IV SA/Wa 2360/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni P. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia stowarzyszenia do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu administracyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej Spółdzielni P. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 15 marca 2007 r. Wspólnota Mieszkańców B. wystąpiła o dopuszczenie do udziału na prawach strony w prowadzonym przez Prezydenta W. postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej, z drogą dojazdową, infrastrukturą towarzyszącą w tym z przyłączami i sieciami: wodociągową kanalizacyjną energetyczną gazową i kanalizacją telefoniczną, przewidzianej do realizacji w W., przy ul. [...], na działkach o nr ew. [...] i [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. (znak: [...]) Prezydent W. odmówił dopuszczenia powyższej Wspólnoty do udziału w przedmiotowym postępowaniu ze względu na to, że załączony "Statut" nie pozwała na sprecyzowanie statusu Wspólnoty Mieszkańców B., co czyni niemożliwym dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu administracyjnym w oparciu o art. 31 k.p.a.". Wspólnota Mieszkańców B. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, iż spełnia wymagania art. 29 k.p.a. i art. 31 § 1 i 2 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] września 2007r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w wyniku rozpoznania powyższego zażalenia, działając na podstawie art. 144 k.p.a. z zw. z art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało niniejszą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do art. 31 §1 pkt 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organizacją społeczną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego są organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne (vide art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a..). Bez względu na ocenę przytoczonej definicji (wynika z niej m.in. iż "organizacjami społecznymi" są ,"inne organizacje społeczne"), pominięcie jej - tak, jak uczynił to organ pierwszej instancji --przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy nie jest możliwe. Zdaniem Kolegium, brak jest podstaw do nie zakwalifikowania Wspólnoty Mieszkańców B. do tak szeroko rozumianych "organizacji społecznych", w szczególności wobec konstatacji, iż z przedłożonej przez organ pierwszej instancji dokumentacji nie wynika, by mogła ona stanowić organ jednostek samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. Powyższe zdaniem Kolegium oznacza, że zaskarżone postanowienie należy uchylić, a sprawę niniejszą przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał aby w toku ponownego rozpatrzenia Prezydent W. ocenił, czy w sprawie niniejszej w stosunku do Wspólnoty Mieszkańców B. zachodzą przesłanki dopuszczenia jej jako organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. (tj. czy dopuszczenie takie jest uzasadnione celami statutowymi Wspólnoty oraz czy przemawia za tym interes społeczny), a następnie - w zależności od wyniku owej oceny -dopuści Wspólnotę do udziału w przedmiotowym postępowaniu lub odmówi takiego dopuszczenia. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielnia P. z siedzibą w W., żądając: uchylenia zaskarżonego postanowienia, umorzenia postępowania wszczętego przez Wspólnotę Mieszkańców B. w przedmiocie dopuszczenia do udziału na prawach strony, w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej, z drogą dojazdową, infrastrukturą towarzyszącą w tym z przyłączami i sieciami: wodociągową kanalizacyjną energetyczną gazową i kanalizacją telefoniczną, przewidzianej do realizacji w W., przy ul. [...], na działkach o nr ew. [...] i [...], zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż pismem z dnia 6 kwietnia 2007r. organ pierwszej instancji wezwał Wspólnotę Mieszkańców B., do złożenia dokumentów potwierdzających strukturę organizacyjną wnioskodawcy, podstawę i zakres jego działania oraz aktualny wypis z KRS w zakreślonym przez organ terminie pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przy piśmie z dnia 10 maja 2007r. Wspólnota Mieszkańców B., przedłożyła statut. Do niniejszego pisma nie dołączono jednak żadnego dokumentu z którego wynikałoby, iż Z. C. jest uprawniony do reprezentowania Wspólnoty. Powyższe w ocenie skarżącego winno skutkować pozostawieniem wniosku Wspólnoty bez rozpoznania, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w trybie art. 138 § 2 k.p.a.. Jako podstawę uchylenia postanowienia organu I instancji, organ odwoławczy podał, iż Prezydent W. winien ocenić, czy w sprawie niniejszej w stosunku do Wspólnoty Mieszkańców B. zachodzą przesłanki dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu administracyjnym, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. (tj. czy dopuszczenie takie jest uzasadnione celami statutowymi Wspólnoty oraz czy przemawia za tym interes społeczny. Należy zatem podnieść, iż w kwestii uprawnień organu odwoławczego, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 4 maja 1998 r., sygn. FPS 2198 - ONSA Nr 3 z 1998 r., poz. 79. Odwołując się do treści tej uchwały należy podnieść, że według art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zatem decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w powołanym przepisie, a więc wtedy gdy - zdaniem organu odwoławczego - organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone przez tenże organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 k.p.a. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia ww. przesłanek. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Zgodnie bowiem z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2000.11.02 Sygn. akt V SA 856/00 LEX nr 50108) organ orzekający wydając decyzję kasacyjną winien dokonać oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób umotywowany, wskazać, jakie okoliczności nie zostały udowodnione. Zupełnie inna jest przy tym sytuacja, gdy organ I instancji pominie dowody na daną okoliczność, inna - gdy dowody takie przeprowadzi i oceni. W tym drugim przypadku, jeżeli organ odwoławczy uzna postępowanie dowodowe za niewystarczające, to nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że dana okoliczność wymaga udowodnienia, lecz winien podać, dlaczego przeprowadzone dotychczas dowody uważa za nieprzydatne bądź niewystarczające, i wskazać, w jakim kierunku postępowanie dowodowe winno być przeprowadzone (uzupełnione). Trzeba przy tym pamiętać, że jeżeli zakres zalecanego uzupełnienia postępowania dowodowego nie odpowiada "znacznej części" w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a., dowody powinien prowadzić organ odwoławczy. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazało na żadną okoliczność, która uzasadniałaby konieczność skorzystania z uprawnienia jakie wynika z dyspozycji art. 138 § 2k.p.a.. Z poczynionych przez ten organ wywodów wynika zaś jedynie, iż uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwestionowało merytoryczne rozstrzygnięcie tegoż organu. Skoro więc organ odwoławczy nie zarzucił organowi I instancji wadliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, uzasadniającego konieczność przeprowadzenia postępowania w całości czy nawet w części, to w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, iż w rozpoznawanej sprawie zachodziła konieczność wydania przez organ odwoławczy decyzji w oparciu o art. 138 §2 k.p.a.. W świetle powyższego uznać należy, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.. Ponadto należy wskazać, iż rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien dokonać oceny i szczegółowej analizy akt sprawy, mając na uwadze jej stan faktyczny i prawny, jak również ustalić, czy zażalenie wniesione zostało przez osobę uprawnioną do reprezentowania Wspólnoty Mieszkańców B., bowiem w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego powyższą okoliczność. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.