IV SA/Wa 236/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 roku sprawy ze skargi J. G. i M. G. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - Wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt IVSA/Wa 820/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J. G. i M. G. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia (...) stycznia 2007 r. Nr (...), na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wyroku Sąd, powołując się na treść art. 106 § 5 Kpa i art. 141 § 2 Kpa wskazał, iż zajęcie stanowiska przez organ, mający uzgodnić decyzję, następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie, możliwe do złożenia w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia postanowienia stronie. Nie zmienia tego również fakt, iż według art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie, strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, natomiast inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Z powyższego przepisu nie wynika bowiem zastrzeżenie zawiadomienia stron o wydanych postanowieniach w sprawie jedynie przez organ prowadzący postępowanie o wydanie decyzji. W ocenie Sądu należało zatem przyjąć, iż przepis ten nie wyłącza zasady zawiadamiania stron o wydanych postanowieniach przez ten organ, który takie postanowienie wydał. Wskazując, że postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia (...) września 2006 r. nie zostało doręczone przez ten organ skarżącym, orzekający w sprawie Sąd stwierdził, iż skarżący mogli złożyć na nie zażalenie w terminie liczonym od najpóźniejszego dnia, w którym Wojewoda Małopolski doręczył swoje postanowienie jego stronom wskazanym w tym postanowieniu, tj. jak wskazał Sąd od dnia 5 października 2006 r. Rolą zatem organu rozpatrującego zażalenie było dokonanie oceny, czy zażalenie to złożone zostało przez osoby mające przymiot strony, a nade wszystko, czy zostało złożone w terminie ustawowo określonym, liczonym od dnia doręczenia kwestionowanego postanowienia stronom wskazanym w tym postanowieniu przez Sygn. akt IVSA/Wa 236/08 organ, który je wydał. Minister Budownictwa, jak wskazał Sąd, nie poczynił takich ustaleń, skutkiem czego rozpatrzył zażalenie złożone po upływie ustawowego terminu, a więc od postanowienia, które było już postanowieniem ostatecznym w zakresie przedmiotu uzgodnienia, co stanowi rażące naruszenie art. 141 § 2 Kpa. Na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Minister Budownictwa rozpatrując ponownie zażalenie J. i M. G., postanowieniem z dnia (...) listopada 2007 r. stwierdził, iż przedmiotowe zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ, powołując się na treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podkreślił, iż rozpoznając ponownie przedmiotowe zażalenie związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego. Minister Budownictwa wskazał, iż J. i M. G. nie otrzymali przedmiotowego postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia (...) września 2006 r. od tego organu. Co prawda jego kopia została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 23 października 2006 r. wraz z zawiadomieniem Prezydenta Miasta K. z dnia (...)października 2006 r. o postanowieniach dotyczących postępowania, jednak regułą jest doręczanie stronom rozstrzygnięcia przez organ, który je wydał. Mając zatem na uwadze wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r. jako wiążące w niniejszej sprawie, należało przyjąć, iż termin do wniesienia przedmiotowego zażalenia dla skarżących, pominiętych w postępowaniu, rozpoczął bieg od najpóźniejszego dnia doręczenia postanowienia stronie, której zapewniono udział w postępowaniu. Jak wynika ze wskazań zawartych w wyroku Sądu, postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia (...) września 2006 r. zostało doręczone najpóźniej (...) Zarządowi Dróg w dniu 5 października 2006 r. Wobec powyższego zażalenie wniesione przez pełnomocnika J. i M. G. w dniu 30 października 2006 r. należało uznać za złożone po terminie. Skargę do Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Ministra Budownictwa złożył pełnomocnik J. i M. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono obrazę prawa materialnego i procesowego, mających wpływa na jego treść, tj. art. 53 ust. 1 i 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 106 § 1, 2, 5 Kpa oraz art. 7, 8, 10 i 141 § 1 Kpa, jak Sygn. akt IVSA/Wa 236/08 również naruszenie przepisów procedowania w zakresie określonym normami zawartymi w art. 7,77 i 107 § 3 Kpa, które mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia poprzez niepełne wyjaśnienie przez organ okoliczności sprawy, a w szczególności sposobu i terminu zawiadomienia skarżących o treści postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia (...) września 2006 r. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, iż Minister Budownictwa rozpoznając ponownie zażalenie, przy identycznych ustaleniach faktycznych opartych o zebrane w sprawie dowody, dokonał odmiennej oceny zarówno stopnia prawidłowości doręczenia stronie przedmiotowego postanowienia Wojewody Małopolskiego jak i terminu złożonego przez skarżących zażalenia. Zdaniem pełnomocnika ocena zawarta w zaskarżonym postanowieniu nie określa rodzaju i znaczenia wad procesu doręczenia tego postanowienia stronom. Analiza akt sprawy, której Minister Budownictwa wbrew zaleceniom Sadu Administracyjnego, w ocenie pełnomocnika nie przeprowadził w sposób rzetelny, jednoznacznie wskazuje, iż nie zawierają one jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego fakt wydania przez Prezydenta Miasta K. postanowienia o terminie wywieszenia obwieszczenia, o którym mowa w art. 49 Kpa, a co niewątpliwie stanowi w ocenie pełnomocnika istotne uchybienie procesowe. Nadto podkreślono, iż Prezydent Miasta K. będąc zobowiązany poprzez art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do doręczenia postanowienia- obowiązku tego dopełnił, doręczając skarżącym postanowienie Wojewody Małopolskiego w dniu (...) października 2006 r. Twierdzenie zatem Ministra Budownictwa, iż regułą jest doręczanie stronom rozstrzygnięcia przez organ, który je wydał, w ocenie pełnomocnika skarżących w żadnym stopniu nie przystaje zarówno do regulacji ustawowych wiążących się z trybem doręczania postanowień w postępowaniu o ustalenie inwestycji celu publicznego, jak i praktyki orzeczniczej. Tylko prawidłowa i dogłębna analiza sprawy przeprowadzona przez Ministra Budownictwa powinna skutkować ustalenie, iż tryb zawiadomienia skarżących przez Urząd Miasta K. o treści postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia (...) września 2006 r. był nie tylko dopuszczalny, ale i w pełni skuteczny. Powołując się na podobne stanowisko co do prawidłowości takiego doręczenia, wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pełnomocnik wskazał, iż w taki sposób doręczane były również inne postanowienia zapadłe równolegle w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia projektu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Strona podniosła również, iż Sygn. akt IVSA/Wa 236/08 rozpoznający ponownie zażalenie organ nie dopełnił obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób zgodny z prawem i zasadami logiki. Reasumując pełnomocnik wskazał, iż w tej sytuacji faktycznej i prawnej nie można stwierdzić, iż postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia (...) września 2006 r. nie zostało doręczone stronie. Również tylko w takiej sytuacji sugestia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Ministra Budownictwa prawidłowości postępowania- poprzez tryb wznowieniowy- nie można ocenić zdaniem pełnomocnika jako trafne, bowiem tryb tego rodzaju uruchamia się jedynie wtedy jeżeli sprawa zakończona jest decyzją ostateczną, natomiast sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) zadaniem sądu jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dacie ich wydania. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowane postanowienie nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jego legalności. Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt IVSA/Wa 820/07, stwierdził nieważność postanowienia Ministra Budownictwa wskazując, iż nie została prawidłowo wyjaśniona przez organ kwestia udziału strony w postępowaniu, a przede wszystkim nie dokonano ustalenia, czy zażalenie zostało złożone w określonym ustawowo terminie. W wyroku tym Sąd Administracyjny zawarł ocenę prawną co do treści przepisów dotyczących sposobu doręczania postanowień wydawanych w postępowaniu uzgodnieniowym, będącym postępowaniem incydentalnym wobec postępowania dotyczącego wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz wskazania co do sposobu obliczania terminów do 4 Sygn. akt IVSA/Wa 236/08 wniesienia środka zaskarżenia dla stron postępowania, którym postanowienie takie nie zostało doręczone. Orzeczenie to wskazało jednoznacznie na błędną praktykę stosowaną przez organy administracji publicznej przy doręczaniu postanowień wydawanych w ramach postępowania uzgodnieniowego, podkreślając, iż postanowienia takie winny być doręczane stronom tego postępowania zarówno w sposób przewidziany w art. 39 Kpa jak i art. 49 Kpa przez organ, który je wydał, a nie organ prowadzący postępowanie główne w przedmiocie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przedmiotowym wyroku zawarto również ocenę, iż stroną, która najpóźniej (tj. w dniu 5 październik 2006 r.) otrzymała postanowienie Wojewody Małopolskiego był (...)Zarząd Dróg. Zasadniczą zatem kwestią, którą należy wziąć pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy jest to, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznając ponownie sprawę Minister Budownictwa związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w orzeczeniu sądu, które wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że Minister Budownictwa rozpoznając ponownie zażalenie J. i M. G., mając na względzie ocenę prawną i wskazania zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 17 lipca 2007 r., obowiązany był zbadać ponownie sprawę pod kątem sposobu doręczania postanowienia wydanego przez Wojewodę Małopolskiego, zgodnie z wytycznymi zawartymi w omawianym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2007 r. Orzekający organ nie miał zatem możliwości dokonania jakiejkolwiek oceny co do właściwości i skuteczności doręczenia przez Prezydenta Miasta K. kopi tego postanowienia pełnomocnikowi skarżących w dniu 23 października 2006 r. jak również terminu doręczenia przedmiotowego postanowienia pozostałym stronom postępowania w trybie art. 49 Kpa. Związanie oceną prawną jaką zawarł Sąd Administracyjny poprzez jednoznaczne stwierdzenie, iż stroną, która najpóźniej otrzymała postanowienie Wojewody Małopolskiego był (...) Zarząd Dróg, nakładało na organ obowiązek ponownego zbadania sprawy z uwzględnieniem powyższych wytycznych. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, stosując się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, prawidłowo ustalił, że przedmiotowe zażalenie zostało wniesione po upływie siedmiodniowego terminu, wskazanego w art. 141 § 2 Sygn. akt IVSA/Wa 236/08 Kpa. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący nie otrzymali postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia (...) września 2006 r. od Wojewody jako organu orzekającego w pierwszej instancji, co nakładało na organ odwoławczy obowiązek obliczenia terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Sądu z dnia 17 lipca 2007 r. Mając zatem na uwadze wytyczne Sądu, iż za datę doręczenia postanowienia Wojewody Małopolskiego w niniejszej sprawie ostatniej stronie, należy uznać dzień 5 października 2006 r., bowiem wtedy (...) Zarząd Dróg, jako strona postępowania uzgodnieniowego otrzymał odpis przedmiotowego postanowienia, zasadnie organ uznał, iż zażalenie wniesione przez pełnomocnika skarżących dopiero w dniu 30 października 2006 r. zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu. Zarzuty podniesione w skardze dotyczące właściwości i skuteczności doręczenia pełnomocnikowi skarżących postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia (...) września 2006 r. przez Prezydenta Miasta K. jak również prawidłowości dokonania doręczenia w trybie art. 49 Kpa pozostałym stronom postępowania, nie mogły być przedmiotem oceny przez rozpoznający ponownie sprawę organ. Kwestie te bowiem nie mogły mieć znaczenia dla orzekania w niniejszej sprawie, w której istotne znaczenie miało- kiedy upłynął termin do wniesienia środka odwoławczego- w tej kwestii wypowiedział się Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 17 lipca 2007 r.- oraz kiedy został wniesiony środek odwoławczy. Wskazania zawarte w wyroku wiązały organ odwoławczy, nie pozostawiając mu możliwości dokonania własnej oceny w zakresie ustalenia upływu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Jednocześnie kontrola legalności zaskarżanego postanowienia pod tym kątem nie może zostać poddana ocenie przez skład orzekający w niniejszej sprawie," bowiem wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez rozpoznający uprzednio sprawę Sąd, na mocy cytowanego powyżej art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążą również ten skład Sądu. Z przyczyn wymienionych powyżej, wobec bezzasadności zarzutów skargi i braku podstaw, które należałoby brać pod rozwagę z urzędu niezależnie od zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.