IV SA/Wa 2364/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. (dawniej Stowarzyszenia O.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 roku, Nr [...] Prezydent Miasta [...] W. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia O. do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego XI kondygnacyjnego, w zabudowie plombowej pomiędzy istniejącymi budynkami wielorodzinnymi na działce o nr ew. [...] oraz części działki o nr ew. [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w W. [...]. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent Miasta [...] W. stwierdził, że ze statutu Stowarzyszenia wynika, iż celem Stowarzyszenia jest: * Ochrona istniejących obiektów historycznych na terenie Miasta [...] W., * Podejmowanie działań w celu zachowania walorów architektoniczno - urbanistycznych Miasta [...] W., * Ochrona i rozwój terenów zielonych, parków i pomników przyrody Miasta [...] W., * Dbanie o estetykę i właściwe utrzymanie terenów zielonych o szczególnym znaczeniu dla historii Miasta [...] W. Organ I instancji podniósł także, że obszar inwestycji położony jest na terenie [...]. Projektowana inwestycja stanowiła będzie uzupełnienie istniejącej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami. Teren nie podlega przepisom ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568). Teren ten nie znajduje się również na terenie zielonym, parkowym lub w sąsiedztwie pomników przyrody. Nie wpływa też na układ urbanistyczny [...]. Udział Stowarzyszenia w postępowaniu na prawach strony nie jest uzasadniony celami statutowymi jak również nie przemawia za tym interes społeczny. W tej sytuacji zdaniem Prezydenta brak jest podstaw do dopuszczania Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyło Stowarzyszenie O. podnosząc zarzut, że zaskarżone postanowienie narusza prawo Stowarzyszenia jako organizacji społecznej do brania udziału w postępowaniu, które jest przedmiotem zainteresowania Stowarzyszenia ze względu na jego cele Sygn. akt IV SA/Wa 2364/07 statutowe. Jednym z celów Stowarzyszenia jest podejmowanie działań mających na celu zachowanie walorów architektoniczno - urbanistycznych Miasta [...] W. Położenie inwestycji w obszarze, na którym dominuje zabudowa przemysłowa w żaden sposób nie uzasadnia odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Stowarzyszenie zamierza jedynie monitorować prowadzone postępowania, aby zapewnić jak najlepszy ich wynik zgodny z interesami mieszkańców W. Stowarzyszenie jest dopuszczane do podobnych postępowań dotyczących wielu nieruchomości w W. niezależnie od tego jakiej inwestycji dotyczą. Odmowa dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu jest zdaniem Stowarzyszenia przejawem niedopuszczalnej arbitralności w działaniu organu administracji. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] W. z dnia [...] czerwca 2007 roku podzielając zawarte w nim stanowisko. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Stowarzyszenie O. Zdaniem skarżącego postanowienia organów obu instancji są rażąco sprzeczne z prawem, a ich uzasadnienia są całkowicie pozbawione logiki. Obowiązek dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu wynika w sposób oczywisty z celów statutowych Stowarzyszenia. Stowarzyszenie dopuszczane jest do udziału w bardzo wielu postępowaniach w sprawie ustalenia warunków zabudowy na terenie W., a wydanie w tym przedmiocie postanowienia odmownego i jego utrzymanie w mocy przez Kolegium jest zachowaniem kuriozalnym i nie ma żadnego uzasadnienia. Stanowi także przejaw niedopuszczalnej arbitralności w działaniu organów administracji. W ocenie skarżącego organy obu instancji potraktowały przepis art. 31 kpa tak, jakby stanowił on podstawę do całkowitej uznaniowości, jeśli chodzi o kwestię dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Zdaniem Stowarzyszenia za dopuszczeniem go do udziału w przedmiotowym postępowaniu przemawia interes społeczny. Udział organizacji społecznej jest konieczny, gdyż ma miejsce kształtowanie całkowicie nowej zabudowy znaczącej części W. Nie może to być pozostawione jedynie w gestii urzędników i inwestorów. Nie ulega Sygn. akt IV SA/Wa 2364/07 wątpliwości, że w interesie społecznym, w szczególności mieszkańców [...] leży, aby zostały zachowane istniejące walory architektoniczno -urbanistyczne tej części miasta. Ponadto za dopuszczeniem przemawiają cele statutowe Stowarzyszenia, w szczególności cel określony w § 5 ust. 2 Statutu Stowarzyszenia, jakim jest "podejmowanie działań w celu zachowania walorów architektoniczno-urbanistycznych miasta [...] W.". Zdaniem Stowarzyszenia zastosowanie winien mieć pogląd prof. dr. hab. Janusza Borkowskiego, iż "każdy cel działania określony w statucie nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego lub dopuszczenia do niego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działania organizacji społecznej czy to ze względu na czynności postępowania czy też ze względu na jego wynik. Inicjatywa procesowa organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby będzie legitymowana tymi postanowieniami statutu, które określają cel działania całej organizacji oraz jej organów" (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1998 r., Wyd. 2, s. 261 - 262). Ponadto za uczestnictwem Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu przemawia fakt, że dla obszaru, na którym jest położony teren inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który określałby sposób zagospodarowania, a zatem organizację społeczną, jaką jest Stowarzyszenie O. uznać należy za stojącą na straży interesu społecznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżone postanowienie zdaniem Sądu nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Sygn. akt IV SA/Wa 2364/07 Stowarzyszenie O. jest niewątpliwie organizacją społeczną w rozumieniu wymienionego wyżej przepisu. Za spełniony zdaniem Sądu uznać należy wymóg istnienia celu statutowego uzasadniającego wystąpienie Stowarzyszenia z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. Jednym z celów jakie stawia sobie Stowarzyszenie jest podejmowanie działań w celu zachowania walorów architektoniczno - urbanistycznych Miasta [...] W. Podzielić jednak należy pogląd organów administracji, że nie została spełniona druga przesłanka dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym jakim jest interes społeczny przemawiający za takim udziałem. Sąd dokonując analizy sprawy nie dopatrzył się też z urzędu istnienia interesu społecznego uzasadniającego udział Stowarzyszenia w postępowaniu. Z wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż w skład Zarządu Stowarzyszenia wchodzą m.in. A. P., B. P. oraz A. P. Jak z kolei wynika z uzyskanych w toku postępowania przed sądem informacji osoby te prowadzą działalność gospodarczą w dziedzinie budownictwa. B. P. jest członkiem Rady Nadzorczej T. Spółka z o.o. (k - 32 akt sprawy). B. P. jest też wspólnikiem Spółki z o.o. I., której przedmiotem działalności jest m.in. wykonywanie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków oraz zarządzanie nieruchomościami mieszkaniowymi. Członek Komisji Rewizyjnej Stowarzyszenia S. K. jest jednocześnie Prezesem Zarządu Spółki z o.o. I. Członek Zarządu Stowarzyszenia A. P.i jest z kolei Prokurentem Spółki z o.o. I. (k - 35 do 38 akt sprawy). W ocenie Sądu nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której osoby prowadzące działalność gospodarczą w dziedzinie budownictwa za pośrednictwem Stowarzyszenia, którego są członkami i którego działalnością kierują, uzyskiwałby dostęp do informacji o szczegółach zamierzeń inwestycyjnych podmiotów prowadzących w stosunku do nich działalność konkurencyjną. Dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym powodowałoby, że Stowarzyszenie, a w konsekwencji osoby nim kierujące posiadałyby prawo do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w tym także z wszelkiego rodzaju dokumentacją zebraną przez podmiot starający się o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Sygn. akt IV SA/Wa 2364/07 Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności próba uzyskania przez Stowarzyszenie dostępu do udziału w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie jest w ocenie Sądu nadużyciem uprawnień wynikających z art. 31 § 1 kpa. Dopuszczanie przez organy administracji Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu byłoby nie tylko sprzeczne z interesem społecznym ale naruszało by również obowiązek stania przez organy administracji na straży praworządności (art. 7 kpa) oraz obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Nie sposób przyjąć, że akceptacja przez organy administracji udziału w postępowaniu Stowarzyszenia, w którego władzach zasiadają osoby prowadzące działalność konkurencyjną w stosunku do podmiotów, które ubiegają się o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i uzyskujące w ten sposób wgląd do informacji o zamierzeniach inwestycyjnych swoich konkurentów na rynku pogłębiałoby zaufanie obywateli do organów państwa i nie naruszałoby zasady praworządności. Brak zgody organów administracji na tego rodzaju działania zasługuje na pełną aprobatę. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.