IV SA/Wa 2350/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekazanie według właściwości wniosku 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV SA/Wa 2350/06 UZASADNIENIE Pismem z dnia 25 września 2006 r. S. L. i zwrócił się do Wojewody [...] wskazując na swoje problemy z uzyskaniem mieszkania w miejscowości B. W miejscowości tej dysponował mieszkaniem, ale na mocy wyroku sądowego został z niego eksmitowany. Następnie Gmina B. dokonała opróżnienia lokalu w miejscowości W., w którym skarżący miał zamieszkiwać po wyroku eksmisyjnym. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. Wojewoda [...] przekazał według właściwości, na podstawie art. 65 § 1 Kpa, "prośbę" skarżącego z dnia [...] września 2006 r. Burmistrzowi B. Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), nie ma on żadnych uprawnień w zakresie zaspakajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej, a kompetencje takie ma wójt (burmistrz, prezydent). Sprawy te należą do zadań własnych gminy. Postanowienie to zawierało pouczenie, że przysługuje od niego zażalenie do Ministra Transportu i Budownictwa. W zażaleniu na to postanowienie skarżący ponownie przedstawił swoją trudną sytuację życiową, w tym mieszkaniową, i wskazał, że Burmistrz Gminy B. nie pomógł mu w jego problemach z uzyskaniem jakiegokolwiek mieszkania. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Minister Budownictwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody i powtórzył stanowisko, że organ I instancji nie ma żadnych kompetencji w załatwianiu spraw mieszkaniowych mieszkańców gmin. Powołując się na rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Budownictwa (Dz. U. Nr 131, poz. 906) organ odwoławczy uznał się za właściwy w tej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący po raz kolejny przedstawił swoją trudną sytuację osobistą i mieszkaniową. Wniósł do Sądu o pomoc w jego sprawie. Ponadto w piśmie z dnia 10 stycznia 2007r. opisał swoje starania o uzyskanie mieszkania, odmowę udzielenia mu pomocy przez Burmistrza, Wojewodę i Ministra. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia. Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, choć z powodów odmiennych, niż podane w jej treści. Zgodnie z art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Analiza tego przepisu prowadzi więc do wniosku, że niezbędnym warunkiem jego zastosowania (przekazania podania do innego, właściwego rzeczowo organu), jest precyzyjne ustalenie przedmiotu żądania osoby wnoszącej podanie. Zasadniczym warunkiem zastosowania tego przepisu jest jednak wcześniejsze ustalenie, że sprawa, która jest przedmiotem żądania, ma charakter sprawy administracyjnej, tzn., że rozstrzygana jest na drodze postępowania administracyjnego, w sposób władczy, przez organ administracji publicznej, działający w jednej z form charakterystycznych dla Kodeksu postępowania administracyjnego (decyzja, postanowienie) lub innych, szczególnych przepisów procesowych. W niniejszej sprawie takich cech sprawy skarżącego brakuje. Skarżący konsekwentnie przedstawiał swoje żądanie jako żądanie pomocy w uzyskaniu mieszkania. To właśnie było przedmiotem jego pisma z dnia 25 września 2006 r., to także uczynił jedynym przedmiotem swojego odwołania, a w końcu skargi do Sądu administracyjnego. Zasadnie oceniły organy, że Wojewoda [...] nie ma żadnych kompetencji w załatwieniu tego typu sprawy, gdyż zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, sprawy te są domeną gminy, na terenie której zamieszkuje dana osoba. Sprawy te należą do zadań własnych gmin. Z tej słusznej uwagi organy nie wyciągnęły jednak koniecznego wniosku, że gmina, działając na podstawie tej ustawy, nie działa jako organ administracji publicznej w formie władczej i nie załatwia sprawy w drodze decyzji administracyjnej czy postanowienia, lecz stosuje środki z zakresu prawa cywilnego. Cała ta ustawa oparta jest na założeniu, że gmina zaspakaja potrzeby mieszkaniowe lokatorów w drodze umowy z nimi, a prawa i obowiązki stron tej umowy określają same strony na zasadzie porozumienia równoprawnych uczestników obrotu cywilnoprawnego. Spory z takiej umowy rozstrzygają sądy powszechne (art. 6, 7 i następne ustawy o ochronie praw lokatorów...). Tymczasem przekazanie sprawy na podstawie art. 65 § 1 Kpa możliwe jest tylko wtedy, gdy sprawa co do zasady ma charakter sprawy administracyjnej, a jedynie organ, do którego sprawa wpłynęła, jest w niej niewłaściwy. Prowadzi to do wniosku, że stosując Kodeks postępowania administracyjnego do sprawy, która takiego administracyjnego charakteru nie posiada, organy rażąco naruszyły prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Skutkowało to koniecznością stwierdzenia nieważności obydwu wydanych w sprawie postanowień. Niezależnie od powyższego, jako dygresję Sąd wskazuje, że nawet gdyby uznać, że zastosowanie art. 65 § 1 Kpa było w niniejszej sprawie co do zasady konieczne, to organem odwoławczym od postanowienia wydanego w tej kwestii w I instancji przez wojewodę byłby minister właściwy do spraw administracji, a nie budownictwa. Przekazanie sprawy na podstawie art. 65 § 1 Kpa jest bowiem czynnością procesową z zakresu administracji ogólnej. W sprawach takich organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 Kpa jest minister właściwy w sprawach administracji (vide też wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2005 r., III SA/Wa 1771/04, LEX Nr 163832). Ponadto Sąd ponownie wskazuje, że organy zasadnie skierowały skarżącego do Burmistrza Gminy B. - brak mieszkania jest kwestią, którą powinna zająć się wspólnota samorządowa. Ani Wojewoda, ani Minister Budownictwa nie mają kompetencji do przyznania skarżącemu oczekiwanego przez niego lokalu. Kompetencji takiej nie ma też sąd administracyjny. Rażącym naruszeniem prawa przez organy było natomiast nadanie swojemu rozstrzygnięciu formy procesowej -jak wyżej wyjaśniono nie było ku temu żadnych podstaw. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, a korzystając z możliwości, jakie stwarza art. 135 tej ustawy - także postanowienia utrzymanego nim w mocy. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł w oparciu o art. 152 tej ustawy. Z uwagi na fakt, że do czasu zamknięcia rozprawy skarżący nie zgłosił wniosku o przyznanie należnych kosztów postępowania, choć o takim uprawnieniu został on pouczony, Sąd kosztów tych nie zasądził.