IV SA/Wa 2329/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. Z. na działanie Rzecznika Praw Dziecka w przedmiocie zadośćuczynienia postanawia: 1). zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, 2). ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. K. Z. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca złożyła w dniu 23 listopada 2012 r., tj. po odrzuceniu przez Sąd jej skargi (postanowieniem z dnia 25 października 2012 r. Sąd odrzucił skargę K. Z.). Z przedłożonych przez skarżącą: formularza wniosku PPF, dokumentów i oświadczeń wynika, że K. Z. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym synem. Dwuosobowa rodzina utrzymuje się z kwoty ok. 1700 zł. (pkt 10 formularza PPF) na którą składa się renta socjalna uzyskiwana przez syna skarżącej (w wysokości 540 zł. netto miesięcznie), zasiłki rodzinne jakie skarżąca otrzymuje na dziecko w łącznej wysokości 375 zł. miesięcznie (wraz z dodatkami do zasiłku) oraz alimenty (skarżąca jest rozwódką). K. Z. nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca wyjaśniła, że znaczną część dochodu przeznacza na utrzymanie i leczenie niepełnosprawnego syna (koszty dojazdu do szkoły i wyżywania). Skromne środki finansowe nie pozwalają skarżącej opłacić wszystkich kosztów utrzymania mieszkania. Ze względu na zaległości w uiszczaniu opłat za dostawę wody w łącznej kwocie 1415,80 zł., lokal w którym mieszka pozbawiony został dostępu do wody (skarżąca przedłożyła zawiadomienie o odcięciu dostawy wody z dnia 13 listopada 2012 r.). Stwierdzono, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art.199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie referendarza sądowego skarżąca K. Z. wykazała, że spełnia warunki uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rodzina skarżącej nie posiada zasobów majątkowych dających szansę na uiszczenie wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej jak i pozostałych ciężarów finansowych (opłat i wydatków sądowych, kosztów wynagrodzenia pełnomocnika) prowadzonej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że wydatki rodziny pochłaniają w całości osiągane dochody oraz należą do wydatków koniecznych, czyli niezbędnych do właściwej egzystencji osoby fizycznej. Dochody podzielone na członka rodziny dają kwotę ok. 850 zł. Ta wysokość jest adekwatna do utrzymania tylko niezbędnego poziomu życia. Ze wyglądu na stan zdrowia syna skarżącej, nie ma ona nawet minimalnej zdolności zaoszczędzenia środków pieniężnych. Argumentem przemawiającym za przyznaniem prawa pomocy skarżącej, jest ponadto okoliczność dotycząca niepełnosprawności jej dziecka, co niewątpliwie powoduje dodatkowe, niezbędne wydatki. Ponadto część miesięcznego dochodu w gospodarstwie domowym stanowią zasiłki rodzinne, przyznawane w oparciu o kryterium niskiego dochodu rodziny (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) które służyć mają częściowemu pokryciu wydatków na utrzymanie dzieci (art. 4 ust. 1 powołanej ustawy). Mając powyższe na uwadze uznano, że skarżąca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż byłby to wydatek wykraczający poza jego możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano K. Z. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. O wyznaczenie adwokata Sąd zwróci się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.