IV SA/Wa 2318/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.L. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia (...) lipca 2005 r. Nr (...) w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. w części dotyczącej miejscowości D. postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca złożyła w dniu 2 października 2007 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy W. z dnia (...) lipca 2005 r. Nr (...) w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. w części dotyczącej miejscowości D. Z informacji podanych przez stronę skarżącą w nadesłanym formularzu PPF wynika, że skarżąca jest właścicielką domu o pow. 50 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 18 ha. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem małoletnich dzieci, pozostających na jej utrzymaniu. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że środki finansowe jakimi dysponuje nie pozwalają jej na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Powołując się na trudną sytuację finansową skarżąca wskazała na chorobę matki, nad którą sprawuje opiekę, nie wykazała natomiast wysokości wydatków ponoszonych w tym zakresie. W związku z powziętymi wątpliwościami co do uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, pismem z dnia 9 października 2007 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez przedstawienie, w terminie 7 dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej oraz wyciągów i wykazów z posiadania rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Pismem tym wezwano również skarżącą do złożenia oświadczenia, czy starała się o dopłaty bezpośrednie do gruntów, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz do udzielenia informacji o wydatkach ponoszonych miesięcznie na leczenie matki oraz innych wydatków koniecznych do utrzymania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca do pisma z dnia 22 października 2007 r. dołączyła 6 załączników, tj.: oświadczenie o wysokości dopłat bezpośrednie do gruntów rolnych za 2007 r. ( 8560zł), oświadczenie o wysokości wydatków ponoszonych na leczenie matki ( 300 zł), skierowanie do poradni specjalistycznej z dnia 16 października 2007 r. oraz wyciągi z konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżąca nie uzupełniła natomiast wezwania Sądu w zakresie uzyskiwanych dochodów z nieruchomości rolnej o pow. 18 ha. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powołane we wniosku okoliczności powinny uzasadniać to wyjątkowe traktowanie, bowiem instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 powołanej ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Nie można jednak odmówić prawa pomocy, jeżeli wiązałoby się to z ograniczeniem prawa do sądu, gdy na skutek braku środków finansowych strona nie miałaby możliwości dochodzenia swych praw. Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca zatem musi przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ustawowy wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu ma na celu zobligowanie strony do zwięzłego i rzeczowego wykazania oraz usystematyzowania okoliczności faktycznych, mających wpływ na rozstrzygniecie sprawy. W formularzu zawarte są także rubryki umożliwiające zamieszczenie danych, które składający oświadczenie uważa za istotne. Wprawdzie brak jest przykładowego wskazania, jakie dane powinien podać wnioskodawca w tych rubrykach, to należy przyjąć, ze zamiarem prawodawcy było umożliwienie wykazania w nich informacji mogących mieć znaczenie przy ocenie wniosku. Chodzi tu nie tylko o konieczne i uzasadnione wydatki oraz obciążenia ale przede wszystkim o wielkość uzyskiwanych dochodów i posiadane aktywa. W sytuacji gdy Sąd uzna, że oświadczenie strony wskazane we wniosku o prawo pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego lub możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, możliwe jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Jak już wskazano powyżej, Sąd uznał zawarte w formularzu PPF oświadczenie wnioskodawczyni za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnej informacji odnośnie dochodowości nieruchomości rolnej o powierzchni 18 ha. Przedłożenie przez stronę skarżącą żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na weryfikację rzeczywistych dochodów uzyskiwanych przez skarżącą, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca się znajduje. Strona skarżąca mimo wezwania - nie przedłożył wszystkich dokumentów do których została zobowiązana, przede wszystkim nie przedłożyła zaświadczenia z urzędu gminy o dochodowości wielkoobszarowego gospodarstwa rolnego jak również nie złożyła własnego oświadczenia w tym zakresie. W konsekwencji należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące źródeł utrzymania skarżącej i jej rodziny. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jej sytuacji materialno-bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeśli strona mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji-do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż strona skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cytowanej ustaw – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.