IV SA/Wa 2379/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-12
Skład orzekający: Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który był aktywnym uczestnikiem protestów politycznych w kraju pochodzenia i otrzymał pogróżki, może uzyskać status uchodźcy w Polsce, jeśli istnieje możliwość bezpiecznego zamieszkania w innej części jego kraju pochodzenia, mimo zmiany sytuacji politycznej w tym kraju?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż choć skarżący realnie obawia się prześladowania (element subiektywny), jego obawy nie są uzasadnione obiektywnie ze względu na zmianę sytuacji politycznej w kraju pochodzenia oraz możliwość bezpiecznego i legalnego zamieszkania w innej jego części. Zastosowanie art. 18 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, dotyczącego wewnętrznej alternatywy ochrony, wykluczyło potrzebę nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.Stan faktyczny
Skarżący, V. P., obywatel kraju pochodzenia, złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, wskazując na aktywny udział w protestach politycznych i otrzymane pogróżki. Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, uznając, że mimo subiektywnej obawy skarżącego, sytuacja polityczna w jego kraju pochodzenia uległa zmianie, a on sam ma możliwość bezpiecznego zamieszkania w innej części kraju. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy i naruszenie zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi V. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez V. P. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany.
Stan faktyczny sprawy jest następujący:
V. P., obywatel [...], złożył w dniu 7 lutego 2014 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku oświadczył, że pochodzi z [...], urodził się i zamieszkiwał w [...]. Podał również, że był aktywnym uczestnikiem protestów na [...], określił się jako lider grupy "[....]". Cudzoziemiec wyjaśnił, że został zidentyfikowany przez milicję i otrzymał z tego powodu pogróżki.
Wnioskodawca stwierdził, że ze względu na pojawiające się przypadki porywań aktywistów [...] zdecydował się na ucieczkę do Polski.
We wniosku cudzoziemiec wyjaśnił także, że uważa się za osobę prześladowaną, jednak nie zadeklarował, by był poddawany przemocy psychicznej lub fizycznej, został zatrzymany lub aresztowany. Ponadto dołączył pisemne oświadczenie, w którym sprecyzował, że w wydarzeniach na [....] brał udział od 19 grudnia 2013 r.
W toku postępowania w tej sprawie, cudzoziemiec powtórzył informacje podane we wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, dotyczące poprzedniego miejsca zamieszkania. Dodał, że w jego udział podczas protestów na [...] sprowadzał się m.in. do zorganizowania ataku na budynek sądu, w którym miały być przetrzymywane osoby, które określa jako "patriotów". Cudzoziemiec podał, że nie należał do żadnej partii politycznej, chociaż wypełnił w przeszłości deklarację członkowską do partii "[...]".
Do akt sprawy włączono opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Departamentu Postępowań Uchodźczych Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz Ośrodka Studiów [...], na temat sytuacji na [....] w tym również relokacji przesiedleńców/uchodźców. Dodatkowo cudzoziemiec nadesłał do organu maila z zamieszczonym linkiem strony internetowej, na której zamieszczono reportaż o [...].
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.) w związku z art. 513 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013r., poz. 1650), odmówił nadania skarżącemu statusu uchodźcy w Polsce, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Organ I instancji stwierdził, że analiza materiału dowodowego oraz oświadczeń strony prowadzi do konstatacji, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek zarówno konwencyjnych jak i ustawowych na podstawie których, mógłby się ubiegać o ochronę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał zasadności swojej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, co jest niezbędną przesłanką, by uznać cudzoziemca za uchodźcę w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ uznał aktywność cudzoziemca podczas wydarzeń na [....] za udowodnioną, a sytuację na [...] za niebezpieczną dla jego osoby. W opinii Szefa Urzędu w związku z faktem, że władze [....] nie kontrolują sytuacji na [...], nie są w stanie zapewnić wnioskodawcy ochrony w jego stałym miejscu zamieszkania, tj. na [...]. Jednakże Szef Urzędu zauważył, iż zgodnie z art. 18 w/w ustawy, przed wydaniem decyzji o nadaniu statusu uchodźcy, organ orzekający zobowiązany jest rozpatrzyć możliwość tzw. wewnętrznej relokacji. W ocenie organu I instancji zasadne jest twierdzenie, że dalsze zamieszkiwanie na [....] przez wnioskodawcę, który jest osobą nieukrywającą swoich poglądów politycznych (sprzecznych z poglądami osób aktualnie sprawujących władze na [...]) może stanowić rzeczywiste ryzyko wystąpienia wobec niego prześladowań, o których mowa w art. 13 w/w ustawy. Zdaniem jednakże Szefa Urzędu, w przypadku V. P., istnieje faktyczna możliwość zamieszkania w innym – bezpiecznym regionie [...], co wskazuje na brak potrzeby udzielania mu ochrony międzynarodowej. Nadto organ wskazał, że zainteresowany nie wykorzystał możliwości uzyskania schronienia w kraju pochodzenia. W ocenie Szefa Urzędu zeznania cudzoziemca w zakresie istniejących wobec jego osoby zagrożeń pozostają nieudowodnione i niewiarygodne. Stwierdził, że projekcja zagrożeń ze strony organów milicji w związku z udziałem wnioskodawcy w [...] nie stanowi w bieżącej sytuacji podstawy do nadania ubiegającemu się statusu uchodźcy na terytorium RP. Wobec braku uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, Szef Urzędu odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy.
Ponadto organ I instancji stwierdził, że nie istnieje aktualnie realne ryzyko doznania poważnej krzywdy przez zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia cudzoziemca wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Oceniając na podstawie dostępnych informacji sytuację bezpieczeństwa na [...] organ wskazał, że kraj ten nie jest stroną żadnego międzynarodowego konfliktu zbrojnego, który miałby być źródłem powszechnego stosowania w tym kraju przemocy względem ludności cywilnej. Nie można również mówić o występującym w tym kraju zespole zjawisk stanowiących wewnętrzny konflikt zbrojny, który stanowiłby poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia i zdrowia wnioskodawcy, co w konsekwencji oznacza brak spełnienia przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej, którą statuuje przepis art. 15 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
Zdaniem Szefa Urzędu nie zaszły też okoliczności po wyjeździe cudzoziemca z kraju pochodzenia, które pogłębiłyby lub mogłyby być przyczyną prześladowań lub doznania przez niego poważnej krzywdy (art. 17 ust. 1 w/w ustawy).
Z kolei dokonując ustaleń zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, czy zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, organ I instancji stwierdził, że aktualna sytuacja bezpieczeństwa na [...] nie stwarza przesłanek do uznania, że na całym terytorium kraju pochodzenia cudzoziemca w sposób powszechny stosowana jest przemoc, która mogłaby powodować realne ryzyko śmierci aplikanta po jego powrocie [...]. Nie jest również realne zagrożenie naruszenia przez władze [...] konwencyjnego zakazu stosowania wobec cudzoziemca tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.
Wnioskodawca nie jest także zagrożony naruszeniem jego prawa do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.), jak również naruszeniem zakazu karania bez podstawy prawnej (art. 7 Konwencji). Organ podkreślił, że cudzoziemiec nie charakteryzuje się obecnie cechami, które narażałyby go na zagrożenia obu przepisów konwencyjnych przez organy władzy na [...], zaś on sam nie podniósł w swoich zeznaniach takiej okoliczności, ani nie przedstawił wiarygodnych argumentów za tezą o ewentualnym celowym nierzetelnym działaniu organów władz tego kraju, które miałoby doprowadzić do niesłusznego skazania go w przyszłości.
Wobec ustalenia, że nie zachodzą ustawowe przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany Szef Urzędu w/w decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. zgody tej cudzoziemcowi nie udzielił.
V. P. złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i wniósł o jej uchylenie i nadanie mu statusu uchodźcy w Polsce. Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez niewłaściwe, bo niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego (art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).
Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia 29 sierpnia 2014 r. wydaną na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2, art. 97 ust. 1 i 1a i art. 89p ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe. Podkreślił, że pojęcie uzasadniona obawa, o którym mowa w art. 13 ust. 1 w/w ustawy nie zostało bliżej doprecyzowane, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Zaznaczył, że przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości). Stwierdził, że w przypadku V. P., Szef Urzędu zasadnie przyjął, że złożone zeznania są wiarygodne, a przez to zaistniał element subiektywny. Natomiast deklarowane obawy nie są uzasadnione obiektywnie w związku ze zmianą sytuacji na [...] oraz możliwością przemieszczania się i zamieszkania w innej części kraju.
Rada podkreśliła, że ocena zasadności wniosku w każdym przypadku musi być odniesiona do możliwie najbardziej aktualnych źródeł wiedzy o sytuacji w kraju pochodzenia. Zdaniem Rady w niniejszej sprawie jest to niezwykle istotne, wobec diametralnych zmian, które miały miejsce na [...] między początkiem lutego 2014 r. (złożenie wniosku), a chwilą obecną. Organ wskazał, że w dwa tygodnie po złożeniu przez cudzoziemca wniosku o nadanie statusu uchodźcy (21 lutego 2014 r.) z [...] zbiegł Prezydent [...], co spowodowało uruchomienie procedury impeachmentu oraz przejęcie władzy przez dotychczasową opozycję. W tym samym czasie [...] opuścił były premier [...]. Wszystkie resorty siłowe zostały obsadzone politykami przychylnymi aktywistom [...], co ostatecznie położyło kres starciom milicji z demonstrantami oraz wymierzonej w nich aktywności służb specjalnych. W tej sytuacji – zdaniem Rady – można z całą pewnością przesądzić, że obawy zemsty ze strony milicji [...] są nieaktualne. Według Rady z dużym prawdopodobieństwem mogły one zostać uznane za uzasadnione w dacie składania wniosku, niemniej wobec zmiany politycznej osób kierujących resortami siłowymi nie można twierdzić, iż są one wciąż aktualne. Rada zwróciła uwagę, że z informacji przekazanych przez polskiego ambasadora wynika, że część aktywistów [...] zostało włączonych do struktur siłowych jako [...]. Inni uczestnicy protestów, jak i członkowie ich rodzin znajdują się pod ochroną ekonomiczną państwa, korzystając ze świadczeń kombatanckich. Z tych powodów Rada stwierdziła, że na terenach kontrolowanych przez rząd [...] wnioskodawca nie jest narażony na jakiekolwiek prześladowania.
Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie pozostaje rozważyć, czy zagrożenie prześladowaniami może wynikać z [...] pochodzenia cudzoziemca. Według Rady zasadnie organ I instancji uznał, że sytuacja na [...] stwarza zagrożenie dla osób przychylnych rządowi w [...]. Jednakże w ocenie Rady w przypadku wnioskodawcy znajdzie zastosowanie art. 18 ust. 1 w/w ustaw, zgodnie z którym jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Organ zaznaczył, że stosownie do ustępu 2 powołanego artykułu, przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca.
Analizując warunki zastosowania koncepcji alternatywy ochrony wewnętrznej wyrażone w art. 18 w/w ustawy, organ odwoławczy wskazał na istnienie możliwości przemieszczenia się V. P. do innej części kraju.
Według Rady cudzoziemiec będzie przez władze [....] traktowany jako obywatel [...], niezależnie od faktu, iż miejsce jego stałego zamieszkania – [...] - jest położone na terytorium uznawanym za okupowane. Aneksja [...] przez [...] nie prowadzi do utraty przez cudzoziemca obywatelstwa [...]. Wprawdzie ustawodawstwo [...] zakłada nabycie przez ludność [...] obywatelstwa [...] z mocy prawa, jednak w odniesieniu do tych osób, które stale zamieszkiwały na [...] w dniu 18 marca 2014 r. i w ciągu miesiąca nie złożą oświadczenia o odrzuceniu obywatelstwa [...] ([...]).
Organ odwoławczy wskazał, że w tej dacie V. P. przebywał na terytorium RP, a zatem te regulacje zdają się go nie dotyczyć. Nawet jednak gdyby władze [...] uznały go za obywatela [...] (np. kierując się nieaktualizowanymi danymi meldunkowymi), nabycie obywatelstwa [...] nie znosi obywatelstwa [...]. Na takim stanowisku stoi także ustawodawstwo [...]. W sposób jednoznaczny potwierdza to art. 5 ust. 4 ustawy z 15 kwietnia 2014 r. nr 1207-VII o zabezpieczeniu praw i wolności obywateli i porządku prawnym na czasowo okupowanym terytorium [....]. w którym przesądzono, iż automatyczne i przymusowe nabycie obywatelstwa [...] nie będzie uznawane przez prawo [...] za ważne.
W opinii Rady nie ulega wątpliwości, że zagrożenie prześladowaniem aktywistów [...] może być odniesione do [...] i niektórych regionów wschodniej [...]. Tym samym zagrożenie jest ograniczone terytorialnie do części kraju.
Z kolei oceniając możliwość przemieszczania się do innej części kraju, organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na to, że cudzoziemiec przebywa obecnie na terytorium Polski, to należy zbadać, czy ma możliwość przemieszczenia się z Polski do bezpiecznej części [....]. W ocenie organu nie ma powodów, dla których nie mogłoby to nastąpić. Nawet gdyby doszło do jego wydalenia, to należy wskazać, iż nie nastąpi to na [...] bądź do innej części [...]. Władze polskie nie uznały bowiem aneksji [...] i uznają [...] jurysdykcję nad tymi terenami.
Niezależnie od powyższego, Rada wskazała, że według dostępnych źródeł istnieje realna możliwość przemieszczania się z [...] na [...]. Powołując się na Opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Departamentu Postępowań Uchodźczych Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 7 maja 2014 r., organ zaznaczył, że szacuje się skalę dotychczasowej migracji wewnętrznej na ok. 8 tys. osób, zaś według raportu UNHCR z 29 kwietnia 2014 r. Initial Profiling and Needs Assessment of Internally Displaced Persons (IDPs) jest to liczba ok. 7 tys. jakkolwiek w części metodologicznej raportu wyjaśniono, że jest to najpewniej ilość niedoszacowana. Nadto Rada podkreśliła, że w raporcie UNHCR [...] podaje się informacje, że obie strony respektują wolność przemieszczania się, jakkolwiek kontrola graniczna po stronie [...] znajduje się dopiero w organizacji, co przyczynia się do długiego czasu oczekiwania na odprawę graniczną. Władze [...] zapowiedziały stopniowe dochodzenie do osiągnięcia pełnej operacyjności granicy. Zdaniem organu ten problem ma charakter techniczny i brak jest podstaw, by przyjmować intencje utrudniania przekroczeń granicy przez którąkolwiek stronę tego konfliktu.
Według Rady bezpieczeństwo tej migracji wewnętrznej można określać wskazując na fakt, że osoby z [...] docierają do wyznaczonych miejsc (np. zaadoptowanych przez rząd sanatoriów). Zwróciła uwagę, że w żadnym ze źródeł włączonych do materiału dowodowego tj. opracowaniach Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Departamentu Postępowań Uchodźczych Urzędu do Spraw Cudzoziemców i cytowanych raportów UNHCR nie wspomina się o zagrożeniu bezpieczeństwa osób przesiedlanych, co pozwala przyjąć, że mieszkańcy [...] mogą bezpiecznie przemieścić się na terytorium [....].
Ponadto organ zaznaczył, że procesom przesiedleńczym można też przypisać cechę legalności, co oznacza, że wnioskodawca ma możliwość legalnego przemieszczenia się i zamieszkania na dowolnej części [...]. Jedyne ograniczenia w tym zakresie mają charakter faktyczny i dotyczą wschodnich obwodów [...], gdzie toczą się działania wojenne. Zgodnie z art. 10 ust. 1 w/w ustawy o zabezpieczeniu praw i wolności obywateli i porządku prawnym na czasowo okupowanym terytorium [...] o zabezpieczeniu praw i wolności obywateli i porządku prawnym na czasowo okupowanym terytorium [...], przekraczanie granicy z [...] jest dla obywateli [...] w pełni dozwolone.
Oceniając stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy, sytuację na części terytorium kraju pochodzenia, na której cudzoziemiec mógłby bez przeszkód zamieszkać, Rada wskazała, że z dostępnych źródeł wynika, że przesiedleńcy z [...] nie napotykają w zasadzie w żadnym regionie [...] zagrożeń, co potwierdza m.in. informacja pochodząca od Ambasadora RP na [....]. W większości obwodów przesiedleńcy mogą liczyć na zakwaterowanie (np. w sanatoriach, hotelach, na terenach wiejskich w prywatnych gospodarstwach), a samorządy lokalne szukają źródeł finansowych na pokrycie kosztów pomocy społecznej. Starania władz skutkują zabezpieczeniem podstawowych praw ekonomicznych przesiedleńców i - zdaniem Rady – zdają się zapobiegać bezdomności, brakiem dostępu do podstawowej opieki medycznej. Według Rady warunki bytowe przesiedleńców z [...] nie są tak złe, by można je było uznać za równoznaczne z koniecznością powrotu na [....] ze względu na brak możliwości zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych. W związku z powyższym Rada stwierdziła, że nie traktuje tej okoliczności jako wyłączającej stosowanie alternatywy ochrony wewnętrznej.
Przechodząc do przeanalizowania indywidualnej sytuacji cudzoziemca organ wskazał, iż jest on osobą rozwiedzioną i ojcem trojga dzieci. Nie sprawuje jednak opieki nad żadnym z dzieci (jedno jest pełnoletnie). Wcześniej zdecydował się na emigrację zagraniczną, co zdaje się potwierdzać brak występowania takich okoliczności osobistych, które zmuszałyby go do przebywania na [...]. Cudzoziemiec jest osobą samodzielną, która przez wiele lat żyła osobno od rodziny.
Końcowo organ podkreślił, że żadna z okoliczności, które organy rozpatrujące wniosek muszą wziąć pod uwagę na podstawie art. 18 ustawy nie wyłącza w przypadku V. P. możliwości uzyskania przez niego ochrony na innej części terytorium [...]. W konsekwencji nawet w razie uznania za zasadne obaw cudzoziemca, co do zagrożenia jego osoby na [...], nie stanowi to podstawy do udzielenia ochrony w postaci nadania statusu uchodźcy.
Według Rady do Spraw Uchodźców, brak jest również podstaw do udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej, o której mowa w art. 15 ustawy. Po pierwsze cudzoziemiec w przypadku powrotu do kraju pochodzenia nie byłby narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, bowiem w sprawie nie zarysował się żaden aktualny związek z możliwością wykonania kary śmierci lub egzekucją. Natomiast niezakwestionowany fakt aktywności wnioskodawcy w trakcie protestów na [....] – w ocenie Rady – mógłby się w razie powrotu cudzoziemca na [...] przełożyć na rzeczywiste ryzyko doznania przez niego poważnej krzywdy. Jednakże art. 18 w/w ustawy ma zastosowanie także w odniesieniu do ochrony uzupełniającej i ustalenia organu dokonane w kontekście spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, należy uznać za determinujące rozstrzygnięcie także w części ochrony uzupełniającej. Z kolei same warunki egzystencji przesiedleńców w [...] nie stanowią przesłanki do twierdzenia, że osoby te są zagrożone nieludzkim lub poniżającym traktowaniem.
Rada stwierdziła, że nie ma podstaw również do przyjęcia, że V.P. powinien uzyskać ochronę na podstawie art. 15 pkt 3 w/w ustawy jako cywilna ofiara konfliktu zbrojnego. Wskazała, że także i w tym przypadku możliwość tę wyłącza stanowisko co do istnienia możliwości ochrony wewnętrznej.
Rada nie podzieliła natomiast stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że na terytorium [...] nie toczy się żaden konflikt zbrojny. Zaznaczyła, że w tym zakresie organ I instancji orzekając w czerwcu oparł się na materiałach WIKP starszych o dwa miesiące, a tymczasem dynamika zdarzeń między kwietniem, a sierpniem zmierzająca w kierunku eskalacji działań zbrojnych, spowodowała nieaktualność stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
W ocenie Rady, skarżący nie spełnia także przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, określonych w art. 97 ust. 1 lub ust. 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Zaznaczyła, że wprawdzie ustawa nie odniosła wyraźnie koncepcji alternatywy ochrony wewnętrznej do instytucji zgody na pobyt tolerowany, niemniej jednak art. 97 odsyła do rozumienia wymienionych w nim praw przyjętego przez Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wskazała, że Europejski Trybunał Praw Człowieka co najmniej kilkakrotnie stanął na stanowisku braku zasadności stosowania art. 3 (zakaz tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania bez podstawy prawnej), w sytuacji, gdy cudzoziemiec może przemieścić się na inną część terytorium swojego państwa, wolną od zagrożeń i tam się osiedlić. Rada przyjęła, że potwierdzenie występowania takich okoliczności stwarza podstawy do stwierdzenia braku zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
W skardze na powyższą decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący V. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- art. 13 ust. 1, 3 i 4 pkt 1 i 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji genewskiej, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nie zachodzą wobec niego przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej;
- art. 15 pkt 3 w/w ustawy poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący nie jest narażony na zagrożenie wynikające z powszechnego stosowania przemocy;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 15 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości dwukrotnego rozpatrzenia sprawy;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza nierozpatrzenie indywidualnych zagrożeń i możliwości przesiedlenia skarżącego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy obu instancji błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy, a w konsekwencji doszły do błędnego przekonania, że obawa skarżącego przed prześladowaniem w kraju jego pochodzenia nie ma charakteru obiektywnego. Zdaniem strony skarżącej twierdzenia organu o możliwości przesiedlenia się i życia w innym rejonie [...] nie stanowią badania przesłanki istnienia uzasadnionej obawy, co prowadzi do wniosku, że w przedmiotowym postępowaniu nie zbadano okoliczności istotnych w tej indywidualnej sprawie.
Skarżący zaznaczył, że żadne z opracowań, które powołał organ nie wskazuje, czy i jakie konsekwencje spotykają osoby, które nie chciały pozostać na zaanektowanym przez [...] obszarze. Takie postępowanie organu uzasadnia – w ocenie skarżącego – zarzut braku wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Skarżący podniósł, że skoro organ ustalił, że w okresie w którym mógł on złożyć oświadczenie o odrzuceniu obywatelstwa [...], przebywał w Polsce, to konsekwentnie za tym ustaleniem powinno nastąpić potwierdzenie faktu, że nabył on z mocy prawa [...]obywatelstwo. Dopiero w świetle takich ustaleń należało oceniać istnienie lub brak przesłanek udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej.
Zdaniem strony zaskarżona decyzja narusza zasadę dwuinstancyjności. W związku ze stwierdzeniem przez organ odwoławczy, że sytuacja na [...] stanowi konflikt zbrojny, czego nie stwierdził wcześniej organ I instancji, należało uchylić decyzję tego organu i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż strona ma prawo do dwukrotnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy przez organy obu instancji. Skarżący podkreślił, że okoliczność ta stanowi przesłankę udzielenia ochrony uzupełniającej na podstawie art. 15 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
Nadto skarżący zaznaczył, że z uwagi na dynamiczny charakter sytuacji społeczno-politycznej na [...], organ wydając przedmiotową decyzję powinien dogłębniej zbadać istnienie uzasadnionej obawy przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania krzywdy i w efekcie uznać, że ryzyko takie w obecnej sytuacji zachodzi na terytorium całej [...]. Tymczasem organ ograniczył się do stwierdzenia możliwości przesiedlenia się, co stoi w sprzeczności z aktualnymi doniesieniami z tego regionu.
Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, zaś zarzuty podniesione w skardze oceniła jako nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Badając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2012 r. poz. 680 z późn. zm.) oraz Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 119, poz. 515) i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanym dalej k.p.a., Sąd doszedł do przekonania, że skargę należy oddalić.
W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.
Stosownie do postanowień art. 1 lit. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.
Analizując całokształt zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej w kontekście powołanych powyżej przepisów są prawidłowe i uzasadniają wydanie zaskarżonej decyzji.
Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że skarżący V. P. wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożył w dniu 7 lutego 2014 r. We wniosku oświadczył, że pochodzi z [...], urodził się i zamieszkiwał w [...].. Podał również, że był aktywnym uczestnikiem protestów na [...], określił się jako lider grupy "[...]". Cudzoziemiec wyjaśnił, że został zidentyfikowany przez milicję i otrzymał z tego powodu pogróżki, ze względu na pojawiające się przypadki porywań aktywistów [...] zdecydował się na ucieczkę do Polski.
W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły deklarowane przez skarżącego powody ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy uznając je za wiarygodne, a tym samym przyjmując, że strona realnie żywi obawę przed prześladowaniem, a w konsekwencji stwierdzając, że w przypadku skarżącego zaistniał subiektywny element pojęcia obawy przed prześladowaniem. Słuszne również jest stanowisko organów, że deklarowane przez cudzoziemca obawy nie są uzasadnione obiektywnie w związku ze zmianą sytuacji na [...] oraz możliwością przemieszczania się i zamieszkania w innej części kraju, co skutkuje brakiem zaistnienia elementu obiektywnego pojęcia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w rozumieniu art. 13 ust. 1 w/w ustawy.
Zasadnie zatem organy obu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę zastosowały art. 18 ust. 1 w/w ustawy o udzielaniu ochrony. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. W tym miejscu warto zauważyć, że art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (Dz.U.UE.L.2011.337.9), tzw. dyrektywa kwalifikacyjna stanowi, że oceniając wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, państwa członkowskie mogą stwierdzić, że wnioskodawca nie potrzebuje ochrony międzynarodowej, jeżeli na części terytorium w jego kraju pochodzenia a) nie zachodzi uzasadniona obawa, że będzie on prześladowany, lub nie istnieje realne niebezpieczeństwo, że dozna on poważnej krzywdy lub, b) ma dostęp do zdefiniowanej w art. 7 ochrony przed prześladowaniem lub poważną krzywdą, a także może on bezpiecznie i legalnie pojechać i uzyskać wstęp do tej części kraju oraz można racjonalnie oczekiwać, że może on się tam osiedlić.
Zatem według standardów przyjętych przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej w dyrektywie, wewnętrzna ochrona przed prześladowaniem lub poważną krzywdą powinna być faktycznie dostępna wnioskodawcy w części terytorium kraju jego pochodzenia, do której może on bezpiecznie i legalnie pojechać i uzyskać wstęp oraz w której, jak można zasadnie zakładać, może się on osiedlić.
Trafnie wywiodła Rada do Spraw Uchodźców, że z brzmienia art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie cudzoziemców, a konkretnie ze zwrotu "bez przeszkód" można wyprowadzić przesłankę możliwości bezpiecznego i legalnego przemieszczania się na inną część terytorium. Przepis ten nakazuje uznać obawę za nieuzasadnioną w razie wystąpienia wskazanych okoliczności: - potwierdzenie zasadności obawy przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy; - potwierdzenie, że zagrożenie będące źródłem tych obaw występuje tylko na części terytorium kraju; - ustalenie możliwości bezpiecznego i legalnego przemieszczenia się na bezpieczną część kraju; - ustalenie możliwości bezpiecznego i legalnego zamieszkania na bezpiecznej części kraju.
Analiza akt administracyjnych sprawy przedstawionych Sądowi prowadzi do stwierdzenia, że spełnienie przesłanek art. 18 w/w ustawy, powołanego przez organy rozpoznające wniosek skarżącego, zostało w pełni wykazane i znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, zarówno pierwszoinstancyjnego, jak również odwoławczego ( w zakresie aktualnej sytuacji na [...]). Zasadnie organy stwierdziły, że sytuacja na [...] stwarza zagrożenie dla osób przychylnych rządowi w [...]. Niekwestionowany aktywny udział skarżącego w w proteście opozycjonistów na [...] stwarza dla skarżącego rzeczywiste ryzyko doznania przez niego poważnej krzywdy, jednakże tylko w razie powrotu cudzoziemca na [...] Organy obu instancji w sposób wyczerpujący, przedstawiły sytuację polityczną na pozostałej części [...], poza [...] i wschodnich regionów [...] wykazując jednocześnie, że nie ma tam zagrożenia dla osób biorących udział w protestach na [...].
Odnosząc się do przesłanki istnienia możliwości przemieszczania się do innej części kraju, to słusznie wskazała Rada, że z racji przebywania cudzoziemca na terytorium Polski, nie ma powodów, dla których cudzoziemiec nie mógłby przemieścić się z Polski do bezpiecznej części [...]. Nadto organ wykazał w oparciu o dostępne, wskazane źródła (w tym raport NNHCR), że istnieje realna możliwość przemieszczania się z [...] na [...]. Zaznaczył, że bezpieczeństwo migracji wewnętrznej potwierdzają odnotowane przez UHCR migracje cyrkulacyjne, tj. przypadki osób, które decydują się na powrót na [...] ze względu na potrzeby załatwienia spraw urzędowych (np. sprawy własności, wyrobienie dokumentów), po czym wracają do innych obwodów [...]. Należy podzielić stanowisko Rady, że taka cyrkulacja świadczy o tym, ze przekraczanie granicy [...] jest postrzegane przez przesiedleńców jako bezpieczne.
Trafnie również uznała Rada, że procesom przesiedleńczym można też przypisać cechę legalności, co oznacza, iż cudzoziemiec ma możliwość legalnego przemieszczenia się i zamieszkania na dowolnej części [...]. Jak wskazał organ, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2014 r. nr 1207-VII o zabezpieczeniu praw i wolności obywateli i porządku prawnym na czasowo okupowanym terytorium [...], przekraczanie granicy z [...] jest dla obywateli [...] w pełni dozwolone.
W tym miejscu zasadnym jest zauważyć, że nie ma racji skarżący, że organy błędnie określiły jego obywatelstwo. W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że wnioskodawca będzie przez władze [...] traktowany jako obywatel [...], bowiem aneksja [...] przez [...] nie prowadzi do utraty przez wnioskodawcę obywatelstwa [...]. Rada podkreśliła, że nawet gdyby władze [...] uznały wnioskodawcę za obywatela [...] (np. kierując się nieaktualizowanymi danymi meldunkowymi), to nabycie obywatelstwa [...] nie znosi obywatelstwa [...]. Jak wykazała Rada, w sposób jednoznaczny wynika to z art. 5 ust. 4 powołanej wcześniej ustawy z dnia 15 kwietnia 2014 r. o zabezpieczeniu praw i wolności obywateli i porządku prawnym na czasowo okupowanym terytorium [...], w którym przesądzono, że automatyczne i przymusowe nabycie obywatelstwa [...] nie będzie uznawane przez prawo [...] za ważne.
Organy dokonały także ustaleń w zakresie spełnienia kolejnej przesłanki, wynikającej z art. 18 ust. 1 w/w ustawy, a mianowicie bezpiecznego i legalnego zamieszkania na bezpiecznej części kraju. Rada wskazała, że szczególny status przesiedleńców jest także regulowany przez powołaną powyżej ustawę z dnia 15 kwietnia 2014 r. w takich aspektach jak zapewnienie dostępu do świadczeń socjalnych, medycznych, edukacji (w tym wyższej), realizacji prawa do udziału w wyborach powszechnych. Zaznaczyła, że według raportu UNHCR z dnia 29 kwietnia 2014 r. Initial Profiling and Needs Assessment of Internally Displaced Persons (IDPs), wiele agend rządowych przyjęło wewnętrzne regulacje zmierzające do wprowadzenia ułatwień wobec tej kategorii obywateli[...]. Władze w [...] podkreślają także, że wprowadzona ustawa zabezpiecza prawa i wolności obywateli [...] przesiedlających się z [...] na "macierzystą" [...] w zakresie wydawania dokumentów, zabezpieczenia emerytalnego, pomocy socjalnej, kwestii majątkowych.
Stwierdzić należy, że stosownie do art. 18 ust. 2 w/w ustawy o ochronie cudzoziemców, organy dokonały również oceny sytuację na części terytorium kraju pochodzenia, na której cudzoziemiec mógłby bez przeszkód zamieszkać. Rada wskazała, że z dostępnych źródeł wynika, że przesiedleńcy z [...] nie napotykają w zasadzie w żadnym regionie [...] zagrożeń, co potwierdza m.in. informacja pochodząca od Ambasadora RP na [...]. W większości obwodów przesiedleńcy mogą liczyć na zakwaterowanie (np. w sanatoriach, hotelach, na terenach wiejskich w prywatnych gospodarstwach), a samorządy lokalne szukają źródeł finansowych na pokrycie kosztów pomocy społecznej.
Z kolei analizując zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 2 ustawy osobiste uwarunkowania cudzoziemca organ wskazał, iż jest on osobą rozwiedzioną i ojcem trojga dzieci. Nie sprawuje jednak opieki nad żadnym z dzieci (jedno jest pełnoletnie). Wcześniej zdecydował się na emigrację zagraniczną, co zdaje się potwierdzać brak występowania takich okoliczności osobistych, które zmuszałyby go do przebywania na [...]. Cudzoziemiec jest osobą samodzielną, która przez wiele lat żyła osobno od rodziny. Za uprawnione należy uznać stanowisko organów, że żadna z okoliczności, które organy rozpatrujące wniosek muszą wziąć pod uwagę na podstawie art. 18 ustawy o ochronie cudzoziemców nie wyłącza w przypadku V. P. możliwości uzyskania przez niego ochrony na innej części terytorium [...]. W konsekwencji nawet uznania za zasadne obaw cudzoziemca co do zagrożenia jego osoby na [...], nie stanowi to podstawy do udzielenia ochrony w postaci nadania statusu uchodźcy.
Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 3 oraz art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji genewskiej.
W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
W sprawie niniejszej organy wykazały, że w przypadku skarżącego nie stwierdzono żadnego aktualnego związku z możliwością wykonania kary śmierci lub egzekucją. Natomiast niezakwestionowany fakt aktywności cudzoziemca w trakcie protestów na [...] mógłby się w razie powrotu cudzoziemca na [...] przełożyć na rzeczywiste ryzyko doznania przez niego poważnej krzywdy, jednakże zasadnie uznał organ odwoławczy, że stwierdzenie spełnienia przesłanek do objęcia skarżącego wewnętrzną ochroną w części terytorium kraju pochodzenia, determinuje rozstrzygnięcie także w części ochrony uzupełniającej. Słusznie również uznała Rada, że z tych samych powodów, nie ma podstaw, by przyjmować, że V. P. powinien uzyskać ochronę na podstawie art. 15 pkt 3 ustawy jako ofiara konfliktu zbrojnego. Z tego też względu za nieuprawniony należy uznać zarzut naruszenia wymienionego przepisu.
Nadto należy podzielić stanowisko Rady do Spraw Uchodźców, że same warunki egzystencji przesiedleńców w [...] nie stanowią przesłanki do twierdzenia, że osoby te są zagrożone nieludzkim lub poniżającym traktowaniem.
W ocenie Sądu Rada do Spraw Uchodźców zasadnie uznała, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do objęcia skarżącego ochroną subsydiarną.
Stosownie do art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy w decyzji orzeka się o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany z przyczyn o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a. Organy administracji zobowiązane są, zatem do ustalenia, czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tej kwestii jednak organ opiera się na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Sąd podziela pogląd Rady do Spraw Uchodźców, że możliwość zapewnienia cudzoziemcowi ochrony wewnętrznej w kraju jego pochodzenia, stwarza podstawy do stwierdzenia braku zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
Konkludując stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia. Organy obu instancji rozpatrzyły sprawę z dużą wnikliwością, materiał dowodowy został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji osób pochodzących z [...]. Rozpatrując wniosek skarżącego uwzględniono aktualne informacje o kraju jego pochodzenia sporządzone przez wyspecjalizowane instytucje. Zaznaczyć należy, iż organ odwoławczy oceniając sytuację społeczno-polityczną na [...] powołał się na możliwie najbardziej aktualne źródła opublikowane w maju lub czerwcu 2014 r. W oparciu o materiał dowodowy orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko.
Wobec powyższego zarzuty sformułowane w skardze dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. uznać należało również za niezasadne.
Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. Pogląd skarżącego, że w przypadku zmiany stanu faktycznego (tu wystąpienie konfliktu zbrojnego), organ odwoławczy jest zobligowany uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, pozostaje w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. ze względu na pominięcie wymogu naruszenia prawa przez organ I instancji jako warunku wydania decyzji o charakterze kasacyjnym, jak i ze względu na pierwszeństwo decyzji określonych w § 1 tego artykułu. Ponadto, jak już wcześniej zostało wykazane, ze względu na stwierdzenie spełnienia przesłanek do objęcia skarżącego wewnętrzną ochroną w części terytorium kraju pochodzenia, brak podstaw by przyjmować, że skarżący powinien uzyskać ochronę na podstawie art. 15 pkt 3 ustawy jako ofiara konfliktu zbrojnego. Zatem stwierdzenie przez organ odwoławczy wystąpienia konfliktu zbrojnego nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło