IV SA/Wa 2367/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-09

Skład orzekający: Kaja Angerman, Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania, jeśli stwierdzi, że lokal, w którym osoba jest zameldowana, nie jest formalnoprawnie wyodrębniony jako samodzielny lokal?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania, błędnie uznając, że brak formalnoprawnego wyodrębnienia lokalu uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Sąd uznał, że "wydzielony lokal" na potrzeby ewidencji ludności nie jest tożsamy z "samodzielnym lokalem" w rozumieniu ustawy o własności lokali, a zameldowanie w lokalu niewyodrębnionym nie stanowi przeszkody do merytorycznego rozpatrzenia sprawy wymeldowania.
Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta o wymeldowaniu Z. K. i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku formalnoprawnego wyodrębnienia lokalu, w którym Z. K. był zameldowany od 1975 r. Skarżący M. S. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że niewyodrębnienie lokalu nie czyni postępowania bezprzedmiotowym i nie wyklucza możliwości wymeldowania. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2017 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego w lokalu nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] w [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Powyższa decyzja została wydana w wyniku następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. Na wniosek adw. T. K. - pełnomocnika M. S. Prezydent [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania Z. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w budynku znajdującym się przy ul. [...] w [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] maja 2017 r., nr [...] organ I instancji orzekł o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego spod wyżej wskazanego adresu. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Z. K., wnosząc w terminie do tego przewidzianym odwołanie do Wojewody [...]. Po zapoznaniu się z aktami sprawy i poczynieniu dodatkowych ustaleń, organ odwoławczy stwierdził, że wniesione odwołanie zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w nim podniesione. Organ odwoławczy wyjaśnił, że jego wątpliwości wzbudziła kwestia istnienia lokalu w sensie formalnoprawnym. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych m.in. kopii wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydział VI [...] z [...] stycznia 2005 r., sygn. akt [...] wynika, że lokal nr [...] położony w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] był przedmiotem najmu i znajdował się w zasobach Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...]. Z kolei z wydruku księgi wieczystej nr [...] urządzonej dla ww. budynku wynika, że stanowi on własność [...], a M. S. i jego żona E. S. są jego użytkownikami wieczystymi i jednocześnie brak jest informacji o ewentualnych samodzielnych lokalach wydzielonych w tej nieruchomości. Również we wniosku o wymeldowanie Z. K. adw. T. K. - pełnomocnik M. S., wskazał, że lokal nr [...] znajdujący się w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] jest lokalem niewyodrębnionym. W związku z powyższym pismem z 29 czerwca 2017 r. Wojewoda [...] wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o wyjaśnienie, czy omawiany budynek mieszkalny podzielony jest na lokale, a w szczególności czy znajduje się w nim lokal oznaczony nr [...]. W piśmie z 5 lipca 2017 r. Kierownik II Działu Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków w Wydziale Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków w Biurze Geodezji i Katastru wskazał, że na dzień 5 lipca 2017 r. w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla jednostki ewidencyjnej [...] nie ma wykazanego samodzielnego lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Z danych figurujących w rejestrze PESEL dotyczących Z. K. wynika, że od 19 maja 1975 r. do chwili obecnej, wymieniony nieprzerwanie zameldowany jest na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Ponadto wymieniony w piśmie z 14 marca 2017 r. wskazał, że nieruchomość położona przy ul. [...] w [...] została przejęta przez państwo w trybie Dekretu [...], a sprawa odzyskania jej przez następów prawnych przedwojennego właściciela badana jest przez Prokuraturę Rejonową [...]. Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie określa przesłanek wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji. Należy zatem przyjąć, że w tym zakresie, zgodnie z art. 140 k.p.a., zastosowanie mają przepisy o postępowaniu przed organem I instancji, czyli przepis art. 105 k.p.a. W tym kierunku zmierzają piśmiennictwo i orzecznictwo, które zgodnie przyjmują, że organ odwoławczy może wydać taką decyzję tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe (zob. W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 167; B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 590), przy czym chodzi tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 (wyrok NSA w Warszawie z 9 stycznia 1985 r., sygn. akt III SA 1105/84), w którym stwierdzono, że: treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie precyzuje wyraźnie przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji. Wydaje się jednak oczywiste, że umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami - bezprzedmiotowością postępowania. Przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. służy organowi odwoławczemu za podstawę do podejmowania rozstrzygnięć w tak zwanych trudnych przypadkach, w których konieczne jest uchylenie zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji, lecz równocześnie brak jest podstaw do orzeczenia co do istoty sprawy lub przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, co nastąpiło w niniejszej sprawie. W orzecznictwie i doktrynie przyjęło się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, tj. takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Art. 105 § 1 k.p.a. ma bowiem zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie, polegający na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego bądź wymeldowaniu się z tego miejsca. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 w gminach, które uzyskały status miasta, adres określa się przez podanie: nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu, lokalu - jeżeli jest wydzielony, nazwy województwa oraz kodu pocztowego. Podkreślił, że istotą ewidencji ludności jest odzwierciedlanie stanu faktycznego i dostarczania organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela. Organ odwoławczy podkreślił, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Z. K. zameldowany jest na pobyt stały w lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] od 19 maja 1975 r. W toku postępowania odwoławczego organ ustalił, że w przedmiotowym budynku nie ma jednak wyodrębnionego lokalu nr [...]. Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r., poz. 1892), samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu tej ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Spełnienie tych wymagań stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Zaświadczenie o samodzielności lokalu jest niezbędne dla dokonania czynności wydzielenia lokalu jako samodzielnej nieruchomości lokalowej z nieruchomości głównej (gruntowej lub budynkowej). Natomiast z informacji uzyskanych z Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] wynika, że w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] został wydzielony jeden lokal, dla którego urządzona została oddzielna księga wieczysta, i nie jest to lokal nr [...]. Organ odwoławczy podniósł, że w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny i prawny, stwierdzony na dzień wydania decyzji. Zauważył, że nawet w sytuacji, gdy budynek nr [...] przy ul. [...] w [...] przejęty został na mocy Dekretu [...], to powszechną praktyką było wówczas umowne nadawanie numerów lokali (izb) przez prywatnego administratora budynku. Miało to charakter jedynie porządkowy i organizacyjny, a nie formalnoprawny. Niemniej podział ten znajdywał odzwierciedlenie w prowadzonej wówczas ewidencji ludności, która często nie była później korygowana. Organ podkreślił, że zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zameldowanie w określonym lokalu może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy jest on wyodrębniony, a samodzielność lokalu potwierdza stosowne zaświadczenie wydane przez starostę (w przedmiotowej sprawie - Prezydenta [...]). Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby takowe zaświadczenie zostało wydane, skoro w dokumentacji znajdującej się w Biurze Geodezji i Katastru Urzędu [...] nie ma informacji o wyodrębnieniu w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] lokalu nr [...]. Z niebudzących wątpliwości ustaleń Wojewody [...] wynika zatem, że w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] nie istnieje formalnoprawnie wyodrębniony lokal nr [...]. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, tj. zameldowanie Z. K. pod nieistniejącym adresem, jest sprzeczna z podstawową funkcją ewidencji ludności, jaką jest zgodność jej stanu ze stanem faktycznym. Za niedopuszczalne należy uznać zameldowanie osoby w określonym lokalu, jeżeli brak jest dokumentów wskazujących na jego wyodrębnienie z nieruchomości. Powyższe oznacza, że faktycznie brak jest przedmiotu postępowania, co wiąże się z koniecznością jego umorzenia. W ocenie organu odwoławczego, jakkolwiek może istnieć lokal spełniający techniczne kryteria samodzielności, odrębnym lokalem z punktu widzenia formalnoprawnego stanie się z dniem wydania przez starostę zaświadczenia o jego samodzielności. Prezydent [...] powinien podjąć działania (w drodze czynności materialno-technicznej) prowadzące do wprowadzenia prawidłowego adresu zameldowania Z. K. w rejestrach ewidencji ludności, postępując zgodnie z art. 11 ustawy o ewidencji ludności. Administracyjna zmiana adresu zameldowania na zgodny ze stanem faktycznym nie powoduje automatycznego wymeldowania osób tam zameldowanych. Zatem Prezydent [...], po przeprowadzeniu stosownej korekty w rejestrach państwowych, może z urzędu podjąć działania zmierzające do ustalenia, czy Z. K. zamieszkuje w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], w zależności od poczynionych ustaleń, wydać stosowne rozstrzygnięcie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S. reprezentowany przez adwokata T. K. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 25 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ("Ustawa"), polegające na nieprawidłowym uznaniu, że adresem określającym pobyt stały nie może być niewyodrębniony lokal, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że niewyodrębnienie lokalu uniemożliwia zameldowanie osoby w nim stale przebywającej oraz jej wymeldowanie, podczas gdy z ww. przepisów wynika, że adresem określającym pobyt stały jest m.in. "wydzielony" lokal, nie zaś lokal "wyodrębniony" w sensie prawnorzeczowym (tj. w rozumieniu ustawy o własności lokali), w związku z czym możliwe jest zameldowanie osoby stale przebywającej w lokalu niewyodrębnionym w sensie prawnorzeczowym oraz jej wymeldowanie po jego opuszczeniu; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, poprzez nieprawidłowe uznanie, że pojęcie "wydzielenie lokalu" w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności jest tożsame z pojęciem "samodzielności lokalu" w rozumieniu ustawy o własności lokali oraz błędnym przyjęciu, że do uznania lokalu za wydzielony konieczne jest stwierdzenie jego samodzielności w zaświadczeniu wydawanym przez starostę, podczas gdy przepisy ww. nie posługują się tożsamymi pojęciami oraz z przepisów ustawy o ewidencji ludności przesłanka w postaci konieczności uzyskania zaświadczenia o wyodrębnieniu lokalu nie wynika, w konsekwencji czego lokal, dla którego nie wydano takiego zaświadczenia może stanowić adres określający pobyt stały; 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości, podczas gdy niewyodrębnienie lokalu nie przesądza o jego nieistnieniu jako adresu zameldowania i nie dyskwalifikuje możliwości zameldowania w nim osoby, a nadto niezależnie od oceny prawidłowości zameldowania uczestnika w lokalu w dacie wydawania decyzji pozostawał on tam nadal zameldowany, w konsekwencji czego, wbrew stanowisku Organu, postępowanie nie było bezprzedmiotowe; 4. naruszenie przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 k.p.a., poprzez obrazę zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, polegającą na rozpoznaniu sprawy wyłącznie przez Organ pierwszej instancji; 5. naruszenie przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji w całości, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] w przedmiocie wymeldowania Z. K. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o zobowiązanie przez Sąd Organu do wydania, nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia Organowi akt, decyzji o wymeldowaniu Z. K. z lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu skargi przedstawiono obszerną argumentację stanowiącą rozwinięcie stawianych zarzutów, zwracając uwagę, że rozpoznając niniejszą sprawę organ ograniczył się jedynie do zbadania kwestii formalnoprawnego wyodrębnienia Lokalu, nie analizując okoliczności niezbędnych do wydania orzeczenia merytorycznego w przedmiocie wymeldowania Z. K. z lokalu, tj. opuszczenia lokalu i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się przez Z. K. Organ stwierdził, że zaświadczenie o samodzielności lokalu wydawane przez starostę jest warunkiem sine qua non dla dokonania czynności wydzielenia lokalu jako samodzielnej nieruchomości lokalowej z nieruchomości gruntowej lub budynkowej, zaś brak takiego zaświadczenia wyłącza możliwość zameldowania osoby w lokalu niewyodrębnionym. W konsekwencji powyższego, zdaniem Organu Z. K. został zameldowany pod nieistniejącym adresem i z tego powodu postępowanie należy uznać za bezprzedmiotowe. W ocenie Skarżącego decyzja nie odpowiada przepisom prawa, w konsekwencji czego powinna zostać uchylona. Skarżący podkreślił, że niezależnie od prawnej oceny prawidłowości zameldowania uczestnika w lokalu, której nie podziela, nie budzi wątpliwości, że w dacie wydawania decyzji przez organ był on tam zameldowany. Postępowanie w przedmiocie wymeldowania go już choćby z tego powodu nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Co więcej, ewentualne wady zameldowania uczestnika pod określonym adresem przemawiają raczej za koniecznością wymeldowania go, nie zaś za umorzeniem postępowania, które de facto stanowi odmowne załatwienie sprawy. Z powyższych względów, nie sposób twierdzić, że postępowanie było bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisu prawa materialnego tj. art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U.2017 r., poz. 657 j.t. ) w związku z wadliwą wykładnią tego przepisu. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przeszkoda uniemożliwiająca merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy może podjąć w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania tylko wówczas, gdy zachodzą okoliczności wskazane w art. 105 k.p.a. Umorzenie postępowania w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią art. 105 k.p.a. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił więc także przepis art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego brzmieniem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio: w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. O bezprzedmiotowości postępowania, a także braku podstaw do wydania merytorycznej decyzji należy mówić z pewnością wówczas, gdy zachodzi przeszkoda do określenia praw i obowiązków konkretnego podmiotu, a więc, gdy tak naprawdę nie istnieje cel dla którego postępowanie administracyjne toczy się. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, mimo ustalenia, że Z. K. posiada meldunek w niewyodrębnionym lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] nr [...] w [...], sprawa wymeldowania Z. K. nie przestała być aktualna, a organ uprawniony jest do jej rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy wyprowadził taki wniosek z błędnej zdaniem sądu wykładni art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 25 ustawy o ewidencji ludności, a także błędnej wykładni art. 2 ustawy o własności lokali. Według art. 25 ust. 1 pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 26 ust. 1 pkt 1 adres w gminach, które uzyskały status miasta określa się przez podanie - nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu - jeżeli jest wydzielony, nazwy województwa oraz kodu pocztowego. Organ wywiódł więc, że skoro Z. K. zameldowany jest od 19 maja 1975 r. w lokalu nr [...], który jak wskazuje materiał dowodowy nie jest lokalem wyodrębnionym, oznacza to, że jego zameldowanie w takim lokalu jest niedopuszczalne, sprzeczne z podstawową funkcją ewidencji ludności, zadaniem której jest zgodność jej stanu ze stanem faktycznym. Taka analiza była podstawą oceny, że brak jest przedmiotu postępowania. Dalszy wywód zawarty w uzasadnieniu prowadzi do wniosku, że organ uznał, że przedmiotowy lokal stanie się odrębnym lokalem z punktu widzenia wymogów formalnoprawnych dopiero po wydaniu przez starostę zaświadczenia o jego samodzielności, a zatem organ I instancji powinien w pierwszej kolejności doprowadzić do zmiany adresu zameldowania na adres zgodny ze stanem faktycznym, a następnie podjąć dopiero działania zmierzające do ustalenia czy Z. K. zamieszkuje w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Z taką wykładnią obowiązujących przepisów nie można się zgodzić, a także ze wskazaniami organu odwoławczego, że należy doprowadzić do zakończenia toku postępowania w sprawie wymeldowania ze względu na uprzednią konieczność dokonania zmiany adresu zameldowania przez dostosowanie go do obecnie obowiązujących przepisów. Należy wskazać po pierwsze, że w dacie dokonania meldunku Z. K. pod adresem zawierającym wskazanie lokalu nr [...] obowiązywała ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która w art. 6 ust.1 określała, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W ustawie nie zawarto definicji oznaczonego adresu. Definicja taka została wprowadzona do ustawy dopiero w 2001r. ustawą z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2001 r. nr 43, poz.476). Dodano wówczas art. 9b zawierający definicję adresu zameldowania (oznaczony adres) który oznaczał w gminach, które uzyskały status miasta - nazwę miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu (pomieszczenia) oraz nazwę województwa. Nawet więc w świetle dokonanej zmiany ustawy i zdefiniowania adresu, adres pod którym Z. K. został zameldowany był prawidłowy. Jeżeli więc w związku z obowiązującymi aktualnie przepisami organ właściwy do dokonania zameldowania stwierdziłby niezgodność danych adresowych ze stanem faktycznym zgodnie z treścią art. 11 ust. 2 ustawy powinien podjąć działania w celu usunięcia tej niezgodności. Jednak w dalszym ciągu nie stanowi to przeszkody do ustalenia czy istnieją przesłanki do wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego, którego oznaczenie byłoby nieprawidłowe. Należy również podkreślić, że wbrew twierdzeniu organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność nieprawidłowego oznaczenia adresu zameldowania, a tym samym zameldowania Z. K. pod nieistniejącym adresem. Organ odwoławczy myli pojęcie lokalu wydzielonego, który stanowi element oznaczenia adresu zameldowania na pobyt stały z pojęciem lokalu wyodrębnionego. Zapomina również, że w dacie zameldowania Z. K. pod oznaczonym adresem, a więc w lokalu nr [...], obowiązujące przepisy nie wymagały stwierdzenia samodzielności lokalu w formie zaświadczenia wydawanego przez właściwego starostę. Użyte w art. 26 ust.1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności pojęcie wydzielonego lokalu nie może być utożsamiane z pojęciem samodzielnego lokalu wyodrębnionego, bowiem nie są to równoznaczne pojęcia, a ustawa o własności lokali nie definiuje pojęcia samodzielnego lokalu wyłącznie jako lokalu wyodrębnionego. Z art. 2 ustawy o własności lokali wynika bowiem, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. Oznacza to, że lokal samodzielny nie musi stanowić odrębnej własności. Na marginesie można także wskazać, że według § 63 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016r., poz.1034 j.t.) danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku są m.in. łączne pole powierzchni użytkowej: a) lokali stanowiących odrębne nieruchomości, b) lokali niewyodrębnionych, c) pomieszczeń przynależnych do lokali (pkt 15) oraz liczba ujawnionych w ewidencji samodzielnych lokali (pkt 16). Brak statusu odrębnej własności w odniesieniu do lokalu, którego dotyczy meldunek Z. K. nie stanowi przeszkody do traktowania tego lokalu jako lokalu samodzielnego, a na potrzeby meldunkowe do posiadania statusu lokalu wydzielonego. W postępowaniu dotyczącym wymeldowania obowiązek organu sprowadza się do wyjaśnienia istnienia przesłanek do wymeldowania i w takim zakresie do doprowadzenia stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym, co pominął organ odwoławczy. Nieprawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego i nieprawidłowe zastosowanie art. 138 4 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa doprowadziły do sytuacji, w której organ odwoławczy wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 15 kpa w zw. z art. 138 § 1 kpa nie dokonał ponownie merytorycznej oceny sprawy. Organ odwoławczy w ponownie prowadzonym postępowaniu zobowiązany będzie dokonać tej oceny. Z powyższych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło