IV SA/Wa 2379/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie nadania V. P. nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie V. P. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek wskazał, że wydalenie go z terytorium Polski sprowadziłoby na niego bezpośrednie niebezpieczeństwo poddania dalszym prześladowaniom. Dodał, iż wykonanie decyzji przed wydaniem orzeczenia przez Sąd pozbawiłoby go uprawnień w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia w oparciu o cytowany przepis prawny jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przez co należy rozumieć sytuację, gdy szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa) nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004). Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd rozważa więc, czy wykonanie jej przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że stosownie do treści art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.) cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej lub decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie nadania mu statusu uchodźcy, lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona. Wprawdzie w aktualnym stanie prawnym niewykonanie obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we wskazanym terminie nie stanowi bezpośredniej przesłanki do przymusowego wydalenia - jak przewidywał to art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) w zw. z art. 48 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - lecz jest podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (jak wynika z art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach), która podlega przymusowemu wykonaniu (art. 329 tej samej ustawy), to jednakże już sam skutek prawny decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy w postaci nałożenia obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni, kwalifikuje ją jako akt, wobec którego dopuszczalne jest wydanie postanowienia w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy powodować będzie, że cudzoziemiec - do czasu wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 p.p.s.a.) - nie będzie zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze przywołane uregulowania ustawy o cudzoziemcach oraz ich konsekwencje dla sytuacji prawnej cudzoziemca, któremu odmówiono nadania statusu uchodźcy, należy stwierdzić, że opuszczenie przez skarżącego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach wykluczyłoby jego osobiste uczestnictwo w postępowaniu sądowym. Uniemożliwiłoby mu więc skorzystanie w pełnym zakresie z prawa do sądu. Ponadto, w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, stronie nie zostałaby w istocie udzielona ochrona międzynarodowa, zgodnie z Konwencją dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515). Niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na skutek wniosku skarżącego mogłoby więc doprowadzić do sytuacji, w której udzielona stronie ochrona sądowa okazałaby się iluzoryczna. Należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za zastosowaniem instytucji ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.