IV SA/Wa 2375/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wykonania prac konserwacyjnych rowu postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 8 listopada 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożony na urzędowym formularzu PPF, wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest emerytura w wysokości 691,25 zł miesięcznie. Z rubryki 7 dotyczącej stanu majątkowego wynika, iż skarżący jest właścicielem domu o pow. 220 m2 (dom w stanie surowym, bez łazienki oraz dostępu do bieżącej wody), nieruchomości rolnej o pow. 10,54 ha przeliczeniowych oraz budynków gospodarczych (garażu, stodoły i chlewu). Wnioskodawca posiada również samochód o wartości 1.000 zł, ciągnik o wartości ok. 7.000 zł oraz inne maszyny rolnicze. Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu nie zawierał pełnej informacji co do wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, wnioskodawca pismem Sądu z dnia 28 stycznia 2011 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), został wezwany do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez złożenie: oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, oświadczenia, czy starał się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, wyciągów z rachunków bankowych oraz zaświadczenia wskazującego dochód uzyskiwany z nieruchomości rolnej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący w piśmie z dnia 12 grudnia 2012 r. oświadczył, iż w ubiegłym roku otrzymał dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 4.000 z. Do dnia 20 listopada 2012 r. wypłacono skarżącemu 1700 zł na zakup drewna opałowego. Wśród wydatków na bieżące utrzymanie skarżący wymienił: koszt transportu i zakupu drewna - 7.000 zł na rok, opłatę za energię elektryczną - 750 zł na rok, opłatę za gaz - 50 zł miesięcznie oraz podatek rolny, leśny i od nieruchomości w wysokości 1.050 zł za rok, płacony w czterech ratach po 262 zł. Wnioskodawca dołączył dodatkowo kartę informacyjną leczenia szpitalnego, potwierdzającą, iż w dniu 30 lipca 2009 r. poddany był zabiegowi operacyjnemu. Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialno-bytowa jest trudna. W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy obu instytucji prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżący powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje go przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody wnioskodawcy w chwili orzekania w tym przedmiocie. Należy mieć na uwadze, iż wnioskodawca ma stałe źródła dochodów w postaci: świadczenia emerytalnego w wysokości 621 zł miesięcznie, dochodów z gruntów rolnych oraz dopłat bezpośrednich do gruntów i innych form pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wprawdzie skarżący nie określił wysokości dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego, wskazał jedynie, iż uzyskał dopłaty restrukturyzacyjne do gruntów w wysokości 4.000 zł rocznie oraz dopłatę na zakup drewna opałowego w wysokości 1700 zł, jednak mając na uwadze wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego, którego skarżący jest właścicielem (10 ha) należy uznać, iż dochody te są wysokie i wynoszą ok. 1900 zł miesięcznie (por. obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 23 września 2011 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r., M.P. Nr 87, poz. 917). Dodatkowo należy mieć na uwadze, iż dochody te służą do utrzymania jedynie skarżącego, bowiem skarżący od 15 lat prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uwzględniając nawet stałe wydatki jakie skarżący ponosi na bieżące utrzymanie należy stwierdzić, iż wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, a przede wszystkim stan majątkowy (ponad 10 ha gruntów rolnych, maszyny rolnicze, nieużytkowane budynki gospodarcze), pozwala na przyjęcie, że dysponuje on wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku skarżącego stwierdzić należy, że przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nie występują. Z tych względów na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.