IV SA/Wa 2346/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-30

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Jarosław Stopczyński, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i czy zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji o wymeldowaniu, uwzględniając sprzeczne zeznania stron i świadków oraz twierdzenia skarżącej o braku możliwości zamieszkania z mężem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Materiał dowodowy był nieprzekonujący, a organ nie odniósł się do wszystkich twierdzeń skarżącej, w tym dotyczących jej sytuacji rodzinnej i braku możliwości zamieszkania z mężem. Konieczne jest ponowne, gruntowne postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy skarżąca faktycznie opuściła miejsce zameldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania E. S. z pobytu stałego. Prezydent W. odmówił wymeldowania, jednak Wojewoda uchylił tę decyzję i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że E. S. nie zamieszkuje w nieruchomości przy ul. [...] w W., a jej centrum życiowe znajduje się w domu męża. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu nierzetelne postępowanie dowodowe i nieodniesienie się do jej twierdzeń.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz orzeczenie, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2006 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza na rzecz skarżącej E. S. od Wojewody [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów w postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Prezydent W. orzekł o odmowie wymeldowaniu E. S. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Od decyzji tej odwołanie złożyli H. i Z. G. zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Odwołujący się podnieśli, iż organ administracji nie zgromadził wyczerpującego materiału dowodowego i w rezultacie błędnie ustalił stan faktyczny sprawy przyjmując, iż E. S. zamieszkuje w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Nie odniósł się on w ogóle do okoliczności, iż mąż E. S. zamieszkuje pod innym adresem niż żona. Ponadto zakwestionowali oni wiarygodność oświadczenia E. S., wskazującego, że w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkuje ona w jednym pokoju wraz z bratem D. K., córką R. S. i wnuczką Z. S. Decyzją z dnia [...] października 2005r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm ), po rozpoznaniu odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2005 r. w całości i orzekł o wymeldowaniu E. S. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu wskazał, iż podziela stanowisko H. i Z. G., że organ I instancji nie przeprowadził w wystarczającym zakresie i z należytą starannością postępowania wyjaśniającego i nie dostrzegł występujących w sprawie wątpliwości. Organ odwoławczy przeprowadził więc postępowanie uzupełniające zgodnie z art. 136 Kpa. Wyniki tego postępowania pozwoliły na dokonanie odmiennej oceny materiału dowodowego, niż to uczynił Prezydent W. W opinii Wojewody [...] E. S. nie zamieszkuje w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony, że pod wskazanym adresem znajduje się jej centrum życiowe i tam prowadzi gospodarstwo domowe. Wyjaśnienia E. S. są mało konsekwentne i sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a przede wszystkim z zeznaniami H. i Z. G., K. S. (męża strony), S. T., T. M., J. G. i B. T. Konfrontując wyjaśnienia E. S. i zeznania jej męża K. S. organ odwoławczy dostrzegł wyraźne rozbieżności. E. S. w dniu 8 października 2004 r. wskazała, że bywa u męża nieregularnie, nie widują się zbyt często, pozostają w kontakcie telefonicznym : częściej K. S. przyjeżdża na ul. [...] w W. ( k -37 akt administracyjnych ). Z kolei K. S. na rozprawie administracyjnej w dniu 11 marca 2005 r. oświadczył, że rzadko odwiedza żonę w miejscu zameldowania, ostatni raz był na Boże Narodzenie ( k -102 akt adminisatrcyjnych). W dniu 27 lipca 2005 r. wskazał, że żona przyjeżdża do niego do A. raz w tygodniu i że tutaj znajdują się jej rzeczy osobiste. E. S. w dniu 20 września 2005 r. wyjaśniła przeciwnie - że w domu męża nie ma jej rzeczy osobistych. Wyjaśnienia te stoją w ewidentnej sprzeczności z zeznaniami T. M., sołtysa wsi A. oraz zeznaniami S. T., z których wynika, iż E. S. mieszka razem z mężem od kilku lat oraz, iż dojeżdża stąd do pracy. Strona przesłuchana w dniu 20 września 2005 r. nie potrafiła w przekonujący sposób wyjaśnić sprzeczności pomiędzy jej oświadczeniami a zeznaniami świadków. Wojewoda [...] wydając decyzję o wymeldowaniu E. S. z nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. oparł się zatem na zeznaniach T. M. i S. T. uznając je za przekonujące, obiektywne i wiarygodne. Ponadto wskazał, iż kierował się zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W ocenie organu należy bowiem zgodzić się z H. i Z. G., że zamieszkiwanie w niewygodzie w jednym pokoju z trójką krewnych (w całym dwupokojowym mieszkaniu w sumie w 8 osób ) jest mało prawdopodobne w sytuacji, gdy istnieje możliwość zamieszkania osobno, w domu razem z mężem. Organ uznał, również, za niewiarygodne zeznanie złożone przez K. S. w dniu 27 lipca 2005 r., wskazujące, że pozostaje on w nieformalnej separacji z żoną. Zdaniem organu zostało ono złożone jedynie na użytek niniejszego postępowania, bowiem w trakcie wcześniejszych przesłuchań małżonkowie o separacji nie wspominali. Mając więc na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Wojewoda [...] uznał, iż deklaracje E. S. odnośnie miejsca zamieszkania nie odpowiadają prawdzie. Zdaniem organu odwoławczego zamieszkuje ona razem z mężem K. S. w nieruchomości nr [...] w A. i tam znajduje się faktycznie jej centrum życiowe. Skargę na decyzję Wojewody [...] wniosła E. S. Żądając jej uchylenia, wskazała, iż organ odwoławczy nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego. Nie przesłuchał sąsiadów jej męża, opierając się jedynie na zeznaniach sołtysa wsi T. M. i S. T., którzy widywali ją na przystanku autobusowym, gdy sporadycznie nocowała u męża, próbując ratować ich związek. W rzeczywistości zaś z wielu powodów nie ma możliwości mieszkania z mężem, bowiem w jego domu mieszkają jego dzieci i wnuki, nadto mąż żyje w nieformalnym związku z inną kobietą, która pracuje u niego, co z pewnością potwierdzą sąsiedzi męża. Ponadto wskazała, iż nigdy nie opuściła miejsca swojego zamieszkania przy ul [...], gdzie się urodziła i wychowała i przebywa na stałe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ administracji publicznej wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Źródłem powinności organu administracji publicznej jest zatem dokonanie czynności wymeldowania gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Organ zobowiązany jest zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe, tak aby ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikało, iż faktycznie spełnione zostały przesłanki opuszczenia przez stronę miejsca zameldowania. Tymczasem w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zostały przez organ, wyjaśnione, w sposób wyczerpujący wszystkie istotne okoliczności. W konsekwencji zgromadzone w sprawie dowody są nieprzekonywające. Orzeczenie organu wydane zostało w oparciu o zeznania złożone przez T. M., sołtysa wsi A. oraz S. T., mieszkającego w A., którzy oświadczyli, iż widują skarżącą, jak autobusem dojeżdża do pracy. Organ dał wiarę tym zeznaniom, wskazując, iż osoby te jako osoby obce w jego ocenie są bezstronne, a zatem ich zeznania są obiektywne i wiarygodne. Tym samym odmówił mocy dowodowej zeznaniom złożonym przez skarżącą i osoby z nią spokrewnione. Nie odniósł się jednak w ogóle do oświadczeń skarżącej zawartych w protokole z dnia 20 września 2005r. w którym, ustosunkowując się do zeznań w/w świadków, wskazała ona, iż prowadzi samodzielnie sklep w P. i do pracy dojeżdża [...] (a nie autobusem), co może potwierdzić przestawiając bilet miesięczny. Ponadto podniosła, iż T. M., widziała jedynie kilka razy w życiu, zaś S. T., w jej ocenie, bez wątpienia potwierdzi okoliczności dotyczące jej sytuacji małżeńskiej. W toku postępowania administracyjnego, skarżąca konsekwentnie twierdziła, również, iż za miejsce zamieszkania na pobyt stały uważa ona lokal przy ul. [...] w W. Wskazując, iż zamieszkuje w nim od urodzenia i tam, również pomimo trwającego małżeństwa ześrodkowała swoje interesy życiowe. Okoliczność, iż przebywa ona w tym lokalu potwierdziły osoby z nią zamieszkujące, mąż skarżącej, jak również przeprowadzona przez pracowników organu kontrola meldunkowa. Podważyła ona także przyjęte przez Wojewodę [...] stanowisko, iż zamieszkiwanie w niewygodzie w jednym pokoju z trójką krewnych (w całym dwupokojowym mieszkaniu w sumie w 8 osób ) jest mało prawdopodobne w sytuacji, gdy istnieje możliwość zamieszkania osobno, w domu razem z mężem. Wskazując, że nie ma ona możliwości zamieszkania z mężem w należącym do niego domu, bowiem wspólnie z nim mieszkają jego dzieci oraz wnuki. Ponadto podniosła, iż jest z mężem w nieformalnej separacji, z uwagi na jego związek z inną kobietą. Analiza akt administracyjnych wskazuje, iż organ nie wyjaśnił kwestii stosunków łączących skarżącą z jej mężem, oraz okoliczności wskazujących na możliwość faktycznego zamieszkiwania skarżącej wraz z mężem w jego domu. W konsekwencji, w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do wywiedzenia w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż skarżąca opuściła lokal przy ul. [...], i swoje życie skoncentrowała w domu jej męża w A. Ponownie rozstrzygając niniejszą sprawę organ powinien zatem przeprowadzić gruntowne postępowanie dowodowe, zgodnie z treścią przepisów zawartych w rozdziale 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Sprawdzić podnoszone przez skarżącą twierdzenia. W niniejszej sprawie, w celu ustalenia, czy skarżąca faktycznie nie zamieszkuje pod przedmiotowym adresem można także posłużyć się innymi dowodami np. biletami [...], zeznaniami sąsiadów zamieszkałych zarówno obok posesji przy ul [...] w W. jak również sąsiadów jej męża . Na organie spoczywa bowiem obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej - art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywa na nim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego - art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wszystko to należy w niniejszej sprawie uczynić pod kątem treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jest ustalenia, czy E. S. faktycznie w przedmiotowym lokalu zamieszkuje, czy też nie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 152 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o zwrocie skarżącej kosztów postępowania wydane zostało na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło