IV SA/Wa 2364/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-25
Skład orzekający: Anna Szymańska, Leszek Kabylski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia budowy drogi ekspresowej została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko i uwzględnienia gatunków chronionych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa. Zarzuty dotyczące niepełnego raportu o oddziaływaniu na środowisko, w tym nieuwzględnienia gatunków chronionych, zostały uznane za nieuzasadnione, ponieważ strona skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń i nie wykazała, że wskazane gatunki występowały na terenie objętym inwestycją. Sąd podkreślił, że ocena raportu powinna być dokonywana pod kątem poprawności formalnej, a nie merytorycznej, a zarzuty dotyczące stanu faktycznego powinny być zgłaszane na etapie postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie E. zaskarżyło decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczącą środowiskowych uwarunkowań budowy drogi ekspresowej. Stowarzyszenie zarzuciło organom błędy w ocenie oddziaływania na środowisko, nieuwzględnienie gatunków chronionych (ptaków i płazów) oraz nieprawidłowe umorzenie postępowania w części dotyczącej przejść dla zwierząt. Organy administracji uznały raport o oddziaływaniu na środowisko za prawidłowy i nie stwierdziły potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na etapie projektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia E.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Leszek Kabylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia -oddala skargę-
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. z dnia [...] lipca 2012 r. jest decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie odcinka drogi ekspresowej [...] od rejonu węzła [...] na terenie gminy M. (z wyłączeniem tego węzła) do węzła [...] i powiązania z drogą krajową nr [...] do skrzyżowania z drogą wojewódzką nr [...] w miejscowości M.
Z wnioskiem o wydanie takiej decyzji wystąpiła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. działając jako organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 1 lit a tiret pierwsze oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej jako ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie), ustalił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji określonego we wniosku przedsięwzięcia, według wariantu preferowanego przez inwestora. W decyzji tej organ pierwszej instancji:
1) określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia (pkt 1.1. sentencji decyzji) ;
2) określił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt 1.2 sentencji decyzji) ;
3) wskazał wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do uzyskania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (pkt 1.3 sentencji decyzji) ;
4) stwierdził konieczność wykonania badań monitoringowych (pkt 2 sentencji decyzji) ;
5) odstąpił od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie) bowiem na podstawie zebranego materiału dowodowego samodzielnie stwierdził, że nie ma potrzeby przeprowadzania tej procedury (pkt 3 sentencji decyzji);
6) nałożył na inwestora obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej (pkt 4 sentencji decyzji) ;
7) nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 5 sentencji decyzji).
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz przywołał wymagane i uzyskane uzgodnienia.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska podkreślił, że zgodnie z art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Celem tego postępowania jest rozpoznanie wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia dla środowiska i na tej podstawie określenie wpływu planowanej inwestycji na środowisko, a także warunków likwidacji lub minimalizacji stwierdzonych zagrożeń. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie).
Organ pierwszej instancji podał, że przedstawiona we wniosku inwestycja polega na budowie drogi ekspresowej. Jest więc przedsięwzięciem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 31 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397) czyli przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, które według art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten został sporządzony i dołączony przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko za zgodny z wymaganiami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (art. 66 tej ustawy) i stwierdził, że nie ma podstaw do odmówienia mu wiarygodności. W ocenie organu pierwszej instancji raport uwzględnia wszystkie możliwe aspekty oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko.
Organ pierwszej instancji zaznaczył, że w toku postępowania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. przedstawił opinię z dnia [...] czerwca 2011 r., którą podtrzymał w piśmie z [...] lipca 2011 r. (z zastrzeżeniem uwzględnienia zmian dotyczących zabezpieczeń akustycznych). W opinii tej przedstawiono uwagi na temat wymagań higienicznych i sanitarnych związanych z planowaną inwestycją. Uwagi te zostały uwzględnione w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ nie uwzględnił natomiast uwagi wskazującej na konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania tej inwestycji na środowisko, na etapie projektu budowlanego (pkt 3 sentencji decyzji). RDOŚ podkreślił, że dane na temat inwestycji, posiadane na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pozwalają wystarczająco ocenić jej oddziaływanie na środowisko. Stwierdził też, że nie istnieje zagrożenie oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony, wymaganej ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary [...] oraz pozostałe formy ochrony przyrody.
Stowarzyszenia: E. oraz Z. złożyły odwołania od tej decyzji. Stowarzyszenia zarzuciły organowi pierwszej instancji nieprawidłowości w zakresie określenia szlaków migracji zwierząt oraz parametrów i konstrukcji przejść dla zwierząt. Ponadto Stowarzyszenie E. wniosło zastrzeżenia do zasadności realizacji węzła [...] braku ochrony akustycznej lasu wydmowego w obszarze chronionego krajobrazu oraz węzła [...], braku opinii ornitologicznej. Zakwestionowało celowość nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia badań monitoringowych oraz wykonania analizy porealizacyjnej.
Organ odwoławczy uznał argumenty podniesione w odwołaniach wniesionych przez Stowarzyszenie Z. i Stowarzyszenie E. za nieuzasadnione. Jednakże dopatrzył się innych, niż zarzucone przez odwołujących się, nieprawidłowości w kontrolowanej decyzji.
W związku z tym decyzją z dnia 15 maja 2012 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 127 § 2 k.p.a:
1) uchylił tę decyzję w części objętej pkt 1.2.2., 12.5.3., 1.2.8.3., 1.3.1., 1.3.2., 1.3.3.3., 1.3.3.7., 1.3.3.8. i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy (pkt 1 do 8 decyzji odwoławczej) ;
2) uchylił tę decyzję w części objętej pkt 1.3.3.9 i 1.3.4.9. i w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne (pkt 9 i 10 decyzji odwoławczej) ;
3) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części (pkt 11 decyzji odwoławczej).
Organ drugiej instancji: doprecyzował wysokość przejść dla małych zwierząt (pkt 6,7 i 8 sentencji decyzji organu odwoławczego), częstotliwość: kontroli obecności zwierząt w wykopach i urządzeniach podczyszczających w trakcie budowy (pkt 2 sentencji decyzji), terminów oczyszczania i konserwacji przejść dla zwierząt oraz terminów kontroli stanu i szczelności wygrodzeń (pkt 3 sentencji decyzji organu odwoławczego).
Generalny Dyrektor Ochrony uchylił też decyzję organu pierwszej instancji w części, w której wykraczała ona poza zakres planowanego przedsięwzięcia określonego we wniosku inwestora i w tym zakresie orzekł co do istoty, wykreślając sformułowanie "bariery ochronne w celu minimalizacji zderzeń z ptakami należy również zastosować po obu stronach [...] (na wysokości rezerwatu przyrody "S."– realizowane poza okresem lęgowym i według odrębnych przepisów) w postaci ekranów o lekkiej konstrukcji i wysokości 4,5 m, zlokalizowanych tuż przy krawędzi jezdni".
Organ odwoławczy uchylił też pkt 1.3.3.9 i 13.4.9 decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzył postępowanie w tym zakresie, podając w uzasadnieniu, że zakwestionowane rozstrzygnięcie wykraczało poza zakres żądania określonego we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że postępowanie dotyczące środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest prowadzone w granicach wniosku strony o wydanie takiej decyzji. Organ rozpoznający sprawę nie może więc wykraczać poza wniosek dotyczący konkretnego przedsięwzięcia. Podejmując decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji określonej we wniosku inwestycji, nie może tej inwestycji określać inaczej niż wskazano to we wniosku.
Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i na tej podstawie prawidłowo określił pośredni i bezpośredni wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Zasadnie przyjął, że w rejonie węzła [...] nie występuje zabudowa chroniona akustycznie (a jedynie hale [...]), dlatego też prawidłowo uznał, że nie ma potrzeby budowy urządzeń ochrony akustycznej np. ekranów akustycznych. Jednocześnie w celu zweryfikowania rzeczywistego oddziaływania akustycznego trasy i oceny skuteczności zastosowanej ochrony akustycznej, zobowiązał inwestora do wykonania analizy porealizacyjnej (której wyniki umożliwią ewentualną korektę lokalizacji oraz parametrów zastosowanych ekranów akustycznych) i do monitoringu środowiska m.in. w zakresie kontroli poziomu hałasu.
Stowarzyszenie E. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na tę decyzję, kwestionując ją w całości. Stowarzyszenie zarzuciło Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska naruszenie prawa procesowego (art. 138 § 1 pkt 2, art. 127 § 2 k.p.a.) i naruszenie prawa materialnego (art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie).
Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło w kolejności :
1) bezpodstawne uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w części objętej pkt 1.3.3.9 i 1.3.4.9. i umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie; zdaniem strony skarżącej w tych przypadkach nie zachodziła bowiem bezprzedmiotowość postępowania, jako że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna określać usytuowanie przejść dla zwierząt i warunki techniczne tych przejść ;
2) oparcie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na niepełnym, nie spełniającym wymagań określonych w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; według strony skarżącej raport ten nie uwzględnia bowiem występowania na terenie objętym oddziaływaniem inwestycji na środowisko gatunków ptaków i płazów objętych szczególną ochroną; ze względu na konieczność ochrony tych ptaków i płazów nie rozważono innego wariantu realizacji inwestycji, nie zastosowano się zatem do wskazań wynikających z wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 26 stycznia 2012 r. C-192/11; w ramach zarzutów dotyczących raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko strona skarżąca podniosła również, że raport niedostatecznie i błędnie ocenia wpływ planowanej inwestycji na jakość powietrza ;
3) naruszenie procedury administracyjnej przez prowadzenie postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie, równolegle z postępowaniem z wniosku firmy K. [...] Sp. z o.o. w sprawie wydania zezwolenia na niszczenie siedlisk 2000 osobników żaby trawnej, 1000 osobników żaby moczarowej, 120 osobników mewy śmieszki oraz 20 osobników rybitwy rzecznej.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
W załączniku do protokołu rozprawy skarżące Stowarzyszenie inwestycja ingeruje w łęg olszowo-jesionowy, który jest siedliskiem priorytetowym, dla którego istnieje konieczność wyznaczenia obszaru Natura 2000. Pismo przytacza passus z wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 2013r. w sprawie C 258/11 i wywodzi, że władze krajowe nie mogą zezwolić na ingerencje, które mogłyby poważnie zagrozić ekologicznemu charakterowi terenów, na których znajdują się typy siedlisk przyrodniczych o znaczeniu priorytetowym. Wobec tego brak uzasadnienia dla zniszczenia 0,96 ha z 1,07 ha płatu olszowo-jesionowego. Ponadto Stowarzyszenie nie zgadza się z wnioskami raportu, że stan tego łęgu jest zły, na dowód czego załączono stosowne fotografie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego.
Skarga nie jest uzasadniona. Zdaniem Sądu organy administracyjne orzekające w tej sprawie prawidłowo ustaliły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne. Nie popełniły również błędów w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego.
W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego (art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie) i procesowego (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). W istocie jednak zarzuty skargi sprowadzają się do próby zakwestionowania poczynionych przez organy ustaleń faktycznych, w szczególności zaś zakwestionowania podstawy tych ustaleń – raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Strona skarżąca podważa merytoryczną treść tego raportu. Nie przeciwstawia jednak temu raportowi żadnych innych konkretnych i wiarygodnych dowodów, jej zarzuty w tym zakresie należy więc uznać za gołosłowne i nieuzasadnione. Po części wynikające z błędnego wyprowadzania wniosków co do istnienia na terenie objętym oddziaływaniem inwestycji na środowisko, podlegających ochronie ptaków i płazów, na podstawie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] września 2011 r. w sprawie zezwolenia na niszczenie siedlisk żaby trawnej, żaby moczarowej, mewy śmieszki i rybitwy rzeczne.
Skarga bowiem zarzuca, iż podczas inwentaryzacji nie stwierdzono występowania gatunków chronionych z załącznika I dyrektywy ptasiej, płazów objętych ochroną ścisłą wpisanych do czerwonej księgi gatunków zagrożonych. Na rozprawie przed sądem administracyjnym pełnomocnik Stowarzyszenia sprecyzował ten zarzut i podniósł, że w raporcie nie opisano występowania na terenie planowanej inwestycji występowania żaby trawnej, żaby moczarowej, mewy śmieszki, rybitwy rzecznej i dlatego w skardze podniesiono, iż występują braki w inwentaryzacji tych elementów przyrody. W istocie, analiza treści raportu nie pozwala na przyjęcie, aby w tym dokumencie stwierdzone zostało występowanie wymienionych wyżej gatunków w obszarze oddziaływania inwestycji. Kwestia ta jednak została wyjaśniona przez inwestora w ten sposób, że wskazywane przez skarżącego gatunki chronione i zgoda na ich zniszczenie - objęte decyzją RDOŚ z dnia [...] września 2011r. [...] - nie dotyczą odcinka budowy trasy objętego kontrolowaną decyzją środowiskową, lecz innego przedsięwzięcia (vide załącznik do protokołu rozprawy). Sąd nie znalazł podstaw, aby nie dać wiary tym twierdzeniom, zwłaszcza, że strona przeciwna w konsekwencji nie była w stanie wykazać zasadności swego stanowiska zajętego w skardze.
Tym samym na obszarze objętym inwestycją sporne gatunki nie występowały, stąd nie zostały opisane w kwestionowanym raporcie, co czyni zarzut niekompletności raportu w tym zakresie chybionym.
W związku z powyższą konkluzją należy stwierdzić, że bezzasadny jest również zarzut naruszenia procedury przez prowadzenie jednocześnie dwóch postępowań administracyjnych - w rozpatrywanej sprawie i w sprawie o wydanie zezwolenia na niszczenie siedlisk 2000 osobników żaby trawnej, 1000 osobników żaby moczarowej, 120 osobników mewy śmieszki i 20 osobników rybitwy rzecznej oraz przemieszczenie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca wszystkich stwierdzonych gatunków płazów z terenu inwestycji. Pomijając już fakt, że decyzja w sprawie zgody na niszczenie siedlisk została wydana znacznie wcześniej (8 miesięcy wcześniej), trzeba przede wszystkim stwierdzić, że te sprawy nie wiążą się ze sobą, ponieważ decyzja w sprawie zezwolenia dotyczy innego odcinka budowy drogi [...]. Zezwolenie na zniszczenie siedlisk oraz przemieszczenie gatunków dla firmy K. [...] Sp. z o.o. dotyczy odcinka miejskiego trasy [...], czyli do węzła [...] (z wyłączaniem tego węzła). Zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obejmuje natomiast część pozamiejską – od węzła [...] z wyłączaniem tego węzła) do węzła [...] i powiązania z drogą krajową nr [..] do skrzyżowania z drogą wojewódzką nr [...] w miejscowości M.
Kierując się błędnym rozpoznaniem stanu faktycznego strona skarżąca formułuje również zarzut naruszenia art. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220 ze zm.). Przepis ten w ust. 1 wymienia formy ochrony przyrody podlegające rygorom wskazanej ustawy. Są nimi:
1) parki narodowe;
2) rezerwaty przyrody;
3) parki krajobrazowe;
4) obszary chronionego krajobrazu;
5) obszary Natura 2000;
6) pomniki przyrody;
7) stanowiska dokumentacyjne;
8) użytki ekologiczne;
9) zespoły przyrodniczo-krajobrazowe;
10) ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów.
Jak wynika z ustaleń raportu planowana inwestycja na całej długości nie koliduje z istniejącymi i potencjalnymi obszarami Natura 2000 (str. [...] raportu, część tekstowa, listopad 2010r.). Natomiast w jej sąsiedztwie występują obszary ochrony siedlisk oraz obszary specjalnej ochrony ptaków.
Skarga przytacza wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 26 stycznia 2012r. w sprawie C-192/11, który wobec błędnego przyjęcia przez skarżącego stanu faktycznego sprawy jest nieprzydatny. Nie kwestionując oczywiście powyżej przytoczonego rozstrzygnięcia w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd jedynie stwierdza, że strona nie wykazała jakie konkretnie gatunki dzikich ptaków nie zostały w jej ocenie objęte ochroną prawa krajowego, a winny zostać w świetle prawodawstwa unijnego. I dalej jakie konkretnie gatunki stwierdzone na obszarze oddziaływania planowanej inwestycji takiej ochrony w świetle przywołanego wyroku wymagają.
Zdaniem Sądu kwestionowany przez stronę skarżącą raport odpowiada formalnym wymaganiom określonym w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Zawiera bowiem wszystkie wymagane tą ustawą elementy, raport odnosi się do kwestii ochrony elementów przyrody występujących na spornym terenie.
W raporcie zwraca się uwagę na konieczność usunięcia drzew. Raport podkreśla też, że zostaną zniszczone pospolite gatunki roślin (barwinek pospolity, bluszcz pospolity, konwalia majowa oraz centuria pospolita - s. [...] raportu). Ich wycięcie – z uwagi na pospolitość – nie będzie miało jednak wpływu na reprezentatywność tych gatunków na M..
Niewątpliwie natomiast budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku od km [...] do km [....] spowoduje zniszczenie 0,96 ha z 1,07 ha płatu siedliska łęgu olszowo-jesionowego. Decyzja organu pierwszej instancji dosyć nieprecyzyjnie określa, że zniszczenie tego łęgu może nastąpić tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla przebudowy rowu (pkt 1.2.9.4). Jednocześnie z raportu wynika zakres tego zniszczenia i niewątpliwie właściwie zostanie zniszczony prawie w całości. Łęg taki jest chroniony dyrektywą Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. U. UE L 1992.206.7), zwaną dyrektywą siedliskową. Przy czym wymienione w załączniku I do dyrektywy typy siedlisk będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty wymagają wyznaczenia specjalnych obszarów ochrony. Dyrektywa definiuje specjalne obszary ochrony jako teren mający znaczenie dla Wspólnoty wyznaczony przez Państwa Członkowskie w drodze ustawy, decyzji administracyjnej i/lub umowy, na którym są stosowane środki ochronne w celu zachowania lub odtworzenia we właściwym stanie ochrony siedlisk przyrodniczych, dla których teren został wyznaczony (art. 1 lit. l).
Samo zatem zamieszczenie danego typu siedliska w załączniku nr I do dyrektywy siedliskowej nie powoduje automatycznego objęcia go ochroną przewidzianą w dyrektywie, a następnie przepisach wewnętrznych Państwa Członkowskiego. Niezbędne jest objęcie tą ochroną przez Państwo Członkowskie w przewidzianej przez prawo krajowe formie prawnej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Rozważania powyższe zostały podjęte ze względu na przywołanie przez skarżącego wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 2013r. sygn. akt C-258/11. Dotyczy on wykładni art. 6 dyrektywy siedliskowej. O tyle wykładnia zaprezentowana we wskazanym wyroku miałaby znaczenia gdyby sporny łęg został objęty ochroną przez prawo krajowe, czy to poprzez przeprowadzenie procedury zatwierdzenia obszaru ochronnego przez Komisję Europejską, czy jako obszar planowany do objęcia taką ochroną. Fakt występowania w danym miejscu gatunku mogącego być przedmiotem ochrony siedliskowej nie stwarza sam w sobie obowiązku jego ochrony w świetle przepisów dyrektywy, w tym przywołanego w wyroku art. 6. Z raportu natomiast wynika, że w pobliżu terenu oddziaływania inwestycji znajdują się obszary ochrony siedlisk, zatem one podlegają przywołanej przez Stowarzyszenie ochronie.
Dalej wymagało podkreślenia, że według raportu siedlisko to znajduje się "na krawędzi zaniku" (zagrożone w ciągu najbliższych ok. 20 lat zanikiem - s. [...] raportu).
Jak już wspominano strona skarżąca nie podziela tej oceny, przedstawia na etapie postępowania sądowego, jak również formułuje tego rodzaju zarzut, zdjęcia spornego łęgu i twierdzi, ze jest w dobrym stanie zachowania. Raport o oddziaływaniu na środowisko jest dowodem w sprawie administracyjnej przedkładanym przez inwestora, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadająca odpowiednią wiedzę (wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., II OSK 363/06). Należy jednak podkreślić, iż aktywność dowodowa strony powinna ujawnić się na etapie postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest powołany do prowadzenia postępowania dowodowego i dokonywania ustaleń faktycznych co do okoliczności merytorycznych. Sąd ten wypowiada się jedynie w zakresie czy nie zostały naruszone przepisy prawa regulujące daną dziedzinę aktywności ludzkiej. Wobec tego zarzuty co do ustaleń raportu odnośnie kondycji łęgu powinny zostać zgłoszone przed organami administracji prowadzącymi postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej. Natomiast z kwestionowanych ustaleń raportu wynika, że łęg został zakwalifikowany do grupy C tj. siedlisko na krawędzi zaniku i Sąd nie ma możliwości zakwestionowania tego ustalenia na etapie postępowania sądowego w oparciu jedynie o twierdzenia strony i materiał zdjęciowy.
Odnośnie oceny raportu stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych Sąd stwierdza, że dokument ten może być on oceniany jedynie pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności treści raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną (vide wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 maja 2011 r., II S.A./Ol 176/11, publ. Lex nr 795681).
Zdaniem Sądu sporny raport spełnia te wszystkie kryteria formalne. Konkludując zatem uwagi dotyczące zarzutu oparcia przez organ ustaleń faktycznych na niepełnym i przez to wadliwym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, Sąd wyraża stanowisko, że uwagi dotyczące raportu są nieuzasadnione i co za tym idzie - organy rozpoznały wszelkie zagrożenia i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia dla środowiska, wykorzystując w tym celu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego umorzenia postępowania w części objętej pkt decyzji 1.3.3.9 i 1.3.4.9. organu pierwszej instancji, należy przypomnieć, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podano, że podstawą tego umorzenia było stwierdzenie, że decyzja organu pierwszej instancji w tej części wykraczała poza zakres przedsięwzięcia określonego we wniosku inwestora. Organ orzekł więc ponad żądanie wniosku i dlatego istniały podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia i umorzenia postępowania w tym zakresie. Uchylone postanowienia decyzji organu pierwszej instancji nie były objęte tym odcinkiem inwestycji drogowej, który podlegał procedowaniu. Wobec tego niedopuszczalne było ustalanie warunków dotyczących odcinków pozostających poza kwestionowanym rozstrzygnięciem.
Dalej zarzut skargi, że bezzasadnie pozostawiono zbadanie wpływu planowanej inwestycji na jakość powietrza na etap porealizacyjny – kwestia ta została wyjaśniona w odpowiedzi na skargę i Sąd argumentację tę podziela. Otóż ocena oddziaływania na środowisko opiera się na prognozowanych oddziaływaniach. Prognozowanie odbywa się na podstawie najlepszych dostępnych metod i technik, ale póki przedsięwzięcie nie będzie w pełni eksploatowane należy liczyć się z pewnym niedoszacowaniem oddziaływań, zarówno na plus, jak i na minus. Stąd też optymalnym zabiegiem jest kontrola na etapie funkcjonowania przedsięwzięcia poprzez analizę porealizacyjną.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu skoncentrował się głównie na rozpatrzeniu zarzutów odwołania, choć też znalazły się w uzasadnieniu takie stwierdzenia – choć dosyć skrótowe – z których należy wnioskować, że sprawa została w całokształcie rozpatrzona, nie tylko w aspekcie problemów podniesionych w odwołaniach. Tym nie mniej Sąd stwierdza, że co prawda doszło do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. bowiem uzasadnienie winno obejmować wszystkie elementy sprawy, nie mniej jednak w konsekwencji to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło