IV SA/Wa 235/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-01

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony bez uzupełnienia brakujących informacji dotyczących sytuacji majątkowej i źródeł finansowania wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Brak uzupełnienia przez wnioskodawcę wymaganych informacji i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej oraz źródeł finansowania uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z grudnia 2009 r. Wnioskodawca wskazał trudną sytuację rodzinną i materialną, będąc osobą bezrobotną i bezdomną, jednak nie przedstawił pełnych informacji dotyczących miesięcznych wydatków i źródeł finansowania. Sąd wezwał go do uzupełnienia braków, jednak wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na wskazaną w sentencji decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Ze złożonego w dniu 22 września 2010 r. formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z czworgiem dzieci. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazał, iż jest właścicielem mieszkania o pow. 64 m2, w którym nie mieszka, oraz działki rekreacyjno-budowlanej o pow. 1000 m2. Uzasadniając swój wniosek wskazał, iż ze względu na trudną sytuację rodzinną zmuszony był opuścić miejsce stałego zamieszkania i stał się osobą bezdomną. Skarżący oświadczył, iż pomimo swojej trudnej sytuacji finansowej stara się pomagać swoim dzieciom. Obecnie jest osobą bezrobotna, nie uzyskuje żadnych dochodów. Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie jak również źródeł ich finansowania, wnioskodawca pismem Sądu z dnia 30 września 2010 r. został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie: - wyciągów z posiadanych przez skarżącego kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe, - odpisów zeznań podatkowych skarżącego za 2009 r., - zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego, że skarżący jest osobą bezrobotną, - odpisu zeznania podatkowego za 2009 rok, - informacji na temat wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego, w tym informacji, gdzie skarżący zamieszkuje i czy z tego tytułu ponosi wydatki, - wyjaśnień, skąd skarżący czerpie środki na bieżące utrzymanie oraz deklarowaną pomoc dzieciom, skoro w formularzu wniosku oświadczył, iż nie uzyskuje żadnych dochodów. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy wysłano na adres wskazany przez skarżącego w formularzu wniosku oraz poprzednich pismach kierowanych do Sądu jak również na kopertach, w których przesyłano korespondencję. Przed złożeniem przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy na adres ten skierowano przesyłkę zawierającą odpis zarządzenia z dnia 11 lutego 2010 r., wzywającego skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz przesyłkę Sądu zawierającą odpis zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20 maja 2010 r. o pozostawieniu pierwotnego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przesyłki te zostały osobiście odebrana przez skarżącego w urzędzie pocztowym ( k. 27 i 38 akt sądowych). Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy dla skarżącego zostało dwukrotnie awizowane (4 października 2010 r. i 12 października 2010 r.) oraz zwrócone z adnotacją poczty "zwrot nie podjęto w terminie" (dowód : zwrot listu poleconego, k. 54 akt sądowych). Uznać zatem należy, iż zgodnie z art. 73 § 1- 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) skuteczne doręczenie przesyłki dla skarżącego nastąpiło w dniu 18 października 2010 r. Tym samym termin do uzupełnienia braków wniosku upłynął bezskutecznie w dniu 25 października 2010 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał wezwania Sądu. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów utrzymania oraz źródeł ich finansowania. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania zarówno ze strony Sądu jak i referendarza sądowego, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 22 września 2010 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakiejkolwiek informacji odnośnie dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz źródeł i wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego. Przedłożenie przez wnioskodawcę żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację informacji zawartych w formularzu wniosku ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 30 września 2010 r. wezwanie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku z dnia 22 września 2010 r. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło