IV SA/Wa 2346/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-01-21
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, wdowa utrzymująca się z emerytury w kwocie 1382,48 zł netto, posiadająca mieszkanie i nieruchomość, ponosząca miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania w kwocie ok. 900 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, czy tylko częściowo?Ratio decidendi
Skarżąca powinna zostać zwolniona od wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, ponieważ jej sytuacja majątkowa i dochodowa, mimo posiadania pewnych zasobów, nie pozwala na poniesienie tego kosztu bez uszczerbku dla koniecznego poziomu utrzymania. Jednakże, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości musi zostać oddalony, gdyż skarżąca posiada minimalną zdolność do ponoszenia częściowych kosztów sądowych na dalszych etapach postępowania, takich jak opłaty od zażalenia czy skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
H. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca jest wdową, utrzymuje się z emerytury w kwocie 1382,48 zł netto, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i ponosi znaczne wydatki na utrzymanie mieszkania.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą H. K. od wpisu sądowego od skargi, 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy postanawia: 1) zwolnić skarżącą H. K. od wpisu sądowego od skargi, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
H. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Wniosek ten złożyła w sprawie dotyczącej jej skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Sytuacja majątkowa strony została wyczerpująco przedstawiona w treści urzędowego formularza PPF oraz pismach z dnia 27 grudnia 2014 r. i 17 stycznia 2015 r. i załączonych do tych pisma załącznikach. Z dokumentów tych wynika, że skarżąca jest wdową, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się dzięki emeryturze w kwocie netto 1382,48 zł. H. K. jest właścicielem mieszkania o pow. 73 m² oraz nieruchomości o powierzchni 03, ha. Na utrzymanie mieszkania wydaje ok. 900 zł. miesięcznie (czynsz – 760 zł., energia elektryczna ok. 90 -110 zł., gaz- 50 zł) Po pokryciu tych kosztów pozostaje skarżącej na zakup żywności i leków kwota ok. 480 zł.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony skarżącej dotyczy wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się skarżąca, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 100 zł (wpis od skargi). Oprócz tej kwoty strona może na kolejnych etapach postępowania sądowego zostać zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA. Należy mieć także świadomość ewentualności wydatków wynikających z kosztu ustanowienia fachowego pełnomocnika w celu sporządzenia określonych środków odwoławczych od orzeczeń WSA.
W ocenie referendarza sądowego, skarżąca nie posiada zasobów majątkowych dających szanse na uiszczenie pełnych kosztów sądowych. Wymienione przez stronę wydatki należą w zdecydowanej większości do wydatków koniecznych czyli niezbędnych dla właściwej egzystencji osoby fizycznej. Wydatki gospodarstwa pochłaniają znaczną część osiąganego dochodu z emerytury. Pozostała po opłaceniu kosztów niezbędnych kwota dochodów oscyluje w granicach 480 zł. Może ona nie wystarczyć dla zachowania bieżącego poziomu życia osoby fizycznej. Kwota ta pozwala ponosić koszty życia osoby fizycznej w wysokości nie przekraczającej 16 zł dziennie. Ta wysokość jest adekwatna do utrzymania niezbędnego poziomu życia samotnie żyjącej osoby fizycznej. Aby zachować ten poziom, budżet skarżącej nie może zostać dodatkowo obciążany ciężarem uiszczenia wpisu sądowego.
Wypada też przyznać, że strona wnioskująca posiada minimalną zdolność zaoszczędzenia środków pieniężnych. Świadczy o tym ponoszenie ciężaru utrzymania telefonu komórkowego, który nie należy do przedmiotów niezbędnych dla utrzymania koniecznego osoby fizycznej. Związane z tym wydatki w skali miesiąca wynoszą ok. 100 zł. Wobec tego, rozpoznający wniosek o prawo pomocy referendarz sądowy stwierdza, że nie ma podstaw prawnych do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w całości. Jak już powiedziano, na kolejnych etapach postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA (wszystkie w wysokości 100 zł.) Uiszczenie tych kosztów nie zachwieje budżetem strony, a wypełni w pewnym stopniu konstytucyjny obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych. Na zwolnienie od określonej części kosztów sądowych pozwala art. 246 § 4 p.p.s.a.
Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowego nie mogą decydować wyłącznie posiadane przez stronę zasoby dochodowe i majątkowe, skarżącą należy zwolnić od kosztów sądowych w części. Zwolnienie strony od wpisu od skargi pozwoli na kontynuowanie postępowania sądowego.
Z przedstawionych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części na podstawie art. 245 § 5, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło