IV SA/Wa 2328/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-08

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Paweł Dańczak, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cel i warunki pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, deklarowane we wniosku wizowym, są równoznaczne z celem wjazdu do strefy Schengen, a ich rozbieżność z faktycznym celem pobytu (np. zamiar podjęcia pracy zamiast turystyki) stanowi podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozbieżność między deklarowanym celem pobytu (turystyka, zgodnie z wizą wydaną przez Francję) a rzeczywistym celem (złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w Polsce) stanowi podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach. Sąd podkreślił, że badanie rozbieżności celu powinno następować w kontekście dokumentu, na podstawie którego cudzoziemiec wjechał i przebywa na terytorium RP, a nie dokumentu, o który dopiero ma zamiar się ubiegać. Odmienna interpretacja prowadziłaby do obchodzenia przepisów kontroli migracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obywatelki Wietnamu, która wjechała do strefy Schengen na podstawie wizy turystycznej wydanej przez Francję. Po krótkim pobycie we Francji udała się do Polski, gdzie złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Organy uznały, że rzeczywisty cel pobytu był niezgodny z deklarowanym celem turystycznym, co skutkowało wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Strona skarżąca kwestionowała tę decyzję, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących celu pobytu oraz naruszenia proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania T. N. – obywatelki Socjalistycznej Republiki Wietnamu od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz orzekającej o zakazie ponownego wjazdu na: 1) terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia: a) wykonania decyzji lub b) upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji; 2) terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji, na wypadek, jeżeli Pani w terminie określonym w decyzji: a) nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub b) przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa; uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu; orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na: 1) terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia: a) wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji; 2) terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji cudzoziemka nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granice wbrew przepisom prawa; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan sprawy przedstawiono następująco. W dniu [...] grudnia 2017 r. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania do powrotu T. N.. Następnie, w tym samym dniu, decyzją nr [...] w/w organ orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 15 dni, od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na: terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji; terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji, na wypadek, jeżeli cudzoziemka w terminie określonym w decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Organ I instancji stwierdził, że w sprawie zaszły przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 1 i pkt 15 ustawy o cudzoziemcach, wyjaśniając, że cudzoziemka przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego ją do wjazdu i pobytu na tym terytorium, oraz że cel i warunki pobytu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są niezgodne z deklarowanymi. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 303 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w szczególności do udzielenia stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. Decyzję doręczono pani stronie w dniu 5 grudnia 2017 r. Pełnomocnik strony, w ustawowym terminie, złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając kwestionowanej decyzji: 1) naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na powierzchownym i schematycznym rozpatrzeniu materiału sprawy, poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; art 6 w zw. z art. 110 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznaj nr [...] w przedmiocie cofnięcia wizy, która nie weszła jeszcze do obrotu prawnego; art. 302 ust 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony podniósł, że stan faktyczny nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane, iż Skarżąca przebywała na terenie RP na podstawie ważnej wizy turystycznej oraz złożyła w [...] Urzędzie Wojewódzkim wniosek o zezwolenie na pobyt. W pozostałym zakresie, zdaniem odwołującej się, organ nie poczynił żadnych ustaleń, by prawidłowo ocenić stan faktyczny. W szczególności nie wykazano, by skarżąca podejmowała jakakolwiek pracę zarobkową. Żaden z dokumentów złożonych do Wojewody [...] nie wskazuje, wbrew stanowisku organu, by skarżąca podejmowała pracę zarobkową na terenie RP. Powyższe okoliczności wskazują na naruszenie podstawowych zasad wyrażonych w art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. Ponadto, jak wskazał pełnomocnik, wydana decyzja o cofnięciu wizy nie weszła jeszcze do obrotu prawnego, gdyż dopiero prawidłowe doręczenie lub ogłoszenie decyzji kończy proces decyzyjny w rozumieniu art. 104 k.p.a. Decyzja o cofnięciu wizy będąca podstawą do wydania skarżonej decyzji, winna być wydana i doręczona lub ogłoszona stronie przed wydaniem skarżonej decyzji. W ocenie pełnomocnika odwołującej się w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności wskazująca, że cudzoziemka przebywała na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium RP, gdyż pobyt cudzoziemki odbywał się na podstawie ważnej wizy turystycznej. Dopiero w wyniku postępowania, wiza została cofnięta przez organ, a nie można ustalić, która z decyzji została wydana jako pierwsza, więc nie można również ustalić, czy zaistniała przesłanka braku ważnej wizy. Mając to na uwadze, pełnomocnik cudzoziemki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Odnosząc się do odwołania skarżącej, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyjaśnił na wstępie, że sprawa o zobowiązanie do powrotu T. N. została wszczęta z urzędu w dniu [...] grudnia 2017 r., a zatem przed dniem 12 lutego 2018 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 12 powyższej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1, tj. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, oraz przepis art. 88j ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4, tj. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.), stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Szef Urzędu szczegółowo przedstawił podstawy prawne rozstrzyganej przed nim sprawy, a następnie odniósł się do jej stanu faktycznego, wskazując, że skarżąca przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie własnego ważnego paszportu, wydanego przez władze paszportowe Socjalistycznej Republiki Wietnamu oraz francuskiej wizy Schengen nr: [...], wydanej w [...] w dniu [...] listopada 2017 r., ważnej od dnia 10 listopada 2017 r. do dnia 25 grudnia 2017 r., jednokrotnej, na 30 dni pobytu. Wiza została wydana w celu turystycznym. Dalsze sprawdzenia ujawniły, że cudzoziemka wjechała do strefy Schengen w dniu 15 listopada 2017 r. przez francuskie lotnicze przejście graniczne [...]. Cudzoziemka zeznała (..) do Polski przyjechałam chyba w dniu 25 listopada 2017 r. żeby złożyć wniosek o kartę pobytu. (..) Do Polski przyjechałam, ponieważ powiedziano mi, że można tu łatwo uzyskać kartę pobytu i nie będę musiała w Wietnamie starać się o wizę. Dalej Szef Urzędu wskazał, że rzeczywistym celem wydania wizy cudzoziemce wizy francuskiej była turystyka. W tym miejscu należy zaznaczyć, że wiza została przyznana skarżącej przez jedno z państw członkowskich strefy Schengen, tj. Francję, w związku z deklaracją cudzoziemki (złożoną we wniosku wizowym), że zamierza odwiedzić ten kraj w celu turystycznym. Cel turystyczny był więc głównym celem jej pobytu, a terytorium Francji stanowiło jedyne miejsce docelowe wizyty lub wizyt na tym obszarze lub jej pobyt na terytorium Francji miał być głównym pod względem długości pobytu. Wiza uprawniała do jednokrotnego przekroczenia granicy oraz maksymalnego pobytu w celach turystycznych na okres 30 dni. Organ odniósł powyższe ustalenia do uregulowań zawartych w art. 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) z dnia 2009-07-13 (Dz.Urz.UE.L 2009 Nr 243, str. 1), zgodnie z którym państwem członkowskim właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie wizy jednolitej i do podjęcia decyzji w jej sprawie jest: a) państwo członkowskie, którego terytorium stanowi jedyne miejsce docelowe wizyty lub wizyt; b) jeżeli wizyta obejmuje więcej niż jedno miejsce docelowe - państwo, którego terytorium stanowi główne miejsce docelowe wizyty lub wizyt pod względem długości pobytu lub celu pobytu; lub c) jeżeli nie można określić głównego docelowego miejsca wizyty - państwo członkowskie, którego granicę zewnętrzną osoba ubiegająca się o wizę zamierza przekroczyć w celu wjazdu na terytorium państw członkowskich. Zatem w tym przypadku, uwzględniając, że turystyczny cel pobytu cudzoziemki na terytorium Francji i Niemiec wyniósł 10 dni, a pobyt związany z celem pobytu, jakim miało być świadczenie pracy przez okres powyżej trzech miesięcy na terytorium Polski, Szef Urzędu uznał, że organem właściwym do wydania wizy cudzoziemce był polski konsulat. Jak ustalono, cudzoziemka wjechała do strefy Schengen w dniu 15 listopada 2017 r. i po okresie 10 dni udała się na terytorium Polski, gdzie zgłosiła się do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, czym ujawniła rzeczywisty cel wjazdu i pobytu na terytorium państw Schengen. W ocenie organu I i II instancji, odbyta we wcześniejszym okresie 10-dniowa wycieczka stanowiła cel absolutnie poboczny, służący ukryciu rzeczywistego celu migracyjnego (zamiaru przebywania na terytorium RP przez okres przekraczający 3 miesiące i uzyskania tu dokumentu pobytowego) oraz była obejściem obowiązujących przepisów dotyczących wjazdu i pobytu (w szczególności uniknięcia trudności w uzyskaniu stosownej wizy w polskim konsulacie) Organ odwoławczy dodał również, że złożenie wniosku o udzielnie takiego zezwolenia poprzedza przygotowanie wielu dokumentów, a ich uzyskanie jest niejednokrotnie czasochłonne. Cudzoziemka jeszcze przed opuszczeniem Wietnamu musiała podjąć działania w kierunku ich uzyskania, a więc miała świadomość rzeczywistego celu (praca a nie turystyka), w jakim udaje się na terytorium państw Schengen. Jednoznacznie więc należy stwierdzić, że cudzoziemka przebywała na terytorium RP w celu niezgodnym z deklarowanym, gdyż uzyskując wizę przed właściwym organem, pod odpowiedzialnością kamą oświadczyła, że zamierza ją wykorzystać w celach turystycznych (główny, najdłuższy lub jedyny pobyt na terytorium Francji). To zaś, w ocenie orzekających w sprawie organów administracji bezsprzecznie potwierdzało, że cel i warunki pobytu cudzoziemki na terytorium RP były niezgodne z deklarowanymi oraz że zaistniały obligatoryjne przesłanki do cofnięcia cudzoziemce wydanej wizy Schengen. Organ odwoławczy nie zgodził się przy tym z argumentacją pełnomocnika skarżącej, że organ I instancji usiłował wykazać, i z skarżąca podejmowała jakąkolwiek pracę zarobkową. Organ jednoznacznie wykazał, że cudzoziemka nie uzasadniła celu ani warunków planowanego pobytu, co stanowiło obligatoryjną przesłankę do cofnięcia wizy, a uwzględniając cel wydanej jej wizy oraz rzeczywisty cel pobytu cudzoziemki na terytorium RP - uznanie, że cel i warunki pobytu cudzoziemki na terytorium RP były niezgodne z deklarowanymi. Zdaniem Szefa Urzędu organ I instancji w sposób bezsprzeczny wykazał brak zgodności zadeklarowanego celu z rzeczywistym celem pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o czym świadczy fakt, że cudzoziemka dniu [...] grudnia 2017 r. zgłosiła się do Wojewody [...] z zamiarem złożenia wniosku o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, znacznie odbiegającego od celu wydanej jej wizy oraz niezgodnego z zakresie właściwości państwa wydającego jej wizę. To zaś musiało prowadzić do wniosku, że w sprawie wypełniona została przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy dodał, że ustalony stan faktyczny wyraźnie obrazuje popularny wśród cudzoziemców styl działania tzw. "turystyki pobytowej", polegającej na uzyskiwaniu wizy w celu faktycznie niezwiązanym z rzeczywistym zamiarem, w innym niż polski konsulacie, mającym na celu ukrycie migracyjnego celu podróży. Organy właściwe w sprawach, stojąc na straży praworządności, nie mogą w ramach prowadzonych kontroli i postępowań bagatelizować lub ignorować opisanego wyżej procederu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, odnosząc się do zarzutów wniesionych w treści odwołania, wyjaśnił, że zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzja o cofnięciu lub unieważnieniu wizy Schengen lub wizy krajowej podlega natychmiastowemu wykonaniu. Z uwagi na fakt, iż powyższa decyzja o cofnięciu stronie wizy Schengen z mocy art. 94 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, podlegała natychmiastowemu wykonaniu, organ I instancji uznał, że w przedmiotowej strawie wystąpiła również okoliczność określona w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie wniesione w treści odwołania zarzuty dotyczące wątpliwości co do kolejności powstawania wydanych decyzji o cofnięciu wizy Schengen i zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie zasługiwały, w ocenie organu odwoławczego, na uwzględnienie. Strona bowiem w dniu [...] grudnia 2017 r. o godz. 20.20 przed wydaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu została zapoznana z zebranymi w sprawie dowodami i materiałem dowodowym, w tym z wydaną decyzją o cofnięciu wizy Schengen z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], co zostało utrwalone protokołem z tej czynności. Nie istnieją zatem żadne wątpliwości co do kolejności wydawania i doręczania decyzji stronie. Organ odwoławczy wyjaśnił jednakże, iż w związku ze złożeniem przez cudzoziemkę wniosku o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy w dniu [...] grudnia 2017 r. oraz uzyskaniem do paszportu odcisku stempla potwierdzającego ten fakt, zgodnie z art. 108 ust 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny, od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna, co skutkuje tym, że w zaistniałej sytuacji, pomimo cofnięcia wydanej cudzoziemce wizy, należy stwierdzić, iż wobec strony nie zachodziła przesłanka określona w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż złożony w paszporcie stempel stanowi potwierdzenie prawa do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo braku wymaganej wizy. Fakt ten nie wpływał jednak na zasadność wydanej cudzoziemce decyzji o zobowiązaniu jej do powrotu, gdyż w sprawie w całości została wypełniona przesłanka stypizowana w art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], złożyła T. N. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: I. przepisu prawa materialnego, tj. art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach, przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że cel i warunki pobytu cudzoziemki, o których mowa w tym przepisie są równoznaczne z celem wjazdu do strefy Schengen, deklarowanym we wniosku wizowym i w efekcie wydanie wobec skarżącej decyzji o zobowiązaniu do powrotu w sytuacji, gdy brak było podstaw do jej wydania; II. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez nieuzasadnione utrzymanie w mocy decyzji rażąco naruszającej prawo materialne; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, przez powielenie błędu organu I instancji polegającego na zaniechaniu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, tj. braku dokonania ustaleń koniecznych dla podjęcia rozstrzygnięcia; art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz wydanie decyzji bez umożliwienia pełnomocnikowi strony zapoznania się z aktami sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasadzenie od organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga T. N. jest niezasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały bowiem na uwzględnienie, a Sąd działając z urzędu, nie stwierdził istnienia takich jej wad, które winny skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Jednocześnie Sąd przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez organ, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne przytaczanie. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania z T. N. – obywatelki Socjalistycznej Republiki Wietnamu od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz orzekającej o zakazie ponownego wjazdu na: 1) terytorium Rzeczypospolitej Polskiej decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz orzekającej o zakazie ponownego wjazdu na: 1) terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do konieczności udzielenia odpowiedzi odnoszącej się do prawidłowej wykładni art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy cel i warunki pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są niezgodne z deklarowanymi, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę (...). Przypomnieć tylko należy, że zdaniem orzekających w sprawie organów administracji niezgodność celów deklarowanego i faktycznego wynikała z faktu, że skarżąca wjechała na terytorium Schengen na podstawie wizy turystycznej wydanej przez konsulat Francji, natomiast po niedługim okresie pobytu w tym kraju przemieściła się na teren Polski, gdzie złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, czym w ocenie ww. organów, ujawniła swój rzeczywisty cel migracyjny – odmienny od pierwotnego celu turystycznego. Jak wywodziła pełnomocnik skarżącej w skardze na decyzję Szefa Urzędu, powyższa argumentacja jest błędna, gdyż należy odróżnić cel pobytu, jaki cudzoziemiec deklaruje, ubiegając się o wizę, od celu pobytu, jaki następnie deklaruje ubiegając się o zezwolenie pobytowe. W ocenie pełnomocnika skarżącej dopiero podjęcie pracy przez cudzoziemca należałoby utożsamiać z zmianą celu pobytu skutkującą zaistnieniem przesłanki wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, o której stanowi powołany wyżej art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach. Wtedy bowiem można by dopiero mówić, że cudzoziemiec zmienił cel i warunki pobytu, ponieważ deklarował cel turystyczny, jednak go nie realizuje – tylko pracuje, a więc realizuje inny cel niż deklarowany, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ skarżąca nie podjęła pracy, lecz poczyniła starania, by uzyskać taką formę pobytu, która na podjęcie tej pracy by jej pozwalała. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podziela ww. sposobu wykładni spornego przepisu art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach zaprezentowanego w skardze. Taka interpretacja prowadzi bowiem, zdaniem Sądu, do wypaczenia sensu całego systemu różnego rodzaju tytułów pobytowych reglamentujących wjazd i pobyt cudzoziemców na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. System ten opiera się przy tym na ogólnym założeniu, że za każdym zezwoleniem na pobyt cudzoziemca w Polsce stoi określony cel jego udzielenia, dlatego zatem, aby stosowne zezwolenie uzyskać, trzeba nie tylko złożyć określony wniosek, ale także przedłożyć określone przepisami prawa dokumenty potwierdzające, że cudzoziemiec ma zamiar przebywać na terytorium Polski w ściśle określonym – deklarowanym przez siebie – celu. W ocenie Sądu badanie, czy w określonym przypadku zachodzi rozbieżność celu deklarowanego od celu faktycznego musi więc zawsze następować w kontekście dokumentu, na podstawie którego cudzoziemiec wjechał i przebywa na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a nie dokumentu, o który dopiero ma zamiar się ubiegać. Odmienna interpretacja, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, prowadziłaby wszak do sytuacji obchodzenia przepisów służących kontroli migracji, zachęcając wręcz, by – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – pod pozorem celu turystycznego, dostać się do określonego kraju de facto w celach ekonomicznych (zarobkowych), a więc zupełnie innych niż deklarowane. Powyższy kierunek wykładni art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach znajduje aprobatę w piśmiennictwie, gdzie wyraźnie podkreśla się, że: "Za każdym zezwoleniem pobytowym stoi określony cel jego udzielenia, który jest wyraźnie określony poprzez sam rodzaj zezwolenia (wiza), bądź poprzez wskazaną w decyzji podstawę prawną (...)". Jedyne wyłączenie w tym zakresie dotyczy takich przypadków, gdy to przepisy prawa dopuszczają zmianę celu lub warunków pobytu, np. w przypadku zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i i pracę na zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (por. P. Dąbrowski, w: red. J. Chlebny, Ustawa o cudzoziemcach. Komentarz, Warszawa 2015, s. 705) – co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Odnosząc powyższe do przytoczonych wcześniej ustaleń faktycznych, Sąd podziela zapatrywanie organów administracji, że w warunkach niniejszej sprawy rzeczywisty cel przyjazdu skarżącej do Polski był inny od deklarowanego. Nie miał więc nic wspólnego z aspektami turystycznymi, lecz wiązał się z migracją ekonomiczną (zarobkową) i zamiarem podjęcia w Polsce pracy. Ocena ta nie może być inna w sytuacji, gdy to sama skarżąca, w sposób jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości stwierdziła, w toku przesłuchania mającego miejsce [...] grudnia 2017 r. w obecności tłumacza przysięgłego języka wietnamskiego, że powodem jej wyjazdu z Wietnamu i przybycia do Polski było to, iż powiedziano jej, że można tu łatwo uzyskać kartę pobytu i nie będzie musiała w Wietnamie starać się o wizę – co wynika z podpisanego przez skarżącą protokołu przesłuchania strony. Nadto z protokołu kontroli legalności pobytu cudzoziemca, sporządzonego również w dniu [...] grudnia 2017 r. wynika, że w trakcie czynności ustalono, iż cudzoziemka, posiadając francuską wizę Schengen wydaną w celu turystycznym zgłosiła się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w celu złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na chęć podjęcia pracy – skarżąca również ten protokół podpisała w obecności tłumacza przysięgłego, nie zgłaszając zastrzeżeń. W świetle powyższego należy uznać, że stan sprawy w postępowaniu administracyjnym został zbadany i wyjaśniony w sposób wystarczający i niebudzący wątpliwości, a zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniono prawidłowo, w zgodzie z adekwatnymi przepisami prawa materialnego. Prowadzi to Sąd do wniosku o nietrafności podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 10 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, należy podkreślić, iż samo podniesienie takiego zarzutu nie jest wystarczające do tego, by odniósł on określony skutek. Powołując się na uchybienie powyższej zasadzie należy w sposób jasny i wyraźny wskazać nie tylko, iż miało ono miejsce i w czym się wyrażało, ale przede wszystkim należy wykazać, że skutkiem tego uchybienia było uniemożliwienie stronie dokonania konkretnych czynności procesowych, wpływając w rezultacie na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w skardze nie wykazano jednak tego rodzaju okoliczności, a więc podniesiony zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło