IV SA/Wa 2377/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2007r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia (...) października 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia (...) października 2006r. Nr (...) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia (...) kwietnia 2006r. nr (...) odmawiającą przyznania W. N. płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: W. N. w dniu 10 maja 2005r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Jak wynika z wniosku, do przyznania płatności ONW zgłoszone zostały następujące działki: * działka oznaczona literą A, o powierzchni rolnej 1,45 ha, położona na działce ewidencyjnej o nr (...) zlokalizowanej w woj. (...), powiecie (...), gminie G., obrębie K., * działka oznaczona literą B, o powierzchni rolnej 1,20 ha, położona na działce ewidencyjnej o nr (...), zlokalizowanej jak wyżej, * działka oznaczona literą C, o powierzchni rolnej 1,00 ha, położona na działce ewidencyjnej o nr (...), zlokalizowanej jak wyżej, * działka oznaczona literą D, o powierzchni rolnej 0,73 ha, położona na działce ewidencyjnej o nr (...), zlokalizowanej jak wyżej. W toku postępowania stwierdzono, iż grunty rolne położone na działkach o nr ewidencyjnych (...) i (...) umieścił we wniosku o przyznanie płatności również inny producent rolny - A. P. Konieczne stało się wyjaśnienie, kto był faktycznym użytkownikiem spornych działek w roku 2005. W. N. po otrzymaniu wezwania do złożenia wyjaśnień w sprawie, stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR, ale nie wyjaśnił zaistniałych nieścisłości. W tej sytuacji organ I instancji, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania o przyznanie płatności drugiemu producentowi rolnemu, zakwalifikował W. N. do płatności ONW powierzchnię działek rolnych wynikającą z różnicy powierzchni rolnych działek nr (...) i nr (...), pomiędzy zgłoszoną do płatności przez A. P. a obszarem rolnym pozostałym do płatności, tj. w odniesieniu do działki nr (...) ha, a do działki nr (...) ha. Materiał dowodowy stanowiący podstawę ustaleń organu I instancji to: oświadczenie A. P., iż w 2005 roku użytkowała działkę nr (...) o obszarze 1,28 ha, oraz działkę nr (...) o obszarze 0,42 ha, oświadczenia K. Z., B. B., K. S. potwierdzające, że od 2004 roku użytkownikiem obu spornych działek była A. P. Ponadto umowa dzierżawy zawarta w dniu 29 sierpnia 2002r. pomiędzy A. P. jako wydzierżawiającą a W. N. jako dzierżawcą, z której wynika, iż działka nr (...) zostaje oddana w dzierżawę W. N., zaś działka nr (...) pozostaje w dalszym użytkowaniu właścicielki A. P. Z urzędu organ posiadał z ewidencji gruntów informację dotyczącą spornych działek, iż: * powierzchnia rolna działki (...), do której mogą zostać przyznane płatności, to 1,3507 ha, * powierzchnia rolna działki (...), do której mogą zostać przyznane płatności, to 1,6307 ha. Organ odwoławczy stwierdził, że płatności ONW udzielane są podmiotowi faktycznie użytkującemu grunt rolny zgłaszany we wniosku o przyznanie płatności. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który zakwalifikował ze spornych działek W. N. do przyznania płatności tę powierzchnię rolną, która jak wynika z materiału dowodowego, nie była w posiadaniu drugiego producenta rolnego -A. P. W odniesieniu do działki nr (...) organ stwierdził, iż powierzchnia uprawniona do przyznania płatności ONW W. N. stanowi 0,93 ha (różnica pomiędzy powierzchnią rolną działki z ewidencji gruntów a powierzchnią rolną działki, którą zakwalifikowano do płatności A. P.). W odniesieniu do działki nr (...) organ stwierdził, iż powierzchnia uprawniona do przyznania płatności ONW W.N. stanowi 0,35 ha (różnica pomiędzy powierzchnią rolną działki z ewidencji gruntów a powierzchnią rolną działki, którą zakwalifikowano do płatności A. P.). W przedmiotowej sprawie stwierdzono zawyżenie w deklaracji powierzchni o 1,17 ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona, czyli powierzchnia rolna, do której można było przyznać płatności ONW wyniosła 3,21 ha. Procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 36,44 % powierzchni stwierdzonej. Wobec powyższego W. N. odmówiono przyznania płatności ONW z uwagi na treść art. 51 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.), który stwierdza, iż w przypadku, gdy różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej, płatność na dany rok nie zostaje przyznana. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia (...) października 2006r. wniósł W. N. Skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez organy, które stały się podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji. Skarżący zaprzecza, żeby działki objęte jego wnioskiem o dopłaty były w roku 2005 w użytkowaniu A. P. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W dniu 10 maja 2005r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 rok. Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej / Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm. / w art. 1 ust. 1 pkt 2 stanowi, iż ustawa określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów, w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, dotyczące: wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, określonych przepisami Unii Europejskiej oraz postanowieniami Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczącego przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach. Zgodnie z art. 5 ust. 1a w/w ustawy pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych. Zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności / Dz. U. 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm. / art. 3 ust. 3 lit a definiuje pojęcie producenta rolnego jako osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego. Szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich / Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm. /. W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej organy administracji stosują bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, co wynika z art. 249 ak. 2 Traktatu ustanawiającego Europejska Wspólnotę Gospodarczą w związku z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej / Dz. U. z 2004r., Nr 90, poz. 864 /. Do aktów tych należą też rozporządzenia Komisji (WE), na podstawie których zastosowano w sprawie sankcje w związku z różnicą pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o pomoc a obszarem ustalonym: * Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji, oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników / Dz. U. L 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm. / * Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( EFOGR ) / Dz. U. L 153 z 30 kwietnia 2004r. ze zm. /. Przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być jednak stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej chyba, że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych. W rozpoznawanej sprawie, skarżący w złożonym wniosku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 rok zgłosił cztery działki, w tym działkę o nr ew. (...) o powierzchni rolnej 1,45 ha i działkę o nr ew. (...) o powierzchni rolnej 1,00 ha. Działki o nr ew. (...) i (...) zostały umieszczone również we wniosku o przyznanie płatności złożonym przez innego producenta rolnego A. P. W zaistniałej sytuacji zadaniem organów było wyjaśnienie, który z producentów rolnych był faktycznym posiadaczem spornych działek w 2005 roku, z uwagi na to, że tylko jeden podmiot może otrzymać płatności na tę samą nieruchomość. Zadaniem organów administracji publicznej prowadzących postępowanie administracyjne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, będącego podstawą rozstrzygnięcia w sprawie z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Na organy administracji publicznej został nałożony ustawowy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji naruszyły zasady wynikające z art. 7 i art. 77 kpa. Należy zauważyć, że w toku postępowania nie został przesłuchany W. N. i faktycznie nie złożył żadnych wyjaśnień w sprawie. Wprawdzie był wezwany przez organ I instancji do wyjaśnienia wykrytych nieścisłości dotyczących działek ewidencyjnych nr (...) i nr (...), ale na skutek zaistniałego "nieporozumienia" nie doszło do wyjaśnienia przez niego tych nieścisłości. Mimo podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zastrzeżeń do ustaleń poczynionych przez organ I instancji, organ odwoławczy przyjął je za wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i również nie doprowadził do złożenia wyjaśnień w sprawie przez W. N. Pomiędzy A. P. a W. N. w dniu 29 sierpnia 2002r. została zawarta umowa dzierżawy na okres 3 lat. Na podstawie tej umowy działka nr ew. (...) o powierzchni 1,4704 ha została wydzierżawiona W. N. Natomiast działka nr ew. (...) pozostała w użytkowaniu A. P. Obie te działki zostały zgłoszone we wnioskach o przyznanie płatności złożonych zarówno przez W. N. jak i przez A. P.. Gdyby kierować się treścią umowy dzierżawy, to działka nr ew. (...) nie powinna znaleźć się we wniosku A. P., a działka nr ew. (...) nie powinna być zgłoszona do dopłat przez W. N. Skoro jest inaczej, to wątpliwości budzi, czy nieruchomości objęte w faktyczne, fizyczne posiadanie przez W. N. na podstawie umowy dzierżawy odpowiadają tym, które zostały wymienione w tej umowie jako wydzierżawiane przez A. P. W. N. Wątpliwości te nie zostały wyjaśnione przez organy w toku postępowania administracyjnego. Na obecnym etapie nie można wykluczyć, że w terenie nieruchomości posiadane i użytkowane w 2005r. przez producentów rolnych A. P. i W. N. nie kolidowały ze sobą a jedynie ich oznaczenia ewidencyjne podane przez tych producentów są niewłaściwe. Wyjaśnić to można poprzez wskazanie przez producentów rolnych posiadanych w 2005 roku nieruchomości na mapie lub w terenie podczas wizji lokalnej, o co już właściwie wnioskował skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu sposób ustalenia przez organy posiadania poszczególnych części spornych działek przez W. N. budzi wątpliwości, czy ustalony w ten sposób stan posiadania odpowiada stanowi rzeczywistemu. Uprawniony producent rolny może otrzymać dopłaty tylko do faktycznie użytkowanych działek rolnych zgłoszonych we wniosku. Rolą organu jest ustalenie w drodze weryfikacji wniosku rzeczywistego stanu posiadania powierzchni działek ewidencyjnych zgłoszonych we wniosku wykorzystywanych w celu rolniczym przez danego producenta rolnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ umożliwi W. N. złożenie wyjaśnień i wskazanie użytkowanych przez niego w 2005 roku działek na mapie lub w terenie, należałoby to skonfrontować z twierdzeniami A. P. Dopiero wtedy będzie można dokonać weryfikacji wniosku o przyznanie płatności pod kątem rzeczywiście posiadanych przez W. N.o w 2005 roku powierzchni rolnych położonych na działkach ewidencyjnych zgłoszonych we wniosku. W tej sytuacji należy uznać, iż zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 kpa. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, orzekł jak w sentencji.