IV SA/Wa 2397/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...]października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego -oddala skargę- Rada do Spraw Uchodźców, zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] października 2014 r., działając na podstawie art. 89p ust. 1, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.) w zw. z art. 513 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2013 r., poz. oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej "k.p.a." utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. M. D., obywatel R., deklarujący narodowość [...], złożył w dniu 10 grudnia 2013 r. kolejny (trzeci) wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej. We wniosku cudzoziemiec oświadczył, że chce zapytać dlaczego w jego poprzedniej decyzji napisano, że pracował dla specsłużb R. Jest to nieprawda, a wręcz odwrotnie został przez nich pobity. Jako nowe powody wskazał na związek z pewną kobietą, której danych nie ujawnił. Ponadto wskazał, że w kraju pochodzenia był prześladowany i poddawany przemocy. Wskazał, że nie brał udziału w działaniach wojennych, nie był nigdy zatrzymany, aresztowany bądź sądzony, nie należy do organizacji o charakterze politycznym, społecznym, kulturalnym, etnicznym czy religijnym. Wnioskodawca dołączył do sprawy skierowanie na konsultację specjalistyczną do poradni psychiatrycznej oraz opinię J. S. o nim. W dniu 7 kwietnia 2014 r. wnioskodawca złożył do akt sprawy wezwanie na przesłuchanie w MSW R. oraz kopie zaświadczenia lekarskiego z dnia 20 grudnia 2013 r., że cierpi na zaburzenia lękowo-depresyjne, a także kopie recepty i skierowań na badania. Poprzedni wniosek o nadanie statusu uchodźcy M. D. złożył w dniu 17 października 2012 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. odmówił nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o wydaleniu, wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymała w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrując wniosek z dnia 10 grudnia 2013 r. uznał, iż jest on tożsamy ze sprawą rozpatrywaną wcześniej i zakończoną decyzją ostateczną. Dotychczasowe wnioski dotyczą tego samego żądania tj. przyznania statusu uchodźcy, oparte są na tej samej podstawie prawnej i faktycznej. Cudzoziemiec nie wykazał żadnych nowych, istotnych informacji lub dowodów w sprawie. Rada do Spraw Uchodźców w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazała, że w przypadku rozpatrywania odwołania od decyzji o umorzeniu postępowania, wydanej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy, powtórnie rozpatrując sprawę, organ dokonuje porównania materiału dowodowego przedstawionego w ramach pierwszego (poprzedniego) postępowania, zakończonego decyzją o odmowie przyznania statusu uchodźcy, z materiałem dowodowym zgromadzonym w ramach postępowania wszczętego poprzez złożenie nowego wniosku, następnie organ musi rozstrzygnąć czy zaistniała przesłanka "tych samych podstaw" obydwu wniosków. "Podstawy wniosku" należy rozumieć jako okoliczności faktyczne i prawne, które określają całokształt sytuacji tego samego wnioskodawcy w danych okresach czasu, które organ pierwszej instancji po złożeniu nowego wniosku, a organ drugiej instancji w trybie odwołania będą poddawać analizie porównawczej. Obok wspomnianej już wymaganej tożsamości wnioskodawcy, ocenić należy stan prawny, faktyczną sytuację osobistą wnioskodawcy oraz obiektywne okoliczności dotyczące sytuacji w kraju pochodzenia, odnosząc te kryteria do dwóch różnych okresów czasu, odpowiednio skorelowanych ze składanymi przez cudzoziemca wnioskami. Rada do Spraw Uchodźców uznała, wobec faktu, że w sprawie wnioskodawcy została wydana decyzja ostateczna z dnia [...] listopada 2013 r., zaś nowy (trzeci) wniosek oparty był na tych samych podstawach, odwołanie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Stanowisko takie organ zajął w oparciu o oświadczenia wnioskodawcy zawarte we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz przedstawionych dodatkowych dokumentach wniesionych przez Cudzoziemca. Przepis art. 40 ust 1 i 2 ustawy nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku przeprowadzania w takiej sytuacji przesłuchania strony. Obowiązkiem organu jest zbadanie podstaw, na których oparty jest kolejny wniosek i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia, że po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. W ocenie Rady, w kolejnym, trzecim już wniosku o nadanie statusu uchodźcy Cudzoziemiec nie wskazał na żadne nowe okoliczności, istotne z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy. Rada uznała za uzasadnione rozstrzygniecie organu I instancji dotyczące nieuwzględnienia wniosku o przesłuchanie Cudzoziemca uznając, że miał on możliwość przedstawienia wszystkich istotnych okoliczności dotyczących jego sprawy podczas przesłuchania w ramach poprzedniego postępowania, tj. w dniu 14 maja 2013 r. Miał także okazję przekazania wszelkich dowodów i dodatkowych wyjaśnień w ramach tamtego postępowania. Cudzoziemiec wówczas oświadczył, że wszystkie mające znaczenie dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione i nie posiada żadnych innych dowodów, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Od momentu wydania ostatecznej decyzji w sprawie, wnioskodawca przebywał nieprzerwanie na terytorium RP, nie mogły więc zaistnieć żadne nowe okoliczności dotyczące zagrożeń prześladowaniem, natomiast wszelkie adekwatne dla postępowania fakty poddane zostały analizie i ocenie w ramach poprzedniej procedury. Odnosząc się do przekazanej przez Cudzoziemca dokumentacji medycznej, dotyczącej jego stanu zdrowia psychicznego, organ uznał, że nie może ona stanowić podstawy do rozstrzygnięcia o przyznaniu ochrony międzynarodowej, a tym samym nie jest nową okolicznością w sprawie, w aspekcie wystąpienia potencjalnej przesłanki normy kwalifikującej do zastosowania jednej z instytucji uchodźczej. Podobnie została ocenione opinia J. S., sąsiada wnioskodawcy. W ocenie organu jest to informacja, która nie wnosi żadnych nowych okoliczności do sprawy i nie może być traktowana jako środek dowodowy w kontekście ubiegania się o ochronę międzynarodową. Z kolei co do przedstawionego przez Cudzoziemca wezwania na przesłuchanie do MSW R. w C., Rada stwierdziła, że ujawnione przez organ I instancji wady tego dokumentu nie pozwalają na uwzględnienie go w ramach materiału dowodowego. Braki co do wymaganej treści dokumentu (data wystawienia, sposób przekazania wezwania) oraz ewidentne błędy co do lokalizacji siedziby instytucji (niewłaściwy adres), a także przywołanej podstawy prawnej (wskazany przepis dotyczy wezwania w charakterze świadka lub poszkodowanego, natomiast w opisie określono, że Cudzoziemiec jest podejrzany, jednak nie sprecyzowano jakiego naruszenia prawa kwestia dotyczy) nie dają podstaw do uznania tego dokumentu za autentyczny. Natomiast w zakresie informacji przekazywanych przez wnioskodawcę na etapie postępowania odwoławczego, Rada uznała, iż nie wnoszą one żadnych nowych treści, tym samym nie zmieniają całokształtu okoliczności faktycznych w taki sposób, aby można było stwierdzić zaistnienie nowej sprawy. Okoliczności i zdarzenia wskazane przez Stronę były faktycznie rozpatrywane podczas wcześniejszego, merytorycznego postępowania o nadanie statusu uchodźcy, zaś przedstawione na etapie odwołania informacje nie są relewantne dla oceny jego sytuacji. Rada do Spraw Uchodźców uznała również, że w ciągu ostatnich dwóch latach w C. nie odnotowano okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie tezy o pojawieniu się nowej podstawy wniosku, uprawdopodobniającej obawę wnioskodawcy przed prześladowaniem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2014 r. wywiódł M. D. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13, art. 15 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, a w konsekwencji uznanie, że nie zachodzą przesłanki do objęcia skarżącego ochroną międzynarodową. Zarzucił również naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy poprzez uznanie, że jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego nie jest zagrożone oraz poprzez stwierdzenie, że nie będzie poddawany nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 10 § 1 i 2, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dow9odowego i uznanie oświadczeń skarżącego za niewiarygodne, a wniosku o dodatkowe przesłuchanie za mający jedynie na celu przeciąganie sprawy. W konsekwencji powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2014 r. nie narusza prawa. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Zgodnie z art. 40 ust. 1 powyższej ustawy, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 tego artykułu, wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach. Ocenie Sądu podlega zatem, czy organy administracji orzekające w sprawie mogły uznać wniosek M. D. za niedopuszczalny z tego względu, iż skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy organy orzekające odmownie rozpatrzyły już takie żądanie, a nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić na czym polega złożenie wniosku opartego na tych samych podstawach. Warto w tym miejscu posłużyć się wytycznymi zawartymi w dyrektywie Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE.L.05.326.13). Zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 powyższej dyrektywy, kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie poprzedniego wniosku decyzji ostatecznej, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Wniosek jest rozpatrywany merytorycznie, jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Znaczenie może więc mieć ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących indywidualnej sytuacji cudzoziemca, jak również zmiana sytuacji w samym kraju pochodzenia. Podkreślenia wymaga, że przy ocenie czy podstawy kolejnego wniosku są tożsame znaczenie ma istota powoływanych przez skarżącego faktów, nie zaś forma ich przedstawienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, którym a contrario zakreślono możliwość rozpoznawania ponownego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jedynie w szczególnym przypadku – gdy wnioskodawca złoży nowy wniosek oparty na innych podstawach niż uprzedni. Jak wynika z decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymanej w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r., podstawą ubiegania się przez skarżącego o status uchodźcy był fakt prześladowania i bicia za to, że sprzeciwiał się prowadzonej w C. polityce. Skarżący wskazywał, że w C. nie ma swobody słowa. Raz wypowiedział się na temat niesprawiedliwości w C. i za to został pobity. Nie może potrzeć na działania struktur i władz, które zamykają ludziom usta. R. nie lubi K. i ludzi stamtąd. We wniosku z dnia 10 grudnia 2013 r. skarżący wskazał m.in., że był w kraju pochodzenia prześladowany i poddawany przemocy. Okoliczności te były już przedmiotem oceny organów w toku poprzedniej procedury uchodźczej. Natomiast stwierdzenie skarżącego, że chce on zapytać dlaczego w poprzedniej decyzji napisano, że pracował dla specsłużb R., z czym się on nie zgadza, a wręcz odwrotnie został przez nich pobity, należy traktować jedynie jako polemikę z poprzednim rozstrzygnięciem, a nie nową podstawę wniosku o status uchodźcy. Natomiast stwierdzenie skarżącego, że nowym powodem ubiegania się o status uchodźcy jest jego związek z pewną kobietą, co do której, ani co do którego to związku, skarżący nie przekazał żadnych informacji, nie może być traktowany jako nowa okoliczność, skoro nie podano faktów związanych z tą okolicznością. Zatem faktycznie nowej okoliczności nie wskazano. Złożone przez skarżącego wezwanie na przesłuchanie do MSW R., w ocenie Sądu, zostało przez organy w sposób przekonywujący ocenione jako nieprawdziwe, a zatem nie może być nowym dowodem w sprawie. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem organów, że przedłożona dokumentacja medyczna skarżącego stwierdzająca występowanie u niego zaburzeń lękowo-depresyjnych oraz opinia sąsiada J. S. nie stanowią nowych, istotnych informacji lub dowodów w sprawie, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że we wniosku z dnia 10 grudnia 2013 r. o nadanie statusu uchodźcy skarżący nie podał żadnych nowych okoliczności w stosunku do tych, które zawarte były w uzasadnieniu poprzedniego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, a wnioski dotyczą tożsamych spraw zarówno co do podmiotu, jak i przedmiotu postępowania. Ponadto organ wyjaśnił, iż sytuacja w C. nie zmieniła się od czasu wydania ostatniej decyzji rozstrzygającej, co do istoty do dnia złożenia ostatniego wniosku oraz do dnia dzisiejszego, w taki sposób, by można było mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji cudzoziemca. Nie wskazują na to żadne dostępne opracowania. W związku z tym sytuacja w kraju pochodzenia nie może stanowić nowej podstawy wniosku uzasadniającej obawę strony przed prześladowaniem. Dlatego też zdaniem Sądu, zgodzić należy się z organami, iż skarżący nie wykazał we wniosku żadnych okoliczności dających podstawę do rozważania nowych podstaw wniosku, a zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 wniosek jest niedopuszczalny, gdy wnioskodawca po otrzymaniu decyzji ostatecznej złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Wbrew zarzutowi skargi organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie i dokonały oceny materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanki "nowości" w odniesieniu do poprzedniego wniosku o nadanie statusu uchodźcy. W tej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 13, art. 15, art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP nie mogą być uznane za zasadne. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż wydana decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.