IV SA/Wa 2333/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-25
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest zasadne, gdy osoba ta nie zamieszkuje w lokalu od ponad 3 lat, mimo pozostawienia w nim rzeczy osobistych i braku dobrowolnego opuszczenia lokalu?Ratio decidendi
Wymeldowanie z pobytu stałego jest zasadne, gdy osoba nie zamieszkuje w lokalu trwale i dobrowolnie, co potwierdza upływ czasu niezamieszkiwania oraz brak działań prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Pozostawienie rzeczy osobistych w lokalu nie dowodzi zamieszkiwania, a dobrowolne opuszczenie lokalu nie musi oznaczać fizycznego usunięcia. Organ prawidłowo zastosował przepisy obowiązujące w czasie rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
P. R. został wymeldowany z pobytu stałego z lokalu przy [...] w Warszawie na podstawie decyzji Wojewody z sierpnia 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Warszawy. W toku postępowania ustalono, że P. R. nie mieszka w lokalu od ponad 3 lat, choć pozostawił tam rzeczy osobiste. Świadkowie potwierdzili, że opuścił lokal dobrowolnie i nie ma w nim obecnie swoich rzeczy osobistych. Skarżący kwestionował dobrowolność opuszczenia lokalu oraz podniósł zarzut zmiany stanu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie z pobytu stałego -oddala skargę-
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2012 r. orzekającą o wymeldowaniu P. R. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w W..
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek M. R., właścicielki lokalu nr [...] przy [...] w W.
W toku postępowania dowodowego P. R. oświadczył, że w miejscu pobytu stałego nadal posiada rzeczy osobiste i codziennego użytku, a także dysponuje kluczami do drzwi wejściowych. Dodał również, że w przedmiotowym mieszkaniu znajdują się rzeczy małoletniego syna, którego miejscem zamieszkania jest każdorazowe miejsce pobytu P. R. (postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia [..] kwietnia 2012 r., sygn. [...])
Natomiast przesłuchana w charakterze świadka Z. K. zeznała, że zna państwa R., gdyż często przychodziła do lokalu nr [...] przy [...] w W.. Jej zdaniem P. R.nie mieszka w mieszkaniu od marca 2009 r. i opuścił je z własnej woli, ponieważ wyprowadził się do swojej przyjaciółki. Obecnie nie ma w nim żadnych jego rzeczy osobistych (ubrań, kosmetyków). Sąsiadka M. G. zeznała, że nie zna okoliczności opuszczenia przez P. R. lokalu nr [...]. przy [...] w W., ale na podstawie wizyt u M. R. i własnych obserwacji może stwierdzić, że wymieniony nie mieszka w nim co najmniej od 3 lat. W mieszkaniu tym zamieszkuje tylko wnioskodawczyni z psem. M. G.potwierdziła również, że M. R. kilka miesięcy temu wymieniła zamki w drzwiach.
W ocenie Wojewody ustalony w sprawie stan faktyczny pozwalał przyjąć, że w stosunku do P. R. wystąpiły ustawowe przesłanki wymeldowania. Fakt niezamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania przez P. R. jest bezsporny, a w ocenie Wojewody [...] również trwały i dobrowolny. Nie przebywa on bowiem w lokalu nr [...] przy [...] w W. od ponad 3 lat, co ustalono na podstawie zeznań świadków. Samo zaś pozostawienie rzeczy i przedmiotów w lokalu nie wypełnia, zdaniem Wojewody, kryteriów zamieszkiwania, gdyż nie dowodzi realizowania w nim potrzeb życiowych. Z kolei utrata dostępu do omawianego mieszkania przez P. R. potwierdza jego niezamieszkiwanie.
Jako bezpodstawny organ II instancji ocenił również zarzuty odwołującego o przymusowym opuszczeniu miejsca stałego pobytu w związku z agresywnym zachowaniem żony M. R.. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by P. R. opuścił miejsce stałego zamieszkania w sposób niedobrowolny. Zeznający w sprawie świadkowie stwierdzili, że wyprowadził się na skutek własnej decyzji, a z informacji policji nie wynika, aby miały miejsce jakiekolwiek interwencje z udziałem zainteresowanego w lokalu nr [... przy [...] w W.. Ponadto Wojewoda wskazał, że brak jest informacji o podejmowaniu przez P. R. działań prawnych, które umożliwiłyby mu powrót do omawianego lokalu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję złożył P. R..
W uzasadnieniu skargi wskazał, że stanowisko organów orzekających w sprawie jest krzywdzące i sprzeczne z przepisem art.15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ponieważ bezpodstawnie przyjęto, że opuścił on dobrowolnie lokal nr [...]. Wskazał, że nie miał zamiaru i woli dobrowolnego opuszczenia tego mieszkania. Istniejący pomiędzy nim a byłą żoną konflikt zobowiązywał organy do bardzo ostrożnego oceniania zeznań składanych przez wnioskodawczynię oraz świadków pozostająca z nią z zażyłych relacjach. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł dodatkowo zarzut zmiany stanu prawnego wywodząc, iż od 1.01.2013 r. wszedł w życie art. 69 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności z 24.09.2010 r. zmieniający art. 15 ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co czyniło bezprzedmiotowym prowadzenie tego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy zauważyć, że w dniu 1 stycznia 2013 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 24 września 2010 r. ustawa o ewidencji ludności (Dz.U. z 2010 r., Nr 217 poz. 1427 ze zm.). Na podstawie art. 69 pkt 1 tej ustawy postępowania administracyjne w sprawach indywidualnych wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w sprawach o zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz o wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych - rozpatruje się na podstawie niniejszej ustawy.
Postępowanie administracyjne objęte skargą zakończyło się w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji kończącej postępowanie administracyjne w sprawie, wobec tego podstawę orzekania organów administracji stanowiła wówczas obowiązująca ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz, U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.).
Stosowanie do treści art. 15 ust. 1 tej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku, gdy osoba taka nie dopełni tego obowiązku organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie jej wymeldowania (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest jednolity pogląd, zgodnie z którym o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wtedy, gdy ma ono charakter trwały i dobrowolny. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy upływ czasu, tj. okres pozostawania poza miejscem dotychczasowego pobytu. O dobrowolności opuszczenia decyduje natomiast samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, niewywołana przymusem fizycznym albo psychicznym innej osoby. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSAz 10 lutego 2010 r., sygn. II OSK 281/09).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wymeldowania P. R. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w W..
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy okoliczność opuszczenia przez skarżącego wskazanego lokalu potwierdzają zeznania, pouczonych o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, świadków – Z. K., która bywała w lokalu nr [..] przy [...], M. G. - która mieszka na tym samym piętrze, na którym znajduje się lokal, z którego wymeldowano skarżącego. Zeznania świadków są spójne i pokrywają się ze sobą. Ponadto strony postępowania zostały powiadomione o przesłuchaniu świadków - pełnomocnik M. R. w piśmie z dnia [....] kwietnia 2012 r., P. R. - w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wobec tego materiał dowodowy w postaci przesłuchania świadków został zebrany zgodnie z art. 79 Kpa. Również strony postępowania zostały ustalone w sposób prawidłowy - z uwzględnieniem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. II O PS 1/11.
Fakt nieprzebywania skarżącego w przedmiotowym lokalu potwierdza także pismo Komendy Rejonowej Policji z dnia [..] marca 2012 r. adresowane do Sądu Okręgowego w Warszawie. Skoro zgodnie z art. 75 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, również ten dokument należało ocenić w kontekście ewentualnego zamieszkiwania skarżącego w lokalu przy [...].
Z akt sprawy nie wynika, by skarżący, skoro jak twierdzi "został wyrzucony" z przedmiotowego lokalu skorzystał z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do tego lokalu. Wobec tego należy podzielić stanowisko organów orzekających w sprawie, że w sprawie zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącego z lokalu nr [...] przy [...] w W.
Zaskarżona decyzja odpowiada również wymaganiom stawianym przez Kodeks postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy został zebrany zgodnie z art. 7, 77, 79 Kpa, zaś motywy podjętego rozstrzygnięcia uzasadnione w zgodzie z art. 107 §3 Kpa.
Co prawda organy orzekające w sprawie nie ustaliły pod jakim adres przebywa obecnie P. R., jednak w świetle zebranego materiału dowodowego nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jednocześnie podnieść należy, iż chybiony jest podniesiony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie zarzut zmiany stanu prawnego z dniem 1.01.2013 r. i nieobowiązywania już będącego podstawą wymeldowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wręcz przeciwnie przepis ten nadal pozostawał w mocy w dniu wyrokowania przez Sąd. Wskazany natomiast przez pełnomocnika art. 69 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności z dnia 24.09.2010 r. (Dz. U. nr 217, poz. 1427 ze zm.) jeszcze nie obowiązuje i jak stanowi jej art. 80 ustawa ta wejdzie w życie (poza jej art. 62) dopiero 1.01.2015 r. Natomiast ustawa z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych na mocy art. 92 w zw. z art. 93 ustawy z 6.08. 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. nr 167, poz. 1131) w całości utraci moc obowiązującą z dniem 1.01.2015 r.
Sąd działając z urzędu nie dostrzegł przyczyn powodujących konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji.
W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło