IV SA/Wa 2324/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-31
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez złożenia dokumentów potwierdzających stan majątkowy i możliwości płatnicze, gdy jej oświadczenie budzi wątpliwości?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona brak środków na pokrycie kosztów postępowania oraz podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu ich zdobycia. W przypadku wątpliwości co do oświadczenia o stanie majątkowym, strona jest zobowiązana do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową. Brak spełnienia tego obowiązku skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
D. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty za usunięcie drzewa. Organ wezwał spółkę do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze, jednak spółka nie odpowiedziała na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie opłaty za usunięcia drzewa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy: w zakresie całkowitym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), bądź w zakresie częściowym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2).
Ponieważ prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna, bądź inna jednostka organizacyjna, nieposiadająca osobowości prawnej, obowiązane są więc wykazać nie tylko, że nie posiadają adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie mają ich mimo, iż podjęły wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587).
W świetle art. 252 § 1 ppsa osoba prawna (inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Z kolei stosownie do treści art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie żądania strony i ewentualne wydanie pozytywnego dla strony orzeczenia.
W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony.
Pismem z dnia 24 stycznia 2011 r. wezwano skarżącą Spółkę do nadesłania dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze, to jest:
a) wyciągów z wszelkich posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy,
b) wykazu środków trwałych Spółki,
c) odpisu protokołu zajęcia ruchomości Spółki w postępowaniu egzekucyjnym,
d) dokumentów lub oświadczeń dotyczących należności i zobowiązań Spółki wobec jednostek powiązanych.
Wnioskodawcy wyznaczono termin 14 dni na wykonanie wezwania oraz poinformowano, że żądane dokumenty są niezbędne do dokonania jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Doręczone w dniu 27 stycznia 2011 r. (karty nr 39-40 akt sprawy) wezwanie pozostaje bez odpowiedzi.
Należy w tym miejscu podkreślić, że treść art. 246 § 2 ppsa jednoznacznie wskazuje, iż to na stornie spoczywa ciężar wykazania przesłanek pozytywnego załatwienia wniosku, które określono w tym przepisie. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania przyznania prawa pomocy.
Odstępując od złożenia wymienionych wyżej dokumentów skarżąca nie usunęła więc wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jej stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, a tym samym nie wykazała przesłanek określonych w art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło