IV SA/Wa 234/17

WyrokWSA w Warszawie2017-04-26

Skład orzekający: Anna Szymańska, Anita Wielopolska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy związek małżeński z obywatelem polskim, przy jednoczesnym faktycznym zamieszkiwaniu małżonków poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uzasadnia udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie jest wystarczającą przesłanką do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Kluczowe jest, aby okoliczności uzasadniające ubieganie się o zezwolenie, w tym związek małżeński, faktycznie uzasadniały pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Skoro centrum życiowe cudzoziemki i jej rodziny znajdowało się poza Polską, a pobyty w kraju były krótkotrwałe i okazjonalne, brak było podstaw do udzielenia zezwolenia.
Stan faktyczny
Skarżąca, M.T., obywatelka innego państwa, wnioskowała o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z małżeństwem z obywatelem polskim. Organy administracji odmówiły, uznając, że mimo zawarcia związku małżeńskiego, centrum życiowe skarżącej i jej rodziny znajdowało się poza Polską, a pobyty w kraju były krótkotrwałe. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, Konwencji o prawach człowieka oraz ustawy o cudzoziemcach, twierdząc, że jej przyszłe zamiary zamieszkania w Polsce powinny być uwzględnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia obywatelce [...] – M. T. zezwolenia na pobyt czasowy W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu [...] stycznia 2016 r. M. T. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim K. T.. W chwili składania wniosku cudzoziemka posiadała zezwolenie na pobyt czasowy udzielone jej przez Wojewodę [...] na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2015r. i legitymowała się kartą pobytu z terminem ważności do dnia [...] stycznia 2016r. Organ wskazał, że stosownie do postanowień art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w myśl art. 169 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 158 ust. 1 pkt 1 lub art. 159 ust. 3 pkt 1, organ, który prowadzi to postępowanie, ustala, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Organ wskazał, że jak wynika z treści cytowanych wyżej przepisów prawa, udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy z tytułu pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim jest uzależnione nie tylko od wykazania przez cudzoziemca, że zawarty przez niego związek małżeński nie miał na celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, ale także od wykazania, że okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o udzielenie tego zezwolenia uzasadnia zamieszkiwanie małżonka obywatela polskiego na terytorium naszego kraju przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Organ podał, że w dniu [...].04.2016 r. M. T. i jej mąż – K. T. zostali przesłuchani do protokołu w celu złożenia wyjaśnień związanych z pobytem cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. M. T. na pytanie "Gdzie pani aktualnie mieszka?" odpowiedziała: "Aktualnie nie mieszkamy w Polsce podczas pobytów w Polsce mieszkamy w B., [...] ", a w dalszej części protokółu zeznała, iż: "W chwili obecnej nasze życie koncentruje się na [...] w O.. W Polsce w ciągu ostatniego roku byliśmy 4 razy od 3 dni do tygodnia. Mąż prowadzi w Polsce firmę i zajmuje się doradztwem dla polskich firm, które chcą założyć firmy na [...]. Jestem z zawodu lekarzem w przyszłości chcę nostryfikować dyplom lekarza w Polsce i podjąć tutaj pracę " oraz dodała, iż aktualnie dzieci uczą się w Gimnazjum nr 2 w O., natomiast mąż większość czasu również spędza na [...] - prowadzi firmę internetowo. Mąż cudzoziemki K. T. składając w tym samym dniu zeznania potwierdził, iż ich życie koncentruje się na [...], dzieci uczęszczają tam do szkoły a on sam ma zrejestrowaną działalność gospodarczą w Polsce, lecz pracuje na [...] oraz stwierdził, iż w przyszłości zamierzają kupić mieszkanie w Polsce i zamieszkać w naszym kraju. Ponadto mąż cudzoziemki wyjaśnił, iż: "Od roku poprzedzającego złożenie wniosku żony w Polsce byliśmy 4 razy pobyty trwały do tygodnia". Mając na uwadze powyższe, Organ odwoławczy stwierdził, że sam fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie stanowi podstawy do udzielenia przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej zezwolenia na pobyt czasowy. Związek taki - gdy nie zostało wykazane, że zawarty został w celu legalizacji pobytu w Polsce - musi uzasadniać zamieszkiwanie cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Organ wskazał, że nie ocenia wyboru miejsca zamieszkania małżonków. W sprawie istotny jest jednak fakt, iż ustawa o cudzoziemcach jednoznacznie określa, że okoliczność, która jest podstawą ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (m.in. pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim), musi uzasadniać jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące, a jak wynika z powyższych ustaleń cudzoziemka faktycznie zamieszkuje obecnie wraz rodziną na [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji nie stawiał cudzoziemce zarzutu, iż jej związek jest fikcyjny i został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, jednakże związek małżeński M. T. z obywatelem polskim nie uzasadnia jej zamieszkiwania w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące, a zatem wobec strony zachodzi przesłanka z art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto organ podał, że odmowa udzielenia M. T. wnioskowanego zezwolenia nie pozbawia jej możliwości przyjazdów do Polski na podstawie stosownych wiz, o które może ubiegać się u polskiego konsula a w przyszłości, gdy cudzoziemka zdecyduje się na zamieszkanie w Polsce będzie mogła ponownie ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. T. zarzucając zaskarżonej decyzji: -art. 18 i art. 47 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 roku, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, - art. 8 ust. 1 i ust. 2 konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 roku, - art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach w związku z art. 158 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, - art. 7 k.p.a poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również poprzez naruszenie słusznego interesu strony . W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 100 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, jako uzasadnienie utrzymania w mocy udzielonej odmowy, nie ma w sprawie zastosowania, ponieważ w oczywisty sposób Skarżąca spełnia wymogi udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, będące podstawą pobytu ubiegania się o zezwolenie, uzasadniające pobyt na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące . Zdaniem Skarżącej bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia w sprawie pozostaje też fakt wcześniejszego niezamieszkiwania przez nią na terytorium RP, albowiem ustawodawca nie uzależnił udzielenia takiego zezwolenia od spełnienia dodatkowych przesłanek, a zatem ocena organu administracji czy jej życie rodzinne toczyło się wcześniej na [...] powinna pozostać bez wpływu na wydaną decyzję. Skarżąca zarzuciła, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców pominął również fakt, że ubiegała się zezwolenie na pobyt czasowy, ponieważ zamierza zamieszkać z obywatelem polskim na terytorium RP, co oznacza, że okoliczność sprecyzowana we wniosku dotyczy czasu przyszłego, a deklarowany cel może zostać zrealizowany dopiero po trzymaniu wnioskowanego zezwolenia. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcia organów orzekających w sprawie są prawidłowe. W niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 158 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 1 tej ustawy na udzielenie M. T. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z pierwszym powołanym przepisem zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 1 tej ustawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Jednocześnie zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Z powyższych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, że sam fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie stanowi podstawy do udzielenia przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Związek taki musi również uzasadniać zamieszkiwanie cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wobec tego ta przesłanka z woli ustawodawcy musi być przedmiotem badania przez organy orzekające w sprawie przed wydaniem decyzji. Wobec tego rolą organów orzekających w niniejszej sprawie była ocena, czy małżeństwo Skarżącej z obywatelem polskim uzasadnia wydanie decyzji na zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Przy ocenie tej okoliczności należy mieć na uwadze, że udzielenie zezwolenia na zamieszkanie małżonkowi obywatelka polskiego ma zasadniczo służyć ochronie życia rodzinnego. Ustalenie natomiast, że związek małżeński z obywatelem polskim nie uzasadnia zamieszkiwania cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące, stanowi przesłankę negatywną do udzielenia zezwolenia i zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Z ustalonego stanu sprawy wynika, że dnia [...] stycznia 2016 r. M. T. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim K. T.. Podczas przesłuchania w dniu [...] kwietnia 2016 M. T. zeznała, że aktualnie ani ona ani jej mąż nie mieszkają w Polsce, ich życie obecnie koncentruje się na [...] w O.. W Polsce w ciągu ostatniego roku byli 4 razy od 3 dni do tygodnia. Ich dzieci uczą się w O., natomiast mąż Skarżącej większość czasu również spędza na [...] gdzie prowadzi firmę. Mąż cudzoziemki zeznania te potwierdził. Podał, że ich życie koncentruje się na [...], dzieci uczęszczają tam do szkoły a on sam choć ma zrejestrowaną działalność gospodarczą w Polsce, pracuje na [...]. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że sam fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie stanowi podstawy do udzielenia przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca nie wykazała bowiem, że uzasadnione jest wydanie decyzji na zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca przebywa na terytorium Polski okazjonalnie - kilka razy w roku, na stałe zamieszkuje zaś na terytorium [...]. Również życie dzieci Skarżącej jak i jej męża koncentruje się na [...]. Skarżąca nie wskazała również innych okoliczności, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podała bowiem, że wraz z mężem posiadają dom na [...], ma stabilną pracę, w dodatku musi opiekować się matką. Stwierdzić zatem należy, że brak jest aktualnie przesłanek do udzielenia Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. M. T. podała, że w przyszłości chciałby podjąć pracę oraz zamieszkać z całą rodziną w Polsce. Z akt nie wynika natomiast, by podjęła już ku temu jakieś działania, które tym samym wskazywałyby na zasadność udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy. Nie jest tym samym zasadny zarzut naruszenia art. 18 i 47 Konstytucji RP. Zaskarżona decyzja nie ingeruje bowiem w życie rodzinne Skarżącej, skoro jak wykazano, jej centrum życiowe znajduje się na terenie [...]. Tam też swoje centrum życiowe mają obecnie jak dzieci oraz mąż. Również nie można uznać, by zaskarżona decyzja naruszała art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Akt ten bowiem nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie (por. wyroki ETPCz: Gul p-ko Szwajcaria z dnia 19 lutego 1996, skarga nr 23218/94, Nunezp-ko Norwegii z dnia 28 czerwca 2011 r. skarga nr 55597/09). Konwencja nie narzuca zaś państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania pobytu w formie przez nich wybranej, wbrew przepisom prawa krajowego. Zaskarżona decyzja została wydana również z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego; organy orzekające w sprawie wzięły pod uwagę wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Skoro w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym brak było przesłanek do uwzględnienia żądania Skarżącej, nie można zarzucić organom orzekającym w sprawie nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu strony. Również Sąd nie dostrzegł w zaskarżonych decyzjach takiego naruszenia prawa, które powodowałoby konieczność uwzględnienia skargi z urzędu. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że powyższy wyrok nie zamyka Skarżącej drogi do starania się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, w przypadku zmiany okoliczności i wykazania przesłanek uzasadniających pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło