IV SA/Wa 2320/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: 1) zwolnić D. K. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla D. K. radcę prawnego Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. D. K. (skarżący), obywatel [...], zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. W skardze tej zawarł również wniosek o przyznanie prawa pomocy, tj. o zwolnienie go z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie, do Sądu wpłynęła informacja, że skarżący w dniu [...] listopada 1979 r. opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego aktualne miejsce pobytu nie jest znane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2320/14, działając na podstawie art. 79 § 1 p.p.s.a., ustanowił dla skarżącego, którego miejsce pobytu nie jest znane, kuratora w osobie M. L. – pracownika [...]. M. L. w dniu 10 marca 2015 r, złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnosząc w imieniu skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu podniosła m. in., że skarżący po opuszczeniu terytorium Polski w dniu [...] listopada 2014 r. nie może samodzielnie bronić swoich praw. Tym samym rola na przypada nieodpłatnemu kuratorowi, który kierując się najlepszym interesem cudzoziemca postanowił wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Kurator nie posiada wiedzy na temat w przedmiocie sytuacji materialnej cudzoziemca. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika jedynie, że cudzoziemiec w latach 2008-2013 r. przebywał w więzieniu w [...], a następnie w 2014 r. wyjechał do Polski. W [...] sprzedał mieszkanie, a uzyskane ze sprzedaży środki wpłacił w ramach ugody z prokuratorem. Do Polski wjechał [...] kwietnia 2014 r., a [...] kwietnia 2014 r. został zatrzymany i umieszczony w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców. Powyższe okoliczności, zdaniem kuratora, uprawdopodobniają, że cudzoziemiec nie posiadałby środków finansowych na pokrycie kosztów oraz kosztów pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, gdyż w latach 2008-2013 nie pracował, nie pracował także w Polsce oraz wyzbył się majątku na terenie [...] na rzecz zmniejszenia kary pozbawienia wolności. Ponadto z praktyki [...], której M. L. jest pracownikiem wynika, że cudzoziemcy przebywający w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców zazwyczaj nie posiadają funduszy pozwalających im pokryć koszty opłat sądowych oraz pomocy prawnej. Nie mają oni możliwości podjęcia legalnej pracy ani nie uzyskują świadczeń społecznych ze strony państwa. Zazwyczaj też cudzoziemcy ubiegający się o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, uciekają ze swego kraju pochodzenia w obawie o swoje życie lub zdrowie, rzadko posiadają jakiekolwiek znaczące środki finansowe przywiezione z kraju pochodzenia. A zatem, jak wynika z powyższego, skarżący przed wydaleniem z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywał w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w B. Znajdował się zatem na wyłącznym utrzymaniu państwa polskiego. Uwzględniając powyższe okoliczności i aktualną sytuację procesową, tj. mając na uwadze, że obecnie miejsce pobytu skarżącego nie jest znane oraz realizując prawo strony do rozpoznania jej sprawy przez niezawisły sąd, należało uwzględnić przedmiotowy wniosek i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić radcę prawnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji