IV SA/Wa 2354/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-12
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo naliczyły należności, opłaty roczne i odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu przy zezwoleniu na wyłączenie gruntu leśnego z produkcji, a także czy prawidłowo ustaliły charakter drzewostanu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji dopuściły się istotnych uchybień. Naruszono przepisy prawa procesowego, w szczególności poprzez brak szczegółowego sposobu obliczenia należności i odszkodowania, powołanie się na nieobowiązujący plan urządzenia lasu oraz brak rozważenia, czy cała wnioskowana powierzchnia gruntu leśnego jest niezbędna na cele nieleśne, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych zezwalającą na wyłączenie z produkcji gruntu leśnego o powierzchni 0.0791 ha pod budownictwo mieszkaniowe. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące sposobu naliczania opłat, przeznaczenia działki w planie zagospodarowania, przyjęcia cech taksacyjnych lasu, braku uwzględnienia zwolnienia z opłat oraz nadmiernego obciążenia fiskalnego. Sąd uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącego kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącego S. M. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 2354/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r., znak [...], Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, zwany dalej "DGLL", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, zwanego dalej "DRDLP", z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych:
I. zezwolił na wyłączenie z produkcji gruntu leśnego o powierzchni 0.0791 ha o typie siedliskowym BMśw-bór mieszany świeży, będącego własnością wnioskodawcy, stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...], obrębu ewidencyjnego O., Gmina Miasto G., oznaczonego na wyrysie z mapy ewidencyjnej w skali 1:1000, przeznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod jednorodzinne budownictwo mieszkaniowe.
II. ustalił: należność z tytułu wyłączenia gruntu leśnego z produkcji, opłatę roczną z tytułu użytkowania gruntu leśnego na cele nierolnicze i nieleśne, jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu.
Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, DGLL wskazał, co następuje.
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. DRDLP zezwolił na wyłączenie gruntu leśnego o powierzchni 0,0791 ha z produkcji leśnej, ustalił należność, opłatę roczną oraz jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz.1266 z późn.zm.).
Od decyzji tej S. M. wniósł odwołanie do DGLL, podnosząc, iż: (-) w decyzji pierwszoinstancyjnej nie wskazano zasad naliczania zobowiązań, (-) w planie zagospodarowania przestrzennego działka przeznaczona jest na cele budowlane, (-) cechy taksacyjne lasu przyjęto, nie uwzględniając stanu faktycznego w terenie tylko cechy te przyjmując z planu urządzania lasu, (-) kompleks leśny, w którym znajduje się przedmiotowa działka nie będzie mógł być w przyszłości wykorzystany, a zmiana w planie uporządkowała przestrzeń urbanistyczną, (-) w decyzji nie uwzględniono zwolnienia z opłat powierzchni do 0,05 ha przy wyłączeniach pod budownictwo mieszkaniowe, (-) naliczenie trojakiego rodzaju opłat jest nadmiernym obciążeniem fiskalnym, nieadekwatnym do wartości przedmiotowego drewna. Rozpatrzywszy wniesione odwołanie, DGLL stwierdził, iż decyzja organu I instancji jest zgodna z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, natomiast zarzuty odwołania nie są usprawiedliwione.
Ustosunkowując się do tych zarzutów, organ odwoławczy wskazał, co następuje.
Całkowicie prawidłowe było przyjęcie do wyliczeń cech drzewostanu z planu Urządzania Lasu, którego integralną częścią jest aktualny opis taksacyjny lasu, sporządzony przez taksatora leśnego podczas wizji lokalnej w terenie.
Zasadności wdrożenia procedury uzyskania zezwolenia na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, czy też pobrania opłat nie podważa fakt, iż przedmiotowy teren został zadrzewiony w ramach zakładania plantacji drzew choinkowych. Nie podważa jej także fakt, iż w toku procedury planistycznej teren ten został zakwalifikowany jako nie przeznaczony do prowadzenia gospodarki leśnej.
Zwolnienie, o którym mowa w art.l2a ustawy, nie znajdzie zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem powierzchnia gruntu objętego wnioskiem o wyłączenie z produkcji rolnej jest większa niż przewidziane w tym przepisie 0,05 ha.
Naliczenie zgodnie z ustawą trojakiego rodzaju opłat nie ma na celu nadmiernego obciążenia fiskalnego wnioskodawcy a stanowi jedynie finansową rekompensatę, przekazywaną na fundusz leśny i służącą do zalesiania innych terenów za pozbawianie powierzchni lasu.
Skargę na powyższą decyzję złożył S. M., podtrzymując argumentację prezentowaną w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 p.p.s.a.).
Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego, obowiązujących w dacie jej wydania.
Zasady i tryb wyłączania gruntów z produkcji rolniczej i leśnej regulują przepisy rozdziału 3 (art.l 1 - 14) ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z art.l 1 ust.l ustawy wyłączenie z produkcji gruntów leśnych przeznaczonych na cele nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem.
Zgodnie z art.l2 ust.l ustawy osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej zobowiązana jest do uiszczenia trojakiego rodzaju opłat: 1) należności, 2) opłat rocznych, 3) jednorazowego odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu.
Art.l2 ust.l 1 ustawy określa stawki należności za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntu leśnego bez drzewostanu.
Zgodnie z art.l2 ust. 14 ustawy opłatę roczną za dany rok uiszcza się terminie do dnia 30 czerwca tego roku, przyjmując za podstawę ustalenia cenę jednego metra sześciennego stosowaną przy wymiarze podatku leśnego w danym roku.
Zgodnie z art.l2 ust.5 ustawy wysokość jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu stanowi różnicę między spodziewaną wartością drzewostanu w wieku rębności, określonym w planie urządzania lasu, a wartością w chwili jego wyrębu.
W ocenie Sądu, orzekając w sprawie organy administracji dopuściły się istotnych uchybień, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Po pierwsze, wskazać należy, iż przy ustalaniu opłat należnych od skarżącego organy zobowiązane były do przedstawienia szczegółowego sposobu ich obliczenia (w formie stosownych działań matematycznych). Warunku tego nie spełnia pkt II ppkt 1 (brak wskazania przesłanek do ustalenia należności jako równowartości 91 metrów sześciennych drewna) i ppkt 3 decyzji (brak jakichkolwiek wyliczeń, dających kwotę 711,16 zł).
Po drugie, przy ustalaniu charakteru drzewostanu organy nie mogły powołać się na uproszczony plan urządzenia lasu, albowiem obowiązywał on do dnia 31 grudnia 2004 r. (w dacie orzekania przez organy nie był zatem aktem prawnie obowiązującym).
Po trzecie wskazać należy, iż w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 13/96, publ. w ONSA 1997/3/105 (odnoszącej się do zasad wyłączania gruntów z produkcji rolniczej), wskazano, iż zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolniczej pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne powinno dotyczyć tylko takiej powierzchni gruntów rolnych przeznaczonych na cele nierolnicze, na której zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, stanowiącym załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nastąpi rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowania terenu.
W uzasadnieniu uchwały stwierdza się, iż w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jest zazwyczaj określana maksymalna powierzchnia budynków na poszczególnych terenach budowlanych, z warunkiem utrzymywania określonej części działki, np.50-60%, z zielenią biologicznie czynną. Wynika z tego, iż w takim wypadku organ administracji nie może wyłączyć trwale na cele budowy większej powierzchni działki, niż to wynika z ustaleń planistycznych.
Ochrona gruntów rolnych i leśnych polega przede wszystkim na ograniczaniu przeznaczenia ich na cele nierolne i nieleśne (art.3 ust.l pkt 1 ustawy). Wydawanie zezwoleń na wyłączenie z produkcji także i takiej powierzchni gruntu rolnego lub leśnego, która nie jest niezbędna na potrzeby nierolne i nieleśne, stanowiłoby działanie wymierzone przeciwko celom określonym w ustawie.
Nie ulega wątpliwości, iż w stanie faktycznym, na kanwie którego zapadła przywołana uchwała, zachodzą istotne różnice w stosunku do stanu faktycznego sprawy niniejszej. Sprawa, o której mowa w uchwale, jest bowiem: sprawą o wydanie zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej (nie zaś wyłączenia gruntu z produkcji leśnej, o co chodzi w sprawie niniejszej); a ponadto sprawą dotyczącą wyłączenia gruntu z produkcji pod zabudowę mieszkaniową, przewidzianą zarówno w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak i w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (w sprawie niniejszej chodzi natomiast o wyłączenie gruntu z produkcji leśnej pod zabudowę przewidzianą w decyzji ustalającej warunki zabudowy stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 z późn.zm.).
Pomimo wskazanych wyżej różnic należy przyjąć, iż ogólna myśl (sposób wykładni przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) zaprezentowana w uchwale uzasadnia rozważenie wniosków z niej wynikających także w sprawie niniejszej.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zezwolenie na wyłączenie z produkcji leśnej terenu, stanowiącego działkę ewid. nr [...] o powierzchni 0.0791 ha, który docelowo ma być przedmiotem inwestycji mieszkaniowej, przedkładając stosowną decyzję ustalającą warunki zabudowy [nota bene w aktach sprawy decyzji tej, dotyczącej działki o nr ewid.[...] brak, decyzja znajdująca się w aktach, wystawiona w dniu [...] lipca (rok nieczytelny), znak [...], dotyczy działek o nr ewid. [...] i [...]].
W świetle wniosków wynikających z uchwały NSA organ winien rozważyć, czy mając na uwadze postanowienia decyzji ustalającej warunki zabudowy cała wskazana we wniosku skarżącego powierzchnia gruntu leśnego jest niezbędna na potrzeby nieleśne.
Wprawdzie w swoim wniosku o wyłączenie gruntu z produkcji leśnej skarżący wskazał całą działkę o nr [...], niemniej gdyby w toku badania, o którym mowa powyżej organ uznał, iż zezwolenie to nie musi dotyczyć całej tej działki, to należy przyjąć, iż zgodnie z art.9 k.p.a. (zasada informowania stron) winien poinformować stronę o możliwości odpowiedniego skorygowania wniosku. Wyjaśnień takich organ jednakże zaniechał.
W świetle powyższego uznać należy, iż organy orzekające w sprawie naruszyły art.7, 9 77§1 oraz art.l07§3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.l45§l lit.l pkt c, art.152 oraz art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło