IV SA/Wa 2376/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Sędziowie: Sędzia SO (del.) Aleksandra Westra, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi V. S. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu uchyla zaskarżone postanowienie Szef Urzędu do Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a., odmówił ob. [...] V. S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego w postaci braku podpisu pod odwołaniem od decyzji Komendanta PSG w S. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż decyzja Komendanta PSG w S. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu została doręczona stronie w dniu 10 lutego 2017 r. W dniu 14 lutego 2017 r. do PSG wpłynęło odwołanie, lecz bez podpisu strony ani żadnej innej osoby upoważnionej do reprezentowania cudzoziemca. Pismem z dnia 13 marca 2017 r. cudzoziemiec na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. został wezwany do usunięcia wskazanego wyżej braku formalnego i przesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma podpisanego odwołania. Pismo to zawierało pouczenie, że nie zastosowanie się do wezwania spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Pismo zostało doręczone na adres wskazany w odwołaniu ([...], ul. C.) w dniu 20 marca 2017 r. i awizowane powtórnie w dniu 28 marca 2018 r., lecz nie zostało odebrane w wyznaczonym terminie. W związku z tym przesyłka została w dniu 4 kwietnia 2017 r. wycofana przez operatora pocztowego i uznana przez organ za skutecznie doręczoną. Termin do usunięcia wskazanej wyżej braku formalnego upłynął w dniu 11 kwietnia 2016 r. Natomiast przesyłka cudzoziemca zawiadamiająca o zmianie jego adresu zamieszkania do organu wpłynęła w dniu 16 maja 2017 r. W związku z tym, że cudzoziemiec nie uzupełnił wskazanego wyżej braku formalnego w wyznaczonym terminie, przedmiotowe odwołanie pozostawiono bez rozpatrzenia o czym powiadomiono stronę pismem z dnia 19 czerwca 2016 r., doręczonym na nowy adres: [...], ul. N. W dniu 24 czerwca 2017 r. cudzoziemiec nadał przesyłkę zawierającą wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wskazanego braku formalnego i rozpatrzenie odwołania o ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał że pod adresem S. Ul. C. przebywał do końca marca i nie otrzymał żadnego pisma. Do wniosku zostało dołączone podpisane przez cudzoziemca odwołanie wraz z kopią skargi na niedoręczenie mu przesyłki, złożoną w dniu 24 czerwca 2017 r. w Urzędzie Pocztowym w S. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ o każdej zmianie swego adresu. Pismo zawierające wezwanie do uzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu na odwołaniu zostało wysłane na adres wskazany w odwołaniu. Z dokumentacji pocztowej wynika, że przesyłka zwierająca powyższe wezwanie została dwukrotnie awizowana i mimo to nie została podjęta. W związku z tym dokument ten został uznany za skutecznie doręczona. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W ocenie organu odwoławczego strona nie wykazała, że uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego nastąpiło bez jej winy. Fakt, iż cudzoziemiec złożył wspomnianą wyżej skargę na niedoręczenie mu przesyłki nie świadczy, iż nie została ona doręczona z winy operatora pocztowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie V. S. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 k.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że jako strona nie wykazał, że uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego nastąpiło bez jego winy, podczas gdy w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, uprawdopodobnione zostało, że za uchybienie przedmiotowego terminu winy nie ponosi; 2) art. 7, 10 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie mającym wpływ na wydanie orzeczenia w przedmiotowej sprawie poprzez nienależyte zbadanie stanu faktycznego i błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym z naruszeniem jego praw jako strony postępowania. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż odwołanie złożył osobiście w kancelarii placówki Straży Granicznej w S. Z uwagi na niewystarczającą znajomość języka polskiego oraz procedur administracyjnych przed złożeniem pism poprosił urzędniczkę o sprawdzenie, czy odpowiada ono wymogom formalny, co też ona powiedziała. W istocie odwołanie to nie zawierało jego podpisu, na co nie zwrócił uwagi zarówno on, jak i urzędnik przyjmujący ten dokument. Skarżący wyjaśnił, iż w chwili złożenia odwołania z dnia 14 lutego 2017 r. wraz z rodziną zamieszkiwał w budynku wielorodzinnym przy w przy ul. C. w S. w lokalu nr [...] do końca marca 2017 r. W świetle tego nie można wykluczyć, że doręczyciel składał awizo w skrzynce pocztowej innego lokalu, albo w miejscu ogólnodostępnym co skutkowało zaginięciem korespondencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonym postanowieniem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego postaci braku podpisu pod odwołaniem od decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2017 r. zobowiązującej skarżącego do powrotu. Tymczasem z treści pisma z dnia 24 czerwca 2017 r. jasno wynika, że skarżący wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji, a nie jak przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu wnosił o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania z dnia 14 lutego 2017 r. Zauważyć przy tym należy, że wraz z wnioskiem z dnia 24 czerwca 2017 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2017 r. z oznaczoną datą 24 czerwca 2017 r. Z powyższego wynika, że przedmiotem postępowania o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. powinien być wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 24 czerwca 2017 r., a nie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnia braku formalnego odwołania z dnia 14 lutego 2017 r. W tych warunkach zaskarżone postanowienie należało uchylić, jako wydane z naruszeniem art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 61 § 1 k.p.a. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, a nie do organu administracji. O tym, jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona, a jeśli charakter tego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony ( por. wyroki NSA z dnia 11 czerwca 1990 r. I SA 367/90; z dnia 17 września 1992 r. III SA 949/92; z dnia 29 stycznia 1997 r. III SA 830/95, lex 1689941). W ocenie Sądu trafnie podnosi skarga, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdyż organ rozpatrując sprawę nie dokonał należytej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przede wszystkim organ odwoławczy nie wziął pod uwagę tego, że skarżący odwołanie z dnia 14 lutego 2017 r. złożył osobiście w organie I instancji, i mimo to, pracownik tego organu przyjmując odwołanie nie pouczył skarżącego o braku podpisu na składanym odwołaniu i konsekwencjach jakie wynikają z tego braku formalnego. Przypomnieć zatem należy, iż wedle treści art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Skoro w niniejszej sprawie pracownik organu I instancji przyjął od skarżącego niepodpisane przez niego odwołanie i nie pouczył go o konsekwencjach z tym związanych, to należy przyjąć, że uprawdopodobnił, że nie można przypisać mu winy co do braku podpisu na odwołaniu. Zauważyć również należy, że organ odwoławczy nie wyjaśnił dokładnego miejsca zamieszkania skarżącego, wysyłając do niego wezwanie do uzupełnienia braku formalnego na adres S., ul. C. Otóż w aktach sprawy znajduje się decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., w której jako adres zamieszkania skarżącego widnieje ul. C., [...] S. Natomiast ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu przesłuchania skarżącego z dnia 10 stycznia 2017 r. wynika, że jako adres do doręczeń wskazano ul. C., [...] S. Wynika z tego że ustalenie niedokładnego adresu skarżącego nastąpiło w postępowaniu przed organem I instancji, co oznacza, że nie wyjaśniono mu, że poza numerem budynku konieczne jest również podanie numeru lokalu aby mogła być w sposób prawidłowy kierowana do niego korespondencja. Wprawdzie skarżący na odwołaniu z dnia 14 lutego 2017 r. podał tylko numer budynku [...] przy ul. C. w S., lecz mogło to wynikać z jego przekonania, że podając taki adres, który wskazał organ I instancji w decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., jest adresem właściwym do prawidłowego otrzymywania korespondencji od organu. Skoro z okoliczności sprawy wynika, że właściwym miejscem zamieszkania skarżącego do końca marca 2017 r. był lokal nr [...] w budynku nr [...] przy ul. C. w S., to nie można uznać, że wezwanie organu z dnia 13 marca 2017 r. zostało skutecznie doręczone skarżącemu. Z podanych wyżej względów należało zaskarżone postanowienie uchylić jako wydane z naruszeniem art. 58 § 1 i 2, art. 61 § 1, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy przywróci termin skarżącemu do wniesienia odwołania z dnia 24 czerwca 2017 r., albowiem uprawdopodobnił on, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.