IV SA/Wa 2361/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. na postanowienie Ministra Kultury I Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego - skargę oddala - IV SA/Wa 2361/07 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie Stołecznego Konserwatora Zabytków, działającego z upoważnienia Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...), uzgadniające projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie zaplecza dydaktycznego przy W. w budynku czterokondygnacyjnym, z garażem podziemnym, na działce nr ew. (...), w obrębie (...), przy ulicy (...) w W. Uzasadniając zaskarżone postanowienie, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, iż wspomnianym wyżej postanowieniem z dnia (...) listopada 2006 r. organ I instancji uzgodnił projekt decyzji ustalającej lokalizację planowanej inwestycji celu publicznego. Zażalenie na postanowienie organu I instancji wniósł S., reprezentowany przez D. na podstawie art.21 ust.4 pkt 1 lit.e ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o państwowym zasobie kadrowym i wysokich stanowiskach państwowych (Dz.U. nr 170, poz.1217 z późn.zm.), zarzucając mu naruszenie art.6 ust.2 pkt 1 oraz art.53 ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717) poprzez uzgodnienie inwestycji w sytuacji, w której inwestor nie jest uprawniony do zagospodarowania terenu, ponieważ nie ma do niego tytułu prawnego. Ponadto realizacja inwestycji spowodowałaby w ocenie zażalającego się zniekształcenie historycznego kształtu dziedzińca P., a w szczególności wybudowany budynek zaplecza dydaktycznego przesłoniłby inne znajdujące się w rejonie inwestycji zabytkowe budynki (w tym gmach M.), które winny być eksponowane w stosunkowo największym wymiarze. Rozpatrzywszy zażalenie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nie podzielił jego zarzutów i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Minister wskazał, iż kompetencje organów konserwatorskich do orzekania w sprawie wynikają z faktu, iż teren inwestycji znajduje się w zabytkowym obszarze "W.", uznanym za Pomnik Historii zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 1994 r. Ponadto układ przestrzenny ulicy K. został wpisany do rejestru zabytków pod numerem (...) decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia (...) lipca 1965 r. Równocześnie teren inwestycji od strony północnej i wschodniej otoczony jest zabytkowymi budynkami, wpisanymi do rejestru zabytków, tj. budynkiem kościoła (...) oraz kamienicami przy ulicy K. nr (...) oraz ulicy (...). Natomiast gmach M. objęty jest gminną ewidencją zabytków. Mając na uwadze wynikający z art.7 k.p.a. obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy zwrócił się do Pracowni Kształtowania Polityki Konserwatorskiej Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków o przygotowanie specjalistycznej opinii. W opinii z dnia (...) maja 2007 r. sporządzonej po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości z udziałem stron postępowania, jednoznacznie uznano, iż realizacja omawianego zamierzenia nie zakłóci historycznego układu urbanistycznego T., ponieważ obecne ukształtowanie i zabudowa omawianego obszaru jest w znacznej części kreacją powojenną, bardzo odległą od historycznych rozwiązań przestrzennych. W ocenie autorów opinii powojenny skwerek na zapleczu budynków U. nie posiada znaczących wartości urbanistyczno - przestrzennych, narzucających konieczność zachowania go w stanie niezmienionym i całkowicie wykluczającym możliwość zainwestowania kubaturowego. Na tej podstawie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż zakres planowanych działań inwestycyjnych jest dopuszczalny z konserwatorskiego punktu widzenia, nie wpłynie bowiem na obniżenie wartości istniejących obiektów zabytkowych. W szczególności realizacja nowego obiektu, zgodnie z parametrami określonymi w przedstawionym do uzgodnienia projekcie decyzji, nie zmieni znacząco warunków w zakresie ekspozycji zabytkowych obiektów. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, dotyczących braku tytułu prawnego inwestora do terenu inwestycji, organ wskazał, iż obowiązku posiadania takiego tytułu na etapie postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje. Skargę na powyższe postanowienie złożył S., reprezentowany przez D. Skarżący wskazał, iż konkluzja opinii, którą organ odwoławczy przyjął za podstawę orzekania, pozostaje w sprzeczności z wywodami w niej zawartymi. Nie do zaakceptowania jest zawarty w ustępie szóstym opinii wniosek stwierdzający, iż nowy czterokondygnacyjny budynek, usytuowany w północnej części skweru, niewidoczny od strony N., nie będzie miał negatywnego wpływu na układ przestrzenny chronionego konserwatorsko obszaru T. Pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonego postanowienia spowoduje naruszenie układu architektoniczno -przestrzennego działki gruntu nr ew.(...) w obrębie (...), przy ulicy N. w W., który winien zostać zachowany. Z opinii biegłego wynika jednoznacznie, że kompleks gmachów M. stanowi interesujący przykład architektury (...), uwzględniony w gminnej ewidencji zabytków oraz znajdujący się na sporządzonej przez SARP liście obiektów architektury XX wieku i z lat (...). Planowana inwestycja przesłoniłaby inne znajdujące się w rejonie inwestycji budynki (w tym gmach M.), które stanowią zabytki architektury i winny być eksponowane w stosunkowo największym wymiarze. Parametry planowanej inwestycji jednoznacznie wskazują, iż w obecnym układzie przestrzennym ma pojawić się poważnych gabarytów obiekt i ocena organów konserwatorskich obu instancji nie bierze pod uwagę relacji przestrzennych planowanej inwestycji z gmachem M. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 -zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu obowiązującemu w dacie jego wydania. Kwestionowane przez skarżącego orzeczenia organów konserwatorskich wydano na podstawie art.53 ust.4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydaje się, w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską, po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Teren planowanej inwestycji należy do obszarów objętych ochroną konserwatorską, albowiem znajduje się na obszarze uznanym za pomnik historii stosownym zarządzeniem Prezydenta RP. Ponadto układ przestrzenny ulicy K. został wpisany do rejestru zabytków. Jednocześnie do rejestru zabytków wpisane są budynki otaczające teren inwestycji, a gminną ewidencja zabytków objęty jest gmach M. Konkluzja zaskarżonego rozstrzygnięcia sprowadza się do tego, iż planowana inwestycja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia ochrony zabytków. Należy podkreślić, iż wprawdzie jest to ocena sformułowana w ramach uznania administracyjnego, niemniej nie nosi ona cech dowolności. W ocenie Sądu organy obu instancji wypełniły obowiązki nałożone na nich w art.7, 77§1 i 107§3 k.p.a., tj. wyjaśniły w dostatecznym stopniu stan faktyczny sprawy, niezbędny do jej rozstrzygnięcia, zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy oraz w wyczerpujący sposób uzasadniły swoje stanowisko. Za kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy uznaje Sąd fakt, iż postanowienie organu II instancji wydane zostało w oparciu o dowód w postaci specjalistycznej ekspertyzy z dnia (...) maja 2007 r., jednoznacznie pozytywnie opiniującej inwestycję. W opinii stwierdzono, iż jej celem jest określenie, czy i w jaki sposób realizacja nowej inwestycji usytuowanej na zapleczu budynków u. przy ulicy N., może wpłynąć na walory chronionego konserwatorsko obszaru miasta (str.1). Dalej wymieniono szczegółowo uwarunkowania konserwatorskie terenu inwestycji, podkreślając także walory kompleksu gmachów M. (str.3). Ostatecznie sformułowano bardzo jednoznaczne wnioski (str.3 i 4), podnosząc, iż objęcie obszaru podwójną ochroną konserwatorską (wpis, pomnik historii) oraz występowanie w bezpośrednim otoczeniu terenu budynków indywidualnie wpisanych do rejestru zabytków nie wyklucza możliwości działań inwestycyjnych na przedmiotowym terenie. Ostatecznie stwierdza się wyraźnie, iż planowany nowy czterokondygnacyjny budynek nie będzie miał negatywnego wpływu na układ przestrzenny chronionego konserwatorsko obszaru T. a projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla planowanej inwestycji może być ze stanowiska konserwatorskiego zaopiniowany pozytywnie. Cytowana ekspertyza została sporządzona po przeprowadzeniu wizji lokalnej w dniu (...) kwietnia 2007 r. z udziałem stron, w tym z udziałem przedstawiciela skarżącego. Egzemplarz opracowania został doręczony skarżącemu przy piśmie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 21 maja 2007 r. z pouczeniem o prawie zgłoszenia w terminie 14 dni uwag i wniosków. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący uwagi takie zgłosił, a w szczególności, aby przedłożył inne zlecone przez siebie specjalistyczne opracowanie podważające wnioski opinii z dnia (...) maja 2007 r. Podkreślenia wymaga, iż skarżący nie zarzuca osobie sporządzającej opinię błędów metodologicznych, tj. w szczególności wadliwego poczynienia ustaleń faktycznych. Powyższe potwierdza zarówno treść skargi, jak i współbrzmiące z nią oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożone na rozprawie. Przedmiotem rozbieżności jest zatem wyłącznie ocena niespornego stanu faktycznego, sprowadzająca się do tego, iż skarżący, odmiennie niż organ i działający na jego zlecenie specjalista, uważa, iż planowana inwestycja naruszy ład przestrzenny T. oraz negatywnie wpłynie na ekspozycję budynku M. Takie stanowisko skarżącego należy zakwalifikować wyłącznie jako gołosłowną polemikę z oceną specjalisty, nie zaś jako wystarczającą przesłankę do podważenia wiarygodności dowodu sporządzonego w postępowaniu administracyjnym. Polemikę taką można by uznać za wnoszącą do sprawy istotne treści tylko wtedy, gdyby wykazała ona niezgodność wniosków opinii z konkretnymi, profesjonalnymi standardami ochrony zabytków. W praktyce oznaczałoby to konieczność przedłożenia przez skarżącego wspomnianej już wcześniej kontrekspertyzy. Podobnie jak to miało miejsce w postępowaniu administracyjnym, dokumentu tego rodzaju nie przedłożył skarżący w postępowaniu przed Sądem. W tej sytuacji przesłanek do podzielenia zastrzeżeń skarżącego oraz uwzględnienia skargi dopatrzyć się nie można. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.