IV SA/Wa 2363/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Q. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Q. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r. reprezentowany przez radcę prawnego Q. T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W piśmie z dnia 18 września 2013 r. skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ administracji, a na wypadek, gdyby ten nie uwzględnił wniosku, o orzeczenie w tym przedmiocie przez Sąd. Uzasadniając przedmiotowe żądanie pełnomocnik strony podniósł, że Q. T. został osadzony w areszcie w celu wydalenia oraz została wszczęta wobec niego procedura deportacyjna. Wskazał, że ponieważ skarżący przebywa od ponad pięciu lat na ternie Polski, wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody. Polska stanowi bowiem miejsce, w którym się osiedlił i z którym jest trwale związany głębokimi więzami, zarówno w sferze prywatnej, jak i w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie pełnomocnika, przerwanie tych więzów spowodowałoby powstanie ogromnych strat dla skarżącego. Ponadto, deportacja miałaby kolosalny wpływ na jego sytuację procesową, ponieważ możliwości wykazania zasadności jego skargi będą poważnie osłabione, w szczególności poprzez brak możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2363/13 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II OZ 1096/13 uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd drugiej instancji stwierdził, że chociaż należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, wydanej po rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy i cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133 ze zm.), zobowiązuje do traktowania pobytu cudzoziemca na terytorium Polski jako legalnego, to w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało wykazane, że w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że w kontekście zastosowania art. 63 § 3 ppsa nie może budzić wątpliwości, że podstawą wstrzymania wykonania decyzji mogą być jedynie te okoliczności, które mają charakter realny, a więc ich występowanie wskutek wykonania decyzji nie jest oparte jedynie na subiektywnym przeświadczeniu strony odnośnie do przebiegu określonych zdarzeń. W ocenie Sądu drugiej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób niedostateczny zwrócił uwagę na to, że opisywane przez skarżącego następstwa wykonania zaskarżonej decyzji mają charakter spekulatywny, albowiem są oparte wyłącznie na treści oświadczenia skarżącego zamieszczonego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczności te powinny tymczasem znajdować pełne wparcie w ustaleniach Sądu, których podstawą są informacje znajdujące się w aktach sprawy. Jak wywiódł Sąd drugiej instancji, w przedmiotowej sprawie nie można tymczasem w sposób dostatecznie zrozumiały ocenić, jakie więzy ze "sfery prywatnej" miał na myśli skarżący, rozważając w swoim wniosku skutki opuszczenia Polski, jak też o jakim niebezpieczeństwie w zakresie "prowadzonej działalności gospodarczej" można mówić w przypadku wykonania decyzji odmawiającej udzielania zezwolenia na zamieszkanie. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący, jak sam oświadczył, nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej na terytorium Polski, a środki utrzymania czerpie wyłącznie z nielegalnie wykonywanej pracy w centrum handlowym w charakterze osoby pomagającej przy załadunku i rozładunku towarów. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że mając na uwadze przedstawione przez skarżącego w toku postępowania oświadczenia, Sąd pierwszej instancji powinien ponownie ocenić, czy wzgląd na ustalony w postępowaniu charakter pobytu cudzoziemca w Polsce pozwala traktować wskazane we wniosku okoliczności jako uzasadnioną podstawę żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że mocą art. 190 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt II OZ 735/13 Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd rozważa więc, czy wykonanie jej przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym wyeliminowaniu aktu z obrotu prawnego. Przy czym podkreślić trzeba, że to strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej zobowiązania jest do wykazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji grozi konsekwencjami, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy zaś dodać, że podstawą zastosowania powołanego przepisu mogą być jedynie okoliczności, które mają charakter realny, a więc ich występowanie wskutek wykonania decyzji nie może być oparte jedynie na subiektywnym przeświadczeniu strony odnośnie do przebiegu określonych zdarzeń. Twierdzenia powołane we wniosku z dnia 18 września 2013 r. w zestawieniu z okolicznościami wynikającymi z akt przedmiotowej sprawy, nie pozwalają stwierdzić, że skarżący wykazał, iż w jego przypadku zachodzą przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Owszem, w świetle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy i cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133 ze zm.) brak przyznania cudzoziemcowi ochrony tymczasowej na czas postępowania sądowego jest równoznaczny z uznaniem jego pobytu w tym okresie za nielegalny. Jednakże skarżący, żądając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazał tylko na bliżej nie sprecyzowane więzy ze "sfery prywatnej" oraz w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, które miałyby zostać przerwane w przypadku konieczności opuszczenia przez niego terytorium Polski, a także na osłabienie możliwości wykazania zasadności skargi, w szczególności poprzez brak możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Q. T. nie wskazał natomiast, o jakie konkretnie relacje, czy to prywatne, czy to gospodarcze chodzi, ani nie uprawdopodobnił w jakikolwiek sposób ich istnienia. Jak zaś zauważył Naczelny Sądu Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II OZ 1096/13, z akt sprawy wynika, że skarżący nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej na terytorium Polski, a jak sam oświadczył - środki utrzymania czerpie z nielegalnie wykonywanej pracy w charakterze osoby pomagającej przy załadunku i rozładunku towarów. Ponadto, jak wynika z protokołu przesłuchania skarżącego w toku postępowania administracyjnego, oświadczył on, że nie ma kontaktu z Polakami, że nie ma w Polsce rodziny, a także że chciałby legalnie pracować w Polsce. Z kolei, biorąc pod uwagę, że wojewódzki sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa), a jedynym dowodem, który może przeprowadzić, jest dowód uzupełniający z dokumentu (art. 106 § 3 ppsa), brak jest podstaw do zaakceptowania twierdzenia, że reprezentowany przez adwokata skarżący w przypadku konieczności opuszczenia terytorium Polski, byłby ograniczony w możliwości wykazania zasadności skargi, w szczególności poprzez brak osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Ponowna ocena przedmiotowego wniosku zgodnie ze wskazaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r. doprowadziła zatem do wniosku, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi po stronie skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.