IV SA/Wa 239/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-14

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka terenowa stowarzyszenia, która nie posiada odrębnej osobowości prawnej potwierdzonej wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Jednostka terenowa stowarzyszenia, która nie została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym i w związku z tym nie posiada odrębnej osobowości prawnej ani zdolności sądowej, nie może skutecznie wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki podlega oddaleniu z uwagi na brak podmiotowości prawnej wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie Z. złożyło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, Region M. Stowarzyszenia Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na brak środków finansowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, Region M. oświadczył, że nie dysponuje wymaganymi dokumentami, a jedynie niewielką kwotą na rachunku bankowym. Sąd ustalił, że Region M. nie posiada odrębnej osobowości prawnej potwierdzonej wpisem do KRS, co uniemożliwia mu skuteczne wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Z. Region M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Z. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: - oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stowarzyszenie Z. z siedzibą w L. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Przewodnicząca Regionu M. Stowarzyszenia Z. złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że Stowarzyszenie Z. Region M. jest organizacją non profit, nie ma dochodów, jak również nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi na rachunku bankowym. Region M. nie otrzymuje dotacji, subwencji, nie pobiera również składek od swoich członków. Pismem z dnia 16 kwietnia 2010 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie, w terminie 7 dni następujących dokumentów: 1) wyciągów z rachunku bankowego za okres od stycznia do marca 2010 r., 2) odpisu uchwały walnego zgromadzenia członków określającej aktualną wysokość składki członkowskiej, 3) wyszczególnienia oraz udokumentowania wydatków poniesionych na działalność statutową w II i III kwartale 2009 r. i I kwartale 2010 r., 4) odpisów z bilansu oraz rachunków zysku i strat za II i III kwartał 2009 r. i I kwartał 2010 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Przewodnicząca Regionu M. Stowarzyszenia Z. w piśmie z dnia 26 kwietnia 2010 r. oświadczyła, iż Region M. nie dysponuje dokumentami wymienionymi w wezwaniu Sądu z dnia 16 kwietnia 2010 r., wskazała jednocześnie, iż o dokumenty wymienione w piśmie Sądu z dnia 16 kwietnia 2010 r. Sąd winien zwrócić się do Zarządu Krajowego Stowarzyszenia Z. z siedzibą w L. Do pisma dołączono wyciąg z rachunku prowadzonego w banku [...] dla Regionu M. Stowarzyszenia Z., na którym saldo końcowe zamykało się w kwocie 1,05 zł. Pismem z dnia 28 kwietnia 2010 r. Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia jednoznacznego oświadczenia w czyim imieniu został złożony przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 19 maja 2010 r. wpłynęło do Sądu oświadczenie Przewodniczącej Regionu M. Stowarzyszenia Z., iż wniosek o przyznanie prawa pomocy złożono w imieniu Regionu M. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zważyć, co następuje: Stosownie do art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.) osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądami administracyjnymi jako strona ( zdolność sądowa). Zgodnie zaś z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy mieć na uwadze, iż stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest Stowarzyszenie Z. z siedzibą w L. Natomiast podmiotem wnioskującym o przyznanie prawa pomocy jest Region M. Stowarzyszenia Z. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone w piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2010 r. ( k.98). oraz oświadczeniu złożonym w piśmie z dnia 19 maja 2010 r. (k.93). W myśl art. 10 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach z dnia 7 kwietnia 1989 r. ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) Stowarzyszenia w ramach swojej struktury, mogą posiadać tzw. terenowe jednostki organizacyjne, jeżeli przewiduje to statut. W zależności od statutowych zapisów mogą one występować w dwojakiej postaci: - niesamodzielnej - nieposiadającej osobowości prawnej (koła), - samodzielnej - posiadającej osobowość prawną (oddziały). Zgodnie z art. 17 ust. 1 stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego ( KRS). Terenowa jednostka organizacyjna może natomiast uzyskać osobowość prawną, jeżeli statut stowarzyszenia to przewiduje ( ust. 1a ). Z powyższego wynika zatem, iż jeżeli oddział ma mieć osobowość prawną niezależnie od jednostki macierzystej, czyli ma być odrębnym podmiotem prawa, to konieczne jest zarejestrowanie takiego oddziału w KRS-ie oraz zarejestrowanie zmian w KRS-ie jednostki macierzystej. Jak wynika z zapisów statutu Stowarzyszenia Z. z siedzibą w L. ( § 4 statutu) Stowarzyszenie posiada osobowość prawną z chwilą wpisu do KRS-u. Osobowość prawną posiadają również oddziały regionalne. Z nadesłanego przy piśmie z dnia 1 marca 2010 r. aktualnego wypisu z KRS-u Stowarzyszenia Z., nie wynika natomiast aby wyodrębnienie oddziałów regionalnych znalazło odzwierciedlenie w odpowiednim wpisie do KRS. W okolicznościach niniejszej sprawy należy zatem stwierdzić, iż Region M. Stowarzyszenia Z. - jako terenowa jednostka organizacyjna Stowarzyszenia Z. z siedzibą w L. nie został zarejestrowany w KRS-ie, zatem nie może być podmiotem praw i obowiązków. Wobec braku zdolności sądowej oraz zdolności do czynności sądowych nie może wiec skutecznie wystąpić z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy. Przedstawiona zatem przez pełnomocnika argumentacja dotycząca sytuacji finansowej Regionu M. nie może podlegać ocenie co do spełnienia przez Region M. Stowarzyszenia Z. przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, bowiem wnioskodawca nie mógł skutecznie wystąpić z przedmiotowym wnioskiem. Okoliczność natomiast ustanowienia pełnomocnika Stowarzyszenia Z. z siedzibą w L. w osobie Przewodniczącej Regionu M. Stowarzyszenia Z. w żaden sposób nie zmienia tego, iż stroną postępowania sądowoadministracyjnego nadal pozostaje Stowarzyszenie Z. z siedzibą w L., natomiast wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z treścią formularza PPPr oraz oświadczeniem z dnia 19 maja 2010 r., jest Regionu M. Stowarzyszenia Z. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło