IV SA/Wa 231/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, , po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wniosła E. S. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z opuszczeniem terytorium RP, co może mieć wpływ na zaburzenie funkcjonowania rodziny skarżącej. Zdestabilizuje to jej życie rodzinne i wpłynie na poczucie bezpieczeństwa. Spowoduje także konieczność całkowitej reorganizacji życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji czy postanowienia. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z zestawienia treści art. 61 § 1 i § 3 p.p.s.a. wynika, że zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznych, zaś ich wstrzymanie przez sąd administracyjny jest wyjątkiem, który zgodnie z powszechnie przyjętą reguła wykładni powinien podlegać wykładni ścisłej (exceptiones non sunt extendendae). Powyższy przepis p.p.s.a. zawiera dwie przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, mianowicie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog tych przesłanek jest więc zamknięty. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia Sąd nie bada zasadności samej skargi. Z treści powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że to strona, która żąda "ochrony tymczasowej" jest zobowiązana do wskazania przesłanek jej zastosowania. Oczywiście, na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia sąd powinien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia nie stanowi wymogu formalnego, lecz jest materialnoprawną argumentacją wniosku. Dlatego treść uzasadnienia wniosku nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia, natomiast jest oceniana z punktu widzenia zasadności wniosku. Cudzoziemiec, któremu odmówiono udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja w powyższym przedmiocie stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona (art. 299 ust. 6 pkt 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – Dz. U. z 2016 r. poz. 1990 ze zm.), opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez cudzoziemca ma jednak charakter dobrowolny. Jeśli tego nie uczyni w określonym terminie, zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy) i wydane rozstrzygnięcie. W aktualnym stanie prawnym niewykonanie obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we wskazanym terminie nie stanowi bezpośredniej przesłanki do przymusowego wydalenia. Może być jedynie podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (jak wynika z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach), która podlega przymusowemu wykonaniu (art. 329 tej samej ustawy). W podobnym kierunku (w sprawach dotyczących ochrony międzynarodowej) wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny m. in. W postanowieniach: z 9 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 1384/14, z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 41/15, z 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OZ 310/15, z 21 maja 2015 r. sygn. akt II OZ 454/15 oraz z 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II OZ 552/15 oraz w postanowieniu z 14 czerwca 2016 r., II OZ 606/16, CBOISA. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2478/16 (CBOISA) dotyczącym odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Sąd, rozpatrując wniosek w przedmiotowej sprawie, przychyla się do stanowiska, że decyzja z [...] listopada 2016 r. o odmowie udzielenia zgody na pobyt czasowy nie zawiera rozstrzygnięcia w postaci orzeczenia o wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a bezpośrednim jej skutkiem nie jest wydalenie skarżącej. W związku z takim stanem rzeczy nie dochodzi do ziszczenia podnoszonej w skardze potrzeby udzielania ochrony tymczasowej motywowanej koniecznością opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skutek taki nie jest bezpośrednio związane z wykonaniem zaskarżonej obecnie decyzji, lecz decyzji, która może zostać wydana w przyszłości. Brak też podstaw prawnych, aby traktować wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP jako środek prowadzący do zalegalizowania pobytu cudzoziemca na terytorium RP (zob. postanowienie WSA w Warszawie z 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1739/16, CBOISA). W tym miejscu należy dodać, że zgodnie z art. 331 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w przypadku gdy cudzoziemiec złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji z mocy prawa przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.