IV SA/Wa 2334/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-09
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że dochód wnioskodawczyni i jej męża w wysokości około 2000 zł netto miesięcznie, przy uwzględnieniu wykazanych wydatków na utrzymanie, leki i opał, nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Brak oszczędności i wartościowych przedmiotów do zbycia dodatkowo potwierdził spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Referendarz sądowy odmówił L. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że nie wykazała ona swojej sytuacji finansowej. L. B. złożyła sprzeciw, wskazując na niskie dochody (ok. 2000 zł netto miesięcznie) i wysokie koszty utrzymania (jedzenie, leki, opał, media), a także podeszły wiek i schorzenia uniemożliwiające posiadanie oszczędności. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. B. i I. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Postanowieniem z dnia 3 marca 2015 r. (doręczonym stronie w dniu 10.03.2015 r. – k. 58 akt), referendarz sądowy odmówił L. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącej, która nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej.
W ocenie referendarza sądowego skarżąca nie wykazała wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie oraz nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego męża z okresu ostatnich trzech miesięcy, nie sposób było stwierdzić, że wykazała, że nie jest w stawnie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
L. B. złożyła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia wskazując, iż zaskarżonym postanowieniem wadliwie oceniono możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu podniosła, że ona i jej mąż uzyskują dochody w wysokości ok. 2000 zł netto miesięcznie, w tym na ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem składają się: jedzenie ok. - 1200 zł, leki ok. - 300 zł, opał ok. - 208 zł, energia elektryczna ok. – 60 zł, woda ok. – 50 zł, wywóz śmieci ok. – 30 zł, wywóz szamba ok. – 80 zł. Dodatkowo skarżąca wskazała, że wspólnie z mężem są osobami w podeszłym wieku i cierpią na wiele schorzeń (m.in. [...]) z uwagi na konieczność systematycznego leczenia nie posiadają żadnych oszczędności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika w sprawie (art. 245 § 3 tej ustawy).
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zwrot "gdy wykaże" zawarty w powołanym wyżej przepisie oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy.
Na wstępie należy podkreślić, że sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wysokość świadczenia, które stanowi źródło utrzymania skarżącej i jej męża wynosi ok. 2000 zł netto miesięcznie. Biorąc pod uwagę wykazaną przez stronę wysokość opłat związanych z eksploatacją domu, a także uwzględniając aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia innych podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie, czy ubranie oraz koszt zakupu leków, należy stwierdzić, że dochód z renty nie pozwala skarżącej na wygospodarowanie środków, które pozwoliłyby ponieść koszty postępowania wszczętego jej skargą. Ponieważ L. B. nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani wartościowymi przedmiotami, które mogłaby zbyć w celu pozyskania dodatkowych funduszy, należy stwierdzić, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa w zakresie częściowym.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło