.in. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zakaz te został powtórzony w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Wojewody Opolskiego z dnia [...] maja 2006 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...], ze zm.).
Z § 2 rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. wynika, że celem ustanowienia m.in. obszaru chronionego krajobrazu [...] jest czynna ochrona ekosystemów leśnych, lądowych i wodnych.
Należy zauważyć, że rozporządzenie nie zawiera wprost zakazu realizacji obiektów budowlanych w obszarze chronionego krajobrazu. Jednakże rozporządzenie to wprowadza pewne zakazy, których celem jest zachowanie walorów obszaru chronionego krajobrazu [...]. W § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wprowadzony został zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie wynika, że planowana inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej. Wnioskodawcy są właścicielami gospodarstwa rolnego i płatnikami podatku rolnego. Istniejący na wnioskowanym terenie budynek mieszkalny jednorodzinny przeznaczony został do rozbiórki. Teren objęty wnioskiem położony jest pośród zabudowy zagrodowej w miejscowości Z. Jednocześnie działki inwestycyjne nr ew. [...] i [...] znajdują się w pasie szerokości mniejszej niż 100 m od linii brzegów rzeki Troja przepływającej przez miejscowość Z. W tej sytuacji zakaz ustanowiony w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia dotyczy przedmiotowej inwestycji. Sąd podziela stanowisko organów, że planowana inwestycja nie mieści się w odstępstwie od tego zakazu, o którym mowa w tym przepisie, gdyż nie jest obiektem służącym prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej.
Rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. przewiduje w § 3 ust. 4 pkt 2 odstępstwo od zakazu ustanowionego w § 3 ust. 1 pkt 2 dla działek siedliskowych – w zakresie uzupełnienia istniejącej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pod warunkiem nieprzekraczania dotychczasowej linii zabudowy od brzegu. Sąd nie podziela stanowiska organów, że odstępstwo to nie obejmuje planowanej inwestycji. W systemie prawa brak jest definicji legalnej pojęcia działki siedliskowej i zabudowy zagrodowej mogących znaleźć zastosowanie w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednakże skoro pojęcia takie występują, to można dokonać ich wykładni. W ocenie Sądu, pojęcie zabudowy zagrodowej należy zdefiniować jako zespół budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. Zabudowa zagrodowa jest zatem siedliskiem. Działki inwestycyjne nr ew. [...] i [...] zgodnie z zapisami operatu z ewidencji gruntów i budynków stanowią użytki rolne zabudowane o oznaczeniu B-RIIIa, sady o oznaczeniu S-RIIIa oraz użytki rolne o oznaczeniu RIIIa. Inwestycja realizowana jest w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej. Na terenie tym, do kwietnia 2014 r., znajdował się budynek mieszkalny jednorodzinny, który ze względu na stan techniczny został rozebrany, w jego miejsce ma być wybudowany nowy budynek mieszkalny jednorodzinny. Na działkach inwestycyjnych znajdują się obiekty gospodarcze związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Skoro na działkach inwestycyjnych znajdował się budynek mieszkalny oraz obiekty gospodarcze związane z gospodarstwem rolnym, to działki te kwalifikują się jako działki siedliskowe. Fakt rozebrania budynku mieszkalnego i chęć zastąpienia go nowym budynkiem mieszkalnym nie powoduje utraty przez te działki charakteru działek siedliskowych. Uzupełnienie istniejącej zabudowy gospodarczej o nowy budynek mieszkalny mieści się w pojęciu obiektu niezbędnego do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Należy pamiętać, że budynek mieszkalny to nie tylko miejsce zamieszkania, ale również miejsce, z którego można zarządzać gospodarstwem rolnym. Samo pojęcie działki siedliskowej obejmuje zarówno budynki mieszkalne jak i inne budynki i urządzenia służące go produkcji rolniczej.
Odstępstwa wyszczególnione w § 3 ust. 1 pkt 2 oraz w § 3 ust. 4 pkt 2 od zakazu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie są tożsame. Gdyby przyjąć, że odstępstwo z § 3 ust. 4 pkt 2 nie obejmuje budynku mieszkalnego, mieściłoby się ono w odstępstwie z § 3 ust. 1 pkt 2.
W sprawie spełniony jest warunek nieprzekraczania dotychczasowej linii zabudowy od brzegu.
Wobec powyższego, realizacja planowanej inwestycja na terenie znajdującym się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] jest możliwa, gdyż dotyczy jej odstępstwo z § 3 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia.
Przepis § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu jest powtórzeniem ustawowego zakazu, o którym mowa w art. 24 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Zakaz ten ogranicza prawo własności ale jest on dopuszczalny na obszarze chronionego krajobrazu. Skutki tego zakazu łagodzą przewidziane odstępstwa od niego. Jednym z odstępstw jest zapis § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym zakaz, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w studiach uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, planach miejscowych i decyzjach lokalizacyjnych, gdzie dopuszcza się uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej i usługowej, pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów, zgodnie z linią występującą na przyległych działkach. Organ ustalił, że Rada Miejska w G. w dniu [...] sierpnia 2014 r. przyjęła uchwałę Nr [...] w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G. Uchwała weszła w życie z dniem jej podjęcia (§ 5). Ze studium wynika, że w granicach gminy położone są fragmenty dwóch obszarów chronionego krajobrazu, w tym Obszar chronionego krajobrazu [...], obejmujący całą południową część gminy (granica przebiega na linii miejscowości D.– Z.– Z.). Na obszarach tych obowiązują przepisy ustawy o ochronie przyrody wraz z rozporządzeniami wykonawczymi. W związku z zakazem lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od linii brzegów rzek, jezior itd., wynikającym z rozporządzeń w sprawie obszarów chronionego krajobrazu "[...]" i "[...]", na rysunku studium wyznaczono tereny zwartej zabudowy.
Z jednej strony w sprawie okolicznością bezsporną jest, że działki nr [...] i [...] znajdują się w centrum jednostki osadniczej Z., na obszarze zwartej zabudowy usytuowanym wzdłuż ulicy [...], ograniczonym z tyłu ulicą [...]. W tej sytuacji w sprawie mogłoby mieć zastosowanie odstępstwo z § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Z drugiej jednak strony okolicznością niesporną między organem i skarżącymi jest fakt, że w studium w miejscowości Z. nie została zaznaczona granica terenu zwartej zabudowy, co wyklucza zastosowanie ww. odstępstwa. A zatem skarżący winni rozpatrzyć, czy studium poprzez brak zaznaczenia granicy terenu zwartej zabudowy w miejscowości Z., nie narusza ich interesu prawnego w zakresie ingerencji w ich prawa ponad miarę wynikającą z rzeczywistych potrzeb ochrony Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], czym narusza przepis art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Organ ponownie dokonując uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy weźmie pod uwagę powyższe uwagi.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło