IV SA/Wa 2337/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2007 roku Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczania Społecznego przywołując, jako podstawę orzekania art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku S. K. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2004 r. w przedmiocie ustania ubezpieczenia społecznego rolników powołując się na brak podstaw określonych w art. 145 § 1 K.p.a.. Jednocześnie w uzasadnieniu stwierdzono, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji tj. jeden miesiąc od daty otrzymania decyzji. Organ podniósł, że decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. została wydana w oparciu o wcześniejsze ustalenia, w których zainteresowany brał udział. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez S. K. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. postanowił odmówić wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2004 r. z powodu braku podstaw określonych w art. 145 § 1 K.p.a.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono treść art. 148 K.p.a. i stwierdzono, że S. K. nie dotrzymał terminu do złożenia podania o wznowienie. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. K.. Wyrokiem z dnia 26 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 329/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu wskazano, iż strona we wniosku powołała się na podstawy wznowieniowe (kwestia nowych dowodów i okoliczności), co obligowało organ do zbadania, czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie, a o ile tak było, organ zobligowany jest do Sygn. akt IV SA/WA 2337/07 wznowienia postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) a następnie do zbadania, czy przywołane we wniosku podstawy wznowieniowe zachodziły a w końcu do orzeczenia w granicach wyznaczonych art. 151 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczania Społecznego wznowił postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. Następnie organ decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., przywołując art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekł o "utrzymaniu w mocy" decyzji z dnia [...] lipca 2004 r., uzasadniając swoje orzeczenie wyłącznie stwierdzeniem, iż brak jest podstaw do jej uchylenia na zasadzie art.145 § 1 lub art. 145 a. K.p.a.. S. K. zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż organ przy wydaniu ponownej decyzji w sprawie nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Sądu sygn. akt IV SA/Wa 329/07, błędnie zastosował art.145 § 1 K.p.a. oraz nie przeprowadził postępowania administracyjnego z udziałem strony przed wydaniem decyzji. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczania Społecznego decyzją z dnia [...] października 2007 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ wymienił dokumenty, jakie przedłożyła strona wnosząc o wznowienie postępowania. Wskazano również, iż w związku z prowadzonym postępowaniem wezwano wnioskodawcę do dostarczenia nowych dowodów i przedstawienia nowych okoliczności w sprawie. W końcu wskazano, iż przedłożone dokumenty były znane organowi od września 2004 r. i nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. K.. Została ona uzupełniona pismem k. 14-16. Skarżący podnosi, iż Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ponownie rozpoznając sprawę nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2007 r. Sygn. akt IV SA/WA 329/07, a przeprowadzane postępowanie było "niejasne i pokrętne". Ponadto w początkowej fazie odmówiono mu czynnego udziału w toczącej się sprawie. Sygn. akt IV SA/WA 2337/07 Skarżący wyjaśnia, iż w związku z wezwaniem do dostarczenia nowych dowodów i okoliczności, zostały przedłożone w sprawie kserokopie dokumentacji związanej z posiadanym przez niego areałem gruntów uprawniających go do korzystania z ubezpieczania rolników. Wskazane dokumenty potwierdzają w jego ocenie użytkowanie gruntów przekraczających 1 ha przeliczeniowy i spełnianie warunków ubezpieczenia rolniczego. Skarżący podnosi również, iż decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. jest wadliwa w świetle poglądów judykatury. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zaznaczyć, iż rozstrzygnięcie decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczania Społecznego z dnia [...] października 2007 r. powinno mieć formę przewidzianą przepisami K.p.a.. Organ administracji, rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, błędnie przywołał art. 151 § 1 pkt K.p.a. i ponownie odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2004 r., objętej wnioskiem o wznowienie. Takie sformułowanie sentencji w orzeczeniu prowadzi do tego, iż możnaby wnosić jakoby organ orzekł ponownie w tej samej sprawie co w decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Stanowi to uchybienie treści art. 138 § 1 K.p.a, który znajduje zastosowanie w przypadku ponownego rozpatrywania sprawy. Z jego treści wynika, iż organ administracji, o ile uprzednie orzeczenie uzna za trafne, wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy (art. 138 § 1 pkt 1), Uchybieniem formalnym dotknięta jest również decyzja organu z dnia 23 lipca 2007 r. , ze względu na wadliwą formułę sentencji. Należy w-skazać, iż w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., nie przewiduje się, aby organ administracji publicznej, orzekał o "utrzymaniu decyzji w mocy". Zgodnie z dyspozycja tego przepisu, gdy organ administracji stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji, na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a. K.p.a odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Sygn. akt IV SA/WA 2337/07 Z uwagi jednak na jednoznaczne wyraźnie stanowiska organu administracji w sprawie, przy dwukrotnym orzekaniu w sprawie (stanowisko to było też zrozumiałe dla strony, jak wynika z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi) wskazane uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Z uwagi na treść art. 134 § 2 ustawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poza oceną Sądu pozostaje kwestia wyjaśnienia przez organ, czy wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie określonym w art. 148 § 1 K.p.a. Organ administracji zobligowany był do ustosunkowania się do tej kwestii w myśl wytycznych zawartych w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 329/07, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 lipca 2007 r., tymczasem uzasadniając orzeczenie wskazano jedynie, iż wznowienie postępowania następuje "zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Natomiast Sąd w niniejszej sprawie uznał zasadność skargi w kwestii nie uwzględnienia wytycznych zawartych w wyroku sygn. akt IV SA/ Wa 329/07 (art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co do dalszego postępowania odnośnie zarzutu nie rozpatrzenia sprawy w granicach art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl oceny prawnej wyrażonej w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 329/07 strona powołała się na istnienie podstaw wznowieniowych wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W tej sytuacji po wznowieniu postępowania rolą organu było wt pierwszym rzędzie ustalenie czy strona istotnie przywołuje nowe dowody czy też okoliczności. Następnie wyjaśnienia wymagało, czy istniały one w dniu wydania orzeczenia z dnia 19 lipca 2004 r. a, o ile tak to, czy nie były znane organowi orzekającemu w sprawie. W końcu ocenie podlegać powinna okoliczność, czy określone dowody czy okoliczności są istotne dla sprawy. Tymczasem, uzasadniając zaskarżone orzeczenie w sprawie (nota bene orzeczenie z dnia 23 lipca 2007 r. nie zawierało z kolei w ogóle uzasadnienia odnośnie ocenianych okoliczności) organ wskazał jedynie, iż nowe dokumenty były znane organowi od września 2004 roku, co nie może akurat stanowić przeszkody dla uznania wystąpienia przesłanki wznowienia, gdyż kwestionowane orzeczenie wydano wcześniej (dnia 19 lipca 2004 r.). Z kolei kontekst opisu przedłożonych dokumentów Sygn. akt IV SA/WA 2337/07 wskazywać, może iż w ocenie organu mają one ograniczoną moc dowodową. Nie wskazano jednak przede wszystkim w orzeczeniu, które kwestie w ogóle mogą być istotne w sprawie, ani czy ocena materiału dowodowego została dokonana w kontekście istnienia przesłanek wznowienia, czy też istnienia przesłanek do wydania odmiennego orzeczenia w związku ze wznowieniem postępowania. Brak właściwego wyjaśnienia sprawy w granicach przedmiotu orzekania (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.), co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia (art. 107 § 3 K.p.a.), stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Sąd, uwzględniając generalną zasadę rozpatrywania sprawy w dwu instancjach (art. 15 K.p.a.) przy czym w przypadku załatwiania sprawy przez organ naczelny zasada ta jest realizowana przez przyznanie środka odwoławczego w formie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 K.p.a.), uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję w tym samym przedmiocie. Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie obowiązany uwzględnić zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku wskazówki, a następnie stosownie do poczynionych ustaleń orzec w sprawie.