IV SA/Wa 2392/22
WyrokWSA w Warszawie2023-02-16
Skład orzekający: Monika Barszcz, Anita Wielopolska, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska ustalająca wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. dla spadkobierców przedsiębiorcy jest prawidłowa i zgodna z prawem, w szczególności czy prawidłowo zastosowano przepisy ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz czy nie naruszono prawa do czynnego udziału stron w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organy prawidłowo ustaliły wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o opakowaniach oraz rozporządzenia Ministra Środowiska, a także prawidłowo ustaliły strony postępowania w świetle przepisów o zarządzie sukcesyjnym i spadkobiercach. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego zostały oddalone jako niezasadne.Stan faktyczny
Pan C. H. prowadził działalność gospodarczą i w 2018 r. wprowadził na rynek produkty w opakowaniach, za które był zobowiązany do wniesienia opłaty produktowej. Po jego śmierci zarządcą sukcesyjnym został pan P. H., który złożył roczne sprawozdanie za 2018 r. Marszałek Województwa Małopolskiego ustalił zaległość opłaty produktowej na kwotę 44.911 zł, którą następnie uchylił Główny Inspektor Ochrony Środowiska i ustalił ją solidarnie dla spadkobierców pana C. H. Skarżący kwestionował prawidłowość naliczenia opłaty oraz udział pozostałych spadkobierców w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr DKO-WOP.401.11.2022.KB w przedmiocie ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej oddala skargę.
P. H. (dalej także: Skarżący) reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) z dnia 31 sierpnia 2022 r. (znak:
DKO-WOP.401.11.2022.KB) uchylającą decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. (znak: SR.VI.313.3.23.2021.AM) i ustalającą wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. solidarnie dla pani B. H., pani M. C., pana P. H. oraz pana T. H. - spadkobierców pana C. H., prowadzącego działalność pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" (dalej także: "[...]") na kwotę równą 44.911 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
C. H. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" i był przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy
z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1114, z późn. zm., dalej: ustawa o opakowaniach, u.g.o.).
W 2018 r. wprowadził na rynek krajowy produkty w opakowaniach, o których mowa
w art. 3, art. 4, art. 5 oraz Załączniku nr 1 do ww. ustawy. Tym samym był zobowiązany do złożenia rocznego sprawozdania o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za 2018 r.
z naliczoną we własnym zakresie łączną opłatą produktową.
W dniu [...] listopada 2020 r. C. H. zmarł i na mocy przepisów ustawy z dnia
5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170) pan P. H. został umocowany jako zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku.
W dniu 8 lutego 2021 r. Pan P. H. przekazała Marszałkowi Województwa Małopolskiego roczne sprawozdanie o produktach w opakowaniach, opakowaniach
i o gospodarowaniu odpadami za 2018 r., które zostało wykorzystane do ustalenia zaległości z tytułu opłaty produktowej w kwocie równej 44.911 zł. Strona nie dokonała wpłaty kwoty określonej w przedłożonym sprawozdaniu.
Wobec powyższego Marszałek Województwa Małopolskiego, pismem
z 5 marca 2021 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji ustalającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. w trybie art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach.
Jednocześnie na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. poinformowano Stronę
o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dotychczas dowodów i materiałów oraz zgłoszonych w rozpatrywanej sprawie żądań.
Strona w wyznaczonym terminie nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Następnie decyzją z 7 kwietnia 2021 r., znak; SR-VL313.3.23.2021.AM Marszałek Województwa Małopolskiego, w trybie art. 37 ust. 1 ustawy
o opakowaniach, określił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. w kwocie równej 44.911 zł oraz zobowiązał Stronę do wpłaty tej kwoty wraz
z odsetkami, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Pismem z 28 kwietnia 2021 r. Strona złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od ww. decyzji.
W toku postępowania odwoławczego pismem z dnia 20 lipca 2021 r., organ
II instancji w myśl art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił Stronę o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w postępowaniu odwoławczym oraz umożliwił Stronie zapoznanie się z aktami sprawy, wniesienie uwag i zastrzeżeń oraz wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia.
Strona nie skorzystała w wyznaczonym terminie z przysługującego jej prawa.
Następnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z 7 kwietnia 2021 r. znak: SR-VI.313.3.23.2021.AM w całości i ustalił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. dla zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]"
w spadku na kwotę równą 44.911 zł oraz zobowiązał Stronę do wpłaty tej kwoty wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Pismem z 27 września 2021 r. Marszałek Województwa Małopolskiego poinformował Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że z danych zawartych
w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż pan P. H. - zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku złożył rezygnację z pełnionej funkcji i w dniu [...] sierpnia 2021 r. zarząd sukcesyjny wygasł.
Po określeniu następców prawnych pana C. H., prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z 24 stycznia 2022 r. wszczął
z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z [...] sierpnia 2021 r., uchylającej decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z 7 kwietnia 2021 r., znak: SR-VI.313.3.23.2021.AM w całości
i ustalającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. dla pana
P. H. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku w kwocie równej 44.911 zł.
Następnie pismem z 18 lutego 2022 r. organ II instancji na podstawie art. 10
§ 1 K.p.a. poinformował Strony postępowania (spadkobierców pana C. H.)
o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dotychczas dowodów i materiałów oraz zgłoszonych w rozpatrywanej sprawie żądań.
Strony postępowania administracyjnego w wyznaczonym terminie nie skorzystały z przysługującego im prawa.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] marca 2022 r., znak: [...] stwierdził nieważność swojej decyzji z [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], uchylającej decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. w całości
i ustalającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. dla pana
P. H. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku w kwocie równej 44.911 zł.
Po czym, organ odwoławczy pismem z dnia 10 maja 2022 r., na podstawie
art. 10 § 1 K.p.a. poinformował Strony postępowania o możliwości zapoznania się
z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dotychczas dowodów i materiałów oraz zgłoszonych w rozpatrywanej sprawie żądań.
Pismem z dnia 10 czerwca 2022 r. pełnomocnik pana P. H. przekazała wniosek dowodowy, w którym wniósł o zwrócenie się do Marszałka Województwa Małopolskiego o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku pana P. H. w zakresie umorzenia wysokości zaległości z tytułu opłat produktowych za lata 2015 - 2020 wraz z odsetkami.
Pismem z 15 lipca 2022 r. pełnomocnik P. H. przekazał informację,
że dotychczas w rozpatrywanym przypadku nie przeprowadzono podziału spadku po panie C. H..
Decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.,
art. 17 ust. 1 oraz art. 20, art. 34, art. 37 ust. 1, art. 45 ustawy o opakowaniach, rozporządzenia Ministra Środowiska z 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych sławek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań (Dz. U. z 2014 r. poz. 1972) Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania P. H., pełniącego funkcję zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa "[...]" w spadku uchylił zaskarżoną decyzję w całości i ustalił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. solidarnie dla B. H., M. C., P. H. oraz T. H. - spadkobierców C. H., prowadzącego działalność pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]", na kwotę równą 44.911 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na brzmienie przepisów ustawy o opakowaniach: art. 40 (odesłanie do Ordynacji podatkowej), art. 3 ust. 1 (definicja opakowania), art. 9 ust. 1 (dzień wprowadzenia opakowania lub produktu do obrotu), art. 17 ust. 1 - 4 (obowiązek zapewnienia odzysku i jego realizacja),
art. 20 ust. 1 (docelowy poziom recyklingu), ust. 2 (sposób określania poziomu odzysku i recyklingu), ust. 5 (delegacja ustawowa), art. 21 ust 1 i 2 (obliczanie osiągniętych poziomów), art. 23 ust. 1, ust. 3 (ustalanie masy opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktami), art. 23 ust. 4 (wystawca dokumentu DPR lub DPO), art. 34 ust. 1 (rozliczenie wykonania obowiązku zapewnienia odzysku), art. 34 ust. 2 (obowiązek wniesienia opłaty produktowej), ust. 3 (podstawa obliczenia opłaty produktowej i sposób obliczania – załącznik nr 2 do ustawy), art. 35 ust. 1 (maksymalna stawka opłaty produktowej dla opakowań), art. 36 (czas obliczania opłaty produktowej), art. 37 ust. 1 (zaległość z tytułu opłaty produktowej
i organ uprawniony do jej ustalenia), art. 37 ust. 3 (termin uiszczenia opłaty produktowej). Ponadto organ odwoławczy odwołał się do treści art. 51 § 1 i art. 97
§ 1 i § 1b ustawy Ordynacja podatkowa.
Organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska. Konieczność ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. została stwierdzona i udokumentowana w przekazanym przez Stronę sprawozdaniu o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami za 2018 r. Decyzja Marszałka Województwa Małopolskiego z 7 kwietnia 2021 r., znak: SR-VL313.3.23.2021.AM ze względu na śmierć C. H. musiała być uchylona.
Organ wskazał, że pan C. H. zmarł [...] listopada 2020 r. - podczas prowadzenia postępowania administracyjnego przez Marszałka Województwa Małopolskiego, natomiast przed wydaniem decyzji organu I instancji z 7 kwietnia 2021 r., znak: SR-V1.313.3.23.2021.AM. Zgodnie z art. 40 ustawy o opakowaniach
w sprawach dotyczących opłat produktowych oraz dodatkowych opłat produktowych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z tym
że uprawnienia organu podatkowego przysługują marszałkowi województwa.
GIOŚ powołał się na art. 97 § 1 oraz art. 97 § 1b ustawy Ordynacja podatkowa
i wskazał, że w niniejszej sprawie w miejsce zmarłej Strony - pana C. H. wstąpili, po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego, spadkobiercy pana C. H.: pani B. H., pani M. C., pan P. H. oraz pan T. H.. W sprawie należało więc uchylić decyzję organu I instancji
i wskazać w miejsce przedsiębiorstwa w spadku następców prawnych przedsiębiorcy.
Organ stwierdził, że opłata produktowa należy do danin publicznych powstających z mocy prawa oraz obliczanych i wpłacanych bez wezwania przez podmiot obowiązany. Skoro powstała ona z mocy prawa w dniu 31 grudnia 2018 r., to podstawą jej obliczenia powinno być prawo obowiązujące w tym dniu, czyli rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań.
Organ podkreślił, iż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne ustalenia Stronie wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. w kwocie równej 44.911 zł. Tym samym organ odwoławczy w świetle prawidłowo zgromadzonego, kompletnego materiału dowodowego nie dał wiary zarzutom podniesionym przez Stronę, które nie mogą mieć wpływu na odstąpienie od ustalenia Stronie wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. Organ podkreślił, iż zarówno Marszałek Województwa Małopolskiego, jak i Główny Inspektor Ochrony Środowiska w pełni rozważyli i przeanalizowali materiał dowodowy, który dał obraz aktualnego stanu faktycznego nie pozostawiającego żadnych wątpliwości. Marszałek Województwa Małopolskiego ustalił dla Strony wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. na kwotę równą 44.911 zł, którą obliczył w oparciu o:
- Załącznik nr 1 do przepisów ustawy o opakowaniach, w którym określono docelowe poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych;
- Załącznik nr 2 do przepisów ustawy o opakowaniach, w którym określono sposób obliczania opłaty produktowej;
- rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań,
- sprawozdanie o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za rok 2018, w którym Strona wskazała należną wysokość opłaty produktowej.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że Marszałek Województwa Małopolskiego określił w sposób prawidłowy dla Strony wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. w kwocie równej 44.911 zł. Bezspornym jest, że Strona będąc w 2018 r. wprowadzającym produkty w opakowaniach, który nie wykonał obowiązku określonego w art. 17 ust. 1 ustawy o opakowaniach, tj. nie zapewnił odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadził produkty, na mocy art. 34 ust. 2 ustawy o opakowaniach był zobligowany wnieść opłatę produktową obliczoną oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, w tym recyklingu dla wszystkich opakowań razem oraz odzysku. Strona nie wnosząc należnej opłaty produktowej
na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa
w terminie do 15 marca 2019 r., uchybiła przepisom, stwarzając tym samym zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach podstawę do ustalenia przez Marszałka Województw Małopolskiego, w drodze decyzji administracyjnej, wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległej opłaty produktowej na podstawie art. 67a w zw.
z art. 67b ustawy Ordynacja podatkowa jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej, a złożenie przez Stronę wniosku o udzielenie ulgi nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości postępowania w sprawie określenia zaległości z tytułu opłaty produktowej.
Ponadto Główny Inspektor Ochrony Środowiska nadmienił, że praktyka
i celowość prowadzenia postępowania administracyjnego wskazuje, iż przed wydaniem decyzji o charakterze sankcyjnym, która tworzy nowe zobowiązanie dla Strony - dodatkową opłatę produktową w wysokości 50% niewniesionych opłat, Marszałek Województwa Małopolskiego rozpatrzy wniosek ulgowy złożony przez Stronę i w osobnym postępowaniu administracyjnym wyda decyzję w tej sprawie.
W świetle powyższego zarzut przedstawiony w odwołaniu, iż po upływie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji ustalającej wysokość zaległej opłaty produktowej, Strona zostanie automatycznie obciążona dodatkowym zobowiązaniem jest nietrafiony. Ponadto organ I instancji ewentualne postępowanie w sprawie ustalenia dodatkowej opłaty produktowej, również prowadziłby zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach K.p.a. i w czasie jego trwania Strona miałaby możliwość zgłoszenia swoich uwag i wniosków.
Organ odwoławczy wskazał także, iż Strona powołała się na fakt, że zostanie pokrzywdzona w przypadku wydania negatywnej decyzji w sprawie umorzenia zaległych opłat produktowych, jednak zdaniem organu należy podkreślić, postępowanie ulgowe nie ma na celu ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej, podobnie postępowanie wymiarowe nie rozstrzyga o ewentualnym przyznaniu ulgi. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie ulgi
w spłacie zaległych opłat produktowych, dysponuje odrębnymi środkami zaskarżenia takiej decyzji.
Zaskarżając powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, tj.:
1) art. 17 ust. 1 w zw. z Załącznikiem nr 1 do u.g.o. poprzez błędne przyjęcie,
że firma [...] miała obowiązek zapewnić w 2018 r. zarówno 61% odzysku odpadów opakowaniowych, jak również 56% recyklingu odpadów opakowaniowych, co stoi
w sprzeczności z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.g.o. oraz definicją recyklingu stosowaną na gruncie u.g.o., która stanowi, że każdy recykling odpadów jest jednocześnie formą ich odzysku;
2) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 34 oraz Załącznikiem nr 2 do u.g.o., polegające na wyliczeniu opłaty produktowej z tytułu niewykonania obowiązku odzysku w oparciu
o pełen poziom odzysku, jak również o pełen poziom recyklingu odpadów opakowaniowych w danym roku, a nie w oparciu o różnice pomiędzy wymaganym poziomem odzysku oraz wymaganym poziomem recyklingu obowiązującym
w 2018 r., co tym samym doprowadziło do podwójnego naliczenia opłaty produktowej względem masy opakowań wprowadzonych na rynek przez firmę [...], co do której została obliczona opłata produktowa z tytułu nieosiągniętego poziomu recyklingu;
2. prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 10 § 1, 15 oraz 28 § 1 K.p.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, a tym samym naruszenie zasady czynnego udziału strony
w postępowaniu poprzez pominięcie na etapie postępowania organu I instancji udziału pozostałych spadkobierców pana C. H., tj. pani B. H., pani M. C. oraz pana
T. H., co w rezultacie uniemożliwiło im czynny udział w tym postępowaniu,
a jednocześnie naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania;
2) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do przyjęcia niewłaściwych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych obowiązujących firmę [...], a w rezultacie do błędnego wyliczenia opłaty produktowej.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ podtrzymał stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem
art. 57a.
Badając sprawę w powyższych granicach Sąd uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 sierpnia 2022 r. (znak: DKO-WOP.401.11.2022.KB) uchylająca decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. (znak: SR.VI.313.3.23.2021.AM) i ustalająca wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2018 r. solidarnie dla pani B. H., pani M. C., pana P. H. oraz pana
T. H. - spadkobierców pana C. H., prowadzącego działalność pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" na kwotę równą 44.911 zł.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37 ust 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 1114 z późn. zm.), według którego
w przypadku, gdy wprowadzający produkty w opakowaniach, pomimo ciążącego obowiązku, nie wniósł opłaty produktowej albo wniósł opłatę niższą od należnej, marszałek województwa ustala w drodze decyzji, wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej.
W niniejszej sprawie stan faktyczny w kwestiach wskazanych w ww. przepisie jest bezsporny.
Prawidłowo organy ustaliły, że Pan C. H., prowadził działalność pod nazwą
C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]", był przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz w 2018 r. wprowadzał na rynek krajowy produkty
w opakowaniach, o których mowa w art. 3, 4, 5 oraz załączniku nr 1 do ww. ustawy. Tym samym Strona zobowiązana była do ustalenia we własnym zakresie i wniesienia w ustawowym terminie opłaty produktowej za 2018 r. W dniu [...] lutego 2021 r. pan P. H. - zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" złożył roczne sprawozdanie o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za 2018 r., przesłane do Marszałka Województwa Małopolskiego i wykorzystane do ustalenia zaległości
z tytułu opłaty produktowej w kwocie 44.911 zł.
Prawidłowo organy stwierdziły również, że ani pan C. H., ani pan P. H. (pełniący funkcję zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku), nie wnieśli
w ustawowych terminach opłaty produktowej za 2018 r.
W związku z powyższym organ był zobowiązany do ustalenia w drodze decyzji wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej (w oparciu o dane zawarte
w rocznych sprawozdaniach przedłożonych przez Stronę), gdyż zaistniała po temu podstawa prawna zawarta w art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach.
Zaznaczyć należy, że rację ma także organ, iż obowiązujące przepisy nie dopuszczają odstąpienia od ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej, np. z uwagi na nieumyślny charakter stwierdzonego uchybienia.
Biorąc powyższe pod uwagę nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że słusznie organ zauważa, iż Strona skarżąca dotychczas (tj. na etapie składania sprawozdania i następne - odwołania od decyzji) nie podważała istnienia i wysokości zobowiązania wynikającego z należnej opłaty produktowej.
W niniejszym postępowaniu organ I instancji również nie kwestionował wysokości opłat produktowych wykazanych przez Stronę w złożonych przez nią rocznych sprawozdaniach.
Na etapie złożenia skargi do Sądu Strona stwierdziła natomiast, że sposób wyliczenia opłaty produktowej budzi istotne wątpliwości. Zdaniem Strony organ przyjął niewłaściwe poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych obowiązujących firmę [...], a w rezultacie błędnie wyliczono opłatę produktową. Skarżący zarzuca:
- błędne przyjęcie, że firma [...] miała obowiązek zapewnić w 2018 r. zarówno 61% odzysku odpadów opakowaniowych, jak również 56% recyklingu odpadów opakowaniowych, co stoi w sprzeczności z art. 17 ust. 1 u.g.o. oraz definicją recyklingu stosowaną na gruncie u.g.o., która stanowi, że każdy recykling odpadów jest jednocześnie formą ich odzysku (tj. naruszenie art. 17 ust. 1 w zw.
z Załącznikiem nr 1 do u.g.o.);
- wyliczenie opłaty produktowej z tytułu niewykonania obowiązku odzysku
w oparciu o pełen poziom odzysku, jak również o pełen poziom recyklingu odpadów opakowaniowych w danym roku, a nie w oparciu o różnice pomiędzy wymaganym poziomem odzysku oraz wymaganym poziomem recyklingu obowiązującym
w 2018 r., co tym samym doprowadziło do podwójnego naliczenia opłaty produktowej względem masy opakowań wprowadzonych na rynek przez firmę [...], co do której została obliczona opłata produktowa z tytułu nieosiągniętego poziomu recyklingu
(tj. naruszenie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 34 oraz Załącznikiem nr 2 do u.g.o.).
Sąd w niniejszej sprawie nie podzielił ww. stanowiska Skarżącego.
Zdaniem Sądu Skarżący w sposób wybiórczy cytuje obowiązujące na dzień wydania skarżonej decyzji przepisy w zakresie wyliczenia przedmiotowej opłaty produktowej. Strona pomija zasadnicze regulacje w tym zakresie. Rozważania Skarżącego mają charakter czysto teoretyczny, gdyż, jak słusznie zauważył organ,
w omawianym przypadku żadna masa odpadów opakowaniowych nie została poddana procesowi odzysku/recyklingu. Skarżący nie dysponuje dokumentami DPO/DPR potwierdzającymi przeprowadzenie ww. procesów, stąd we wzorach wpisano wartość równą zero.
Zdaniem Sądu, w szczególności Strona pomija, że:
- zgodnie z art. 20 ust. 1 u.g.o. wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany do dnia 31 grudnia 2014 r. oraz w latach następnych osiągnąć docelowy poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych co najmniej w wysokości określonej w załączniku nr 1 do ustawy,
- zgodnie z art. 20 ust. 2 u.g.n. poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych w danym roku kalendarzowym stanowi wyrażona w procentach wartość ilorazu masy odpadów opakowaniowych poddanych odpowiednio odzyskowi lub recyklingowi w tym roku oraz masy wprowadzonych do obrotu opakowań
w poprzednim roku kalendarzowym.
- zgodnie z Załącznikiem nr 1 do przepisów u.g.n. (poz. 1 tabeli) docelowy poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych przedstawia się następująco: odpady opakowaniowe powstałe z opakowań razem, maja osiągnąć poziom 61% odzysku i 56% recyklingu.
Powyższe wskazuje, że minimalne, obowiązkowe do uzyskania poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych zostały ściśle określone w ww. Załączniku nr 1 do ustawy. Organ nie ma możliwości modyfikowania wysokości poziomów wskazanych w ww. ustawie o opakowaniach.
Wskazać także należy na regulacja art. 34 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym wprowadzający produkty w opakowaniach oraz organizacja odzysku opakowań, którzy nie wykonali obowiązku określonego w art. 17 ust. 1, są obowiązani wnieść opłatę produktową obliczoną oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu oraz poziomu recyklingu dla wszystkich opakowań razem. Podstawę obliczenia opłaty produktowej stanowi masa w kilogramach opakowań danego rodzaju, w których produkty zostały wprowadzone do obrotu (art. 34 ust. 3 ustawy). Sposób obliczania opłaty produktowej określa załącznik nr 2 do ustawy
(art. 34 ust. 4 ustawy).
W niniejszej sprawie zastosowanie również ma rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań (Dz. U. z 2014 r. poz. 1972).
Biorąc powyższe pod uwagę rację ma organ, że ustawodawca ściśle określił sposób obliczania wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej w oparciu o:
- Załącznik nr 1 do ustawy o opakowaniach, w którym określono docelowe poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych;
- Załącznik nr 2 do ustawy o opakowaniach, w którym określono sposób obliczania opłaty produktowej;
- rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań;
- sprawozdanie o produktach w opakowaniach, opakowaniach
i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za rok 2018 r., w którym Skarżący wskazał należną wysokość opłaty produktowej.
Powyższe wskazuje, że organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej.
Zdaniem Sądu nie doszło również do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez pominięcie na etapie postępowania organu I instancji udziału pozostałych spadkobierców pana C. H., tj. pani B. H., pani M. C. oraz pana
T. H., co w rezultacie uniemożliwiło im czynny udział w tym postępowaniu,
a jednocześnie naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 10 § 1, 15 oraz 28 § 1 K.p.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa).
W powyższym zakresie Skarżący pomija chronologię zdarzeń
i w konsekwencji odpowiednio - kolejność działań podejmowanych przez organy. Strona pomija fakt, że na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji spadkobiercy pana C. H., nie mieli statusu strony postępowania, gdyż po śmierci pana C. H., tj. po dniu [...] listopada 2020 r., pan Skarżący – P. H. przyjął na siebie funkcję zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku i to on wówczas występował w roli Strony postępowania. Ta funkcja była pełniona przez Skarżącego do dnia [...] sierpnia 2021 r., kiedy to złożył rezygnację.
Działanie organu w tym zakresie jest zgodne z art. 97 § 1b ustawy - Ordynacja podatkowa, według którego do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa
i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym również prawa nabyte przez przedsiębiorcę wynikające z decyzji wydanych na podstawie art. 67a §1 pkt 1 i 2, są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego.
Po rezygnacji Skarżącego z pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego, organ odwoławczy (uzyskawszy informację o tym) podjął prawidłowe działania w celu właściwego oznaczenia Stron postępowania. Wówczas w miejsce zmarłego pana
C. H. weszli, po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego, jego spadkobiercy: pani B. H., pani M. C., pan P. H. oraz pan T. H.. Takie działanie organu było zgodne z art. art. 97 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, według którego spadkobiercy podatnika,
z zastrzeżeniem art. 97 § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkobiercy.
Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że od tego momentu, na każdym etapie prowadzonego postępowania, ww. osoby miały zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności były do nich kierowane pisma zawiadamiające o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że Strony nie korzystały z ww. prawa.
Znamienne w sprawie jest również to, że ww. spadkobiercy pana C. C. (oprócz pana P. C.– Skarżącego w niniejszej sprawie) nie zaskarżyły do Sądu doręczonej im i skierowanej do nich, decyzji organu odwoławczego ustalającej w sposób ostateczny wysokość zaległości z tytuły opłaty produktowej za 2018 r.
Skarżący w uzasadnieniu skargi stwierdził tylko, że udział ww. osób był w tym przypadku niezwykle istotny, ponieważ mógł odmienić los postępowania, chociażby
z uwagi na wiedzę lub okoliczności sprawy nieznane zarządcy sukcesyjnemu,
tj. samemu Skarżącemu.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, zarzut Skarżącego ma charakter tylko ogólny i czysto teoretyczny, gdyż przede wszystkim nie wskazuje on żadnych, konkretnych okoliczności, nie podniesionych przez spadkobierców zmarłego pana
C. C. i nie wziętych pod uwagę przez organ, z tytułu rzekomego pominięcia tych osób na etapie postępowania przed organem I instancji.
W powyższym zakresie Skarżący nie wykazuje wpływu wskazywanej przez niego okoliczności na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Podczas gdy dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 6816/21).
Z uwagi na powyższe, zarzuty Skarżącego w tym zakresie, nie mogły być uznane za zasadne.
Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy administracji, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, dokonały prawidłowej wykładni powszechnie obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie można również zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia podstawowych zasad postępowania określonych przepisami K.p.a. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło