IV SA/Wa 238/16
WyrokWSA w Warszawie2016-04-22
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Aneta Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, musi precyzyjnie określać obszar i czas trwania ograniczenia, a także czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane dowody w zakresie tych kwestii?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, musi precyzyjnie określać obszar i czas trwania ograniczenia, ponieważ ingerencja w prawo własności powinna być ograniczona do tego, co jest niezbędne do realizacji inwestycji celu publicznego. Brak takiego precyzyjnego określenia, stwierdzony w zaskarżonej decyzji, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie dostrzegł tej wadliwości, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. i E. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżących w celu realizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie linii elektroenergetycznych. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów dotyczących rokowań, brak precyzyjnego określenia zakresu i czasu ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz brak analizy wpływu inwestycji na środowisko. Wojewoda uznał inwestycję za cel publiczny zgodny z planem miejscowym i stwierdził, że rokowania nie przyniosły rezultatu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty, a także zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. i E. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących K. K. i E. G.kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem)złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 238/16
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [..].11.2015 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].07.2015 r. nr [...], orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność K. K. i E. G., oznaczonej jako działka ew. nr [...], położonej w obrębie [...], gmina O., dla której prowadzona jest przez VI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w P., księga wieczysta nr [...].
Stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy przedstawia się następująco.
W dniu [...].03.2015 r. pełnomocnik P. S.A. z siedzibą w L. złożył do Starosty [...] wniosek, w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej u.g.n.), o udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...], w celu realizacji przez spółkę P. S.A. inwestycji celu publicznego, polegającej na przebudowie istniejących jednotorowych elektroenergetycznych linii napowietrznych 110 kV relacji [...] i [...] oraz budowie nowego odcinka linii 110 kV w celu stworzenia jednotorowej elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV relacji [...], mającej na celu zwiększenie niezawodności systemu elektroenergetycznego Powiatu [...] oraz poprawę bezpieczeństwa dostaw energii do odbiorców zlokalizowanych wokół aglomeracji O. i O..
Starosta poinformował Strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania administracyjnego, oględzinach przedmiotowej nieruchomości, które odbyły się w dniu [...].04.2015 r. oraz o rozprawie administracyjnej, która miała miejsce w dniu [...].05.2015 r.
E. G. i K. K. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...].07.2015 r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n., poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy właściciele nieruchomości co do zasady wyrażali zgodę na ograniczenie sposobu korzystania z ich nieruchomości i uczestniczyli w rokowaniach, a pełnomocnik P. S.A. nie przedłożył konkretnych pisemnych warunków tych rokowań ani nie określił i nie zaproponował właścicielom konkretnych warunków uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.; naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie bez wskazania szczegółowego sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz czasu tego ograniczenia; brak ustalenia czy przebudowywana i modernizowana istniejąca jednotorowa elektroenergetyczna linia napowietrzna 110 kV relacji [...] i [...] może zwiększyć negatywne oddziaływanie instalacji na środowisko; sprzeczność decyzji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Wojewoda ustalił, że jest to inwestycja celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., a z akt sprawy wynika, iż rokowania z właścicielami w sprawie wejścia na przedmiotowy teren w celu realizacji inwestycji nie dały rezultatu. Inwestor i właściciele nieruchomości nie doszli bowiem do porozumienia w sprawie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.
Wojewoda ustalił też, że dla obszaru U. – K. – K. obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwalą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia [...] marca 2007 r., opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], poz. [...]. Treść opisowa planu zagospodarowania przestrzennego, regulująca zasady i warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej w części dotyczącej zaopatrzenia w energię elektryczną, uwzględnia istniejące już linie elektroenergetyczne oraz dopuszcza ich przebudowę, zgodnie z docelowym zapotrzebowaniem. Tym samym Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja jest uwzględniona w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego.
Z opisu technicznego inwestycji – jak zauważył Starosta - wynika, że na obszarze działki nr [....] obręb [...] projektuje się regulację zwisów przewodów fazowych oraz wymianę istniejącego przewodu odgromowego na przewód O.. Prowadzone prace nie będą miały wpływu na zmianę strefy oddziaływania wokół linii 110 kV wyznaczonej w MPZP.
Odnosząc się do zarzutu braku wskazania szczegółowego sposobu i zakresu ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz braku czasu tego ograniczenia – Starosta uznał, że skoro inwestycja ma polegać na przebudowie istniejącej już linii elektroenergetycznej, która w rozumieniu prawa budowlanego jest wykonaniem prac powodujących możliwość zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu, to nie było konieczne wskazanie zakresu ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz jego czasu. Zauważył, że do wniosku z dnia [...].03.2015 r. została dołączona mapa do celów projektowych, sporządzona przez geodetę uprawnionego M. M., która określa zakres terytorialny przebiegu linii elektroenergetycznej [...] przez działkę ewidencyjną nr [...] (rzut przewodów projektowanej linii na obszarze działki: 687 m²). Zezwolenie to, jak zaznaczył Wojewoda, "wiąże się ściśle z uniemożliwieniem odwołującym faktycznego korzystania z obszaru oraz sprawowania na nim faktycznego władztwa do czasu zakończenia inwestycji".
We wniesionej skardze E. G. i K. K. zarzucili:
- naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez przyznanie P. S.A. przymiotu strony, jako posiadającej interes faktyczny, w sytuacji gdy legitymacja procesowa strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przysługuje Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Skarbu Państwa;
- naruszenie prawa materialnego art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy właściciele nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położonej w obrębie [...], gmina O. co do zasady wyrażali zgodę na ograniczenie sposobu korzystania z ich nieruchomości i uczestniczyli w rokowaniach, jednak pełnomocnik P. S.A. nie przedłożył dotychczas konkretnych pisemnych warunków tych rokowań ani nie określił i nie zaproponował właścicielom konkretnych warunków uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.;
- naruszenie prawa materialnego art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że pełnomocnik przedsiębiorstwa P. S.A. przed udzieleniem zezwolenia prowadził z właścicielami nieruchomości rokowania w sytuacji, gdy nie przedłożono właścicielom nieruchomości dz. ew. nr [...] rzeczywistego zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i czasu trwania tegoż ograniczenia, ilości drzew i krzewów rosnących na tej nieruchomości a podlegających wycięciu i zniszczeniu oraz wysokości rzeczywistego odszkodowania za zniszczoną nieruchomość oraz braku zobowiązania przedsiębiorstwa P. S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu przebudowy istniejących elektroenergetycznych linii napowietrznych 110 kV, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania;
- naruszenie prawa materialnego art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez brak ustalenia istnienia negocjacji jako przesłanki warunkującej wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., a nie decyzji opartej o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n.,
- naruszenie prawa materialnego art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wskazania szczegółowego sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości dz. ew. nr [...] oraz czasu tegoż ograniczenia, co powoduje, że ograniczenie to obejmując całą działkę nr [...] w nieograniczonym czasie trwale ogranicza prawa własności nieruchomości w sytuacji, gdy z ustnych oświadczeń pełnomocnika przedsiębiorstwa P. S.A. wynikało, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości obejmuje tylko część nieruchomości pod liniami przesyłowi na czas przebudowy. Skarżący zarzucili, że decyzja I. instancji nie zwiera ani oznaczenia sposobu lub zakresu ograniczenia korzystania przez właścicieli nieruchomości co do obszaru działki ew. nr [...], ani czasu tego ograniczenia. Z takiego brzmienia decyzji wynika, że przedsiębiorstwo P. S.A. może korzystać z całej działki Skarżących o powierzchni 0,8481 ha w czasie nieograniczonym, a nie tylko niezbędnym do przebudowy istniejących na działce jednotorowych elektroenergetycznych linii napowietrznych 110 kV, które są poprowadzone tylko nad częścią działki nr [...];
- naruszenie prawa materialnego art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego pod kątem zbadania uciążliwości planowanej przebudowy i jej wpływu na nieruchomość Skarżących, a przez to załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu Skarżących oraz nieprzeprowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów administracji oraz ich świadomość i kulturę prawną;
- brak ustalenia, czy przebudowywana i modernizowana istniejąca jednotorowa elektroenergetyczna linia napowietrzna 110 kV relacji [...] i [...] w celu zwiększenia jej obciążenia do wartości projektowej temperatury pracy przewodu [...] wynoszącej +80°C wraz z wymianą przewodów 120 mm 2 na nowe 240 mm 2 wraz z dostosowaniem słupów oraz budowa nowego odcinka linii 110 kV zgodnie z zał. nr 1 do SIWZ - Opis Przedmiotu Zamówienia, może zwiększyć negatywne oddziaływanie instalacji na środowisko, co powinno wiązać się z nałożeniem obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego, stosownie do dyspozycji art. 237 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska;
- wady prawne zaskarżonej decyzji, gdyż w jej uzasadnieniu Wojewoda [...] nie odniósł się szczegółowo do twierdzeń Skarżących zawartych w odwołaniu, wręcz je pomijając bez wskazania tego przyczyn, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie przepisów postępowania, gdyż Wojewoda [...], jako organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił zebrane dowody i na ich podstawie dokonał nietrafnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadził nie w pełni prawidłowe rozważania prawne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna.
Na wstępie należy stwierdzić, że nie jest trafne stanowisko Skarżących, jakoby Inwestor – P. S.A. nie był stroną tego postępowania administracyjnego, a przymiot ten posiadał Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Skarbu Państwa. Stanowisko takie jest całkowicie błędne i nieuprawnione. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się chronologiczny wykaz następstwa prawnego w tym zakresie i jednoznacznie z niego wynika, że P. S.A. posiada przymiot strony tego postępowania. Wbrew stanowisku Skarżących, legitymuje się więc interesem prawnym, a nie jedynie faktycznym. Analizując pozostałe zarzuty skargi, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzja, która zobowiązuje do udostępnienia danej nieruchomości, jaką jest decyzja w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wydawana jest w razie spełnienia przesłanek wynikających z art. 124 ust. 1 u.g.n.
Artykuł 124 ust.1 u.g.n. stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości stwarza warunki do wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. (zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości). Obie te decyzje stanowią zaś podstawę do nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędne dla realizacji danej inwestycji.
Przepis art. 124 ust. 1 reguluje szczególny przypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego i innych praw rzeczowych, polegający na znoszeniu - przez właściciela lub użytkownika wieczystego - przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych na jego nieruchomości, a dotyczących zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów oraz innych urządzeń, ich konserwacji i usuwania awarii.
Należy nadmienić, że warunkiem koniecznym i zarazem podstawową przesłanką ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., a co najważniejsze zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego nie ma. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym, dla oceny spełnienia przesłanki celu publicznego nie ma znaczenia, kto ten cel realizuje oraz kto jest jego wykonawcą.
Przenosząc wskazane rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 124 ust. 1 u.g.n., organ wydający decyzję o ograniczeniu korzystania z nieruchomości w rozpatrywanej sprawie, zobowiązany był w pierwszej kolejności do wzięcia pod uwagę:
1. czy przebudowa istniejących jednotorowych elektroenergetycznych linii napowietrznych 110 kV relacji [...] i [...] oraz budowa nowego odcinka linii 110 kV w celu stworzenia jednotorowej elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV relacji [...] jest zamierzeniem spełniającym przesłanki inwestycji celu publicznego,
2. czy planowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,
3. czy właściciel, użytkownik wieczysty lub odpowiednio posiadacz nieruchomości nie wyraża zgody na wykonanie na nieruchomości prac niezbędnych do realizacji inwestycji celu publicznego,
4. czy wniosek o wydanie zezwolenia został złożony przez uprawniony do tego podmiot.
W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, trafnie ustalił Wojewoda, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego i jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru U. – K. – K.i, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia 27 marca 2007 r., Nr [...] (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], poz. [...]).
Nadmienić też należy, że co się zaś tyczy kwestii oddziaływania zamierzonej inwestycji na środowisko, to będzie ona rozważona na etapie uzyskiwania dla tej inwestycji pozwolenia na budowę, a nie na etapie uzyskiwania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Stąd ten zarzut skargi nie mógł być rozważany.
Odnośnie zarzutu braku przeprowadzenia uprzednich rokowań przez Inwestora ze Skarżącym, należy zauważyć, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże przewiduje obowiązek ich przeprowadzenia. Nie jest trafne stanowisko Skarżących, że w rozpatrywanej sprawie Inwestor nie określił i nie zaproponował Właścicielom przedmiotowej nieruchomości określonych warunków uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza sytuację, w której nie przyjął on przedłożonej mu propozycji.
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, z którego wynika, że strony zmierzające do załatwienia sprawy - w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. - nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (wyrok NSA w Warszawie z dnia 22.02.2012 r. I OSK 357/11).
Z protokołu rozprawy administracyjnej, przeprowadzonej [...].05.2015 r. jednoznacznie wynika, że Inwestor zaproponował odszkodowanie za ustanowienie prawa służebności przesyłu w kwocie 8.000 zł, a Właściciele przedmiotowej nieruchomości upatrywali go na poziomie 289.505,15 zł. Tak znaczna rozbieżność niweczyła w praktyce szanse na osiągnięcie porozumienia. Stąd trafnie stwierdził Wojewoda, że proponowana przez Wnioskodawcę kwota wynagrodzenia za zajęcie nieruchomości nie została zaakceptowana przez Właścicieli nieruchomości, natomiast Wnioskodawca nie wyraził zgody na kwotę wskazaną przez Właścicieli tej nieruchomości. Brak porozumienia pomiędzy stronami toczących się rokowań nie może zatem stanowić podstawy do oceny ich jako pozornych, bądź uznania, że rokowań takich w ogóle nie było. W rozpatrywanej sprawie rokowania zostały zakończone wynikiem negatywnym, co dawało podstawę do wszczęcia przedmiotowego postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z tej nieruchomości.
Pełnomocnik Inwestora - na rozprawie przed Sądem - podał, że nie było konieczności wskazywania obszaru ograniczenia, ani czasu ograniczenia nieruchomości Skarżących, z uwagi na to, że inwestycja ta będzie sprowadzała się do położenia nowych przewodów linii energetycznych na starych słupach. Opisał, że zamierzone przedsięwzięcie celu publicznego będzie polegało na przesuwaniu się w powietrzu - po starej linii - specjalnego "wózka", który będzie demontował starą linię energetyczną i jednocześnie instalował nową.
Takie stanowisko jednak nie jest uprawnione. Przeczy mu Opis techniczny zamierzonej inwestycji, znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Wynika z niego (pkt. 2), że w ramach inwestycji przewiduje się wymianę poszczególnych stanowisk słupowych. Mają zostać zastąpione nowymi konstrukcjami wsporczymi. Przewiduje się podwyższenie stanowisk słupowych oraz ograniczenie ich liczby (zbędne konstrukcje zostaną zdemontowane). Wobec tego nie można się zgodzić z pełnomocnikiem Inwestora, że realizacja tej inwestycji na działce Skarżących może odbywać się całkowicie w powietrzu, przy zachowaniu dotychczasowych słupów, bez ingerencji w powierzchnię ziemi. Słupy zostaną wymienione, a co za tym idzie, nie dojdzie do jednoczesnego zwijania starej linii na dotychczasowych słupach i sytuowania nowej. Okoliczność ta świadczy o tym, że konieczne stanie się ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a następnie jego zajęcie w celu realizacji tej inwestycji. Skoro zatem powierzchnia działki ew. nr [...] należącej do Skarżących jest większa niż teren potrzebny do poprowadzenia przedmiotowej linii energetycznej (pas techniczny) i potwierdza to dołączona do wniosku z dnia [...].03.2015 r. mapa do celów projektowych, sporządzona przez geodetę uprawnionego, to obowiązkiem Starosty było precyzyjne określenie w decyzji obszaru podlegającego ograniczeniu w obrębie tej działki oraz wskazanie orientacyjnego czasu tego ograniczenia, koniecznego do zrealizowania przedmiotowej inwestycji. Uregulowana też winna być kwestia ewentualnej konserwacji linii, niezbędnych napraw w kontekście ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości. Wymóg taki koresponduje z treścią art. 112 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 3 u.g.n.
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości może być wydana bowiem tylko wobec takiej części nieruchomości, która jest rzeczywiście niezbędna do realizacji danej inwestycji.
W orzecznictwie Sądów Administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że zakres ograniczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego musi zostać ściśle określony. Decyzja musi wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego) i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji. Decyzja poza terytorialnym zakresem zajęcia, czyli wskazaniem, jakiego obszaru nieruchomości ograniczenie dotyczy, powinna także wyraźnie precyzować termin, na który udziela się zezwolenia. W związku z zarzutami skargi, kluczową kwestią w sprawie było więc ustalenie, czy organ administracji w decyzji precyzyjnie określił zakres ingerencji w prawo własności, tzn. cała czy jedynie część nieruchomości - a jeżeli tak, to jaka – winna być objęta ograniczeniami. Należy zgodzić się ze Skarżącymi, że decyzja nie jest jednoznaczna w tym zakresie. Można z niej wyczytać, że ograniczenie obejmuje w pełni przedmiotową działkę.
Teoretycznie nie jest wykluczone, aby ograniczeniami objąć całą nieruchomość. Może stać się tak wówczas, gdy zgodnie z Planem pas technologiczny inwestycji ma zajmować całą nieruchomość. W niniejszej sprawie z wyrysu z obowiązującego Planu nie wynika jednak, aby linia energetyczna miała być zrealizowana na całej przedmiotowej nieruchomości, podobnie jak i ze wspomnianej mapy sporządzonej do celów projektowych.
Prawodawca powierzył organowi administracji prawo reglamentowania zakresu ingerencji przez przedsiębiorstwa realizujące inwestycje celu publicznego w prawa osób trzecich. Rolą tych organów jest właśnie ocena "niezbędności" określonej ingerencji, w kontekście jej dopuszczalności. Nie czyni zadość temu wskazanie w treści decyzji zakresu ingerencji, przez użycie określenia "niezbędny" dla opisu granic tej ingerencji. Prowadzi to bowiem do sytuacji, w której to inwestor w istocie przesądza o zakresie ograniczeń, wynikających z decyzji.
Wskazana wadliwość, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nie została dostrzeżona przez Organ odwoławczy, czym uchybił on m. in. wymogom wynikającym z art. 15 k.p.a. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co do wyjaśnienia sprawy w przedmiocie zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i dania wyrazu poczynionym ustaleniom w treści uzasadnienia (art. 7, 77 § 1, art. 80, 104 § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 k.p.a.). Brak wyjaśnienia tego aspektu sprawy wynikał częściowo z wadliwego odkodowania treści normatywnej art. 124 ust. 1 u.g.n., zakreślającego przesłanki wydania danego rodzaju decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na marginesie jedynie, nawiązując do argumentów skargi należy zauważyć, że zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n. za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 124 przysługuje odszkodowanie, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Zgodnie zaś z art. 129 ust. 1 i 5 u.g.n. odszkodowanie ustala starosta, wydając w takim przypadku odrębną decyzję w tym zakresie.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach postępowania sądowego w pkt. 2 sentencji Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło