IV SA/Wa 2399/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP oddala skargę IV SA/Wa 2399/13 U Z A S A D N I E N I E I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania T.D. (dalej "skarżącej"), reprezentowanej przez pełnomocnika, od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, orzekł o utrzymaniu decyzji Wojewody w mocy. II. Zaskarżona decyzja Szefa Urzędu zapadła w następującym stanie faktycznym: 1. We wcześniejszych, odrębnych postępowaniach administracyjnych, w stosunku do skarżącej wydano następujące orzeczenia: 1) decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], orzekającą o wydaleniu skarżącej z terytorium Polski, zakazie wjazdu skarżącej na to terytorium w okresie 3 lat od dnia wykonania decyzji o wydaleniu i odstąpieniu od określenia terminu dobrowolnego wyjazdu cudzoziemki z terytorium Polski, gdyż przebywała ona w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców i Areszcie w celu wydalenia w K.; w decyzji stwierdzono, że wobec skarżącej nie zachodzą przesłanki do udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany, określone w art.97 ust.1 pkt 1 i pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz.680), dalej "ustawy", 2) decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] lipca 2012, orzekającą o: uznaniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy za oczywiście bezzasadny, odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy, odmowie udzielania skarżącej zgody na pobyt tolerowany lub ochrony uzupełniającej. 2. W dniu [...] marca 2013 r. Wojewoda zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania o udzielanie skarżącej zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Wojewoda orzekł o odmowie udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 4. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Szefa Urzędu odwołanie od decyzji Wojewody. III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. odwołanie skarżącej od decyzji Wojewody, Szef Urzędu utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje: 1. Kwestia udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany na podstawie art.97 ust.1 pkt 1 i 1a ustawy została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Szefa Urzędu z dnia [...] lipca 2012 r. Po wydaniu tej decyzji nie ujawniły się inne okoliczności, uzasadniające rozpatrywanie tych przesłanek w niniejszym postępowaniu. 2. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie, czy decyzja o wydaleniu skarżącej z terytorium Polski jest niewykonalna z przyczyn niezależnych od organu i od strony, tj. czy wobec cudzoziemki znajdują zastosowanie przesłanki, o których mowa w art.97 ust.1 pkt 2 ustawy. 3. Jak wynika z informacji Zarządu do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej z dnia [...] marca 2013 r. czterokrotnie zwracano się do Urzędu Kontroli Ruchu Granicznego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w H. z prośbą o potwierdzenie tożsamości skarżącej na podstawie umowy o readmisji. Wskazany wyżej organ [...] poinformował polski organ o braku możliwości dokonania takiego potwierdzenia w oparciu o dane osobowe wskazane przez skarżącą w deklaracji readmisyjnej. Elementem niezbędnym do weryfikacji tożsamości obywateli W. jest wypełnienie deklaracji readmisyjnej ze szczególnym uwzględnieniem ostatniego miejsca zamieszkania cudzoziemca w W.. W ocenie Straży Granicznej deklaracje readmisyjne zostały celowo wypełnione przez skarżącą w sposób utrudniający werdyfikację jej tożsamości. Powyższe pociągnęło za sobą brak możliwości uzyskania przez skarżącą dokumentu podróży. 4. Wskazane wyżej okoliczności, tj. brak możliwości potwierdzenia tożsamości cudzoziemki przez właściwe władze [...], wynikający z niepodawania przez skarżącą danych niezbędnych do uzyskania takiego potwierdzenia, nie może być kwalifikowany jako przesłanka do stwierdzenia, że decyzja o wydaleniu skarżącej z Polski jest niewykonalna z przyczyn od skarżącej niezależnych. Podawanie przez skarżącą wadliwych danych adresowych świadczy o jej celowym działaniu, motywowanym zamiarem uniknięcia sankcji wynikających z ustawy. IV. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu. Skarga zarzuca decyzji naruszenie przepisów: - prawa materialnego, tj.: art.97 ust.1 pkt 2 ustawy, art.104 ust.1 pkt 1 lit.a ustawy, art.14 ust.3 ustawy, art.15 ustawy, art.68 ustawy, art.97 ust.1 pkt 1 ustawy, art.89 ust.1 pkt 1 ustawy, - postępowania administracyjnego, tj: art.6, 7 i 77, 80, 107 § 3 k.p.a. Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca wskazała w szczególności, co następuje: 1. Wadliwie uznano w postępowaniu administracyjnym, że niewykonalność decyzji o wydaleniu skarżącej z Polski, związana z brakiem możliwości potwierdzenia tożsamości skarżącej, wynika z okoliczności zależnych od niej. Konsekwentnie, wadliwie uznano, że brak możliwości potwierdzenia tożsamości skarżącej przez władze [...], jest wynikiem celowego działania skarżącej, polegającego na podawaniu wadliwych danych w kolejnych deklaracjach readmisyjnych. Przyjąć bowiem należy, że trudności z potwierdzeniem tożsamości skarżącej w oparciu o dane ewidencyjne w W., są wynikiem skomplikowanej sytuacji życiowej, w jakiej skarżąca znajdowała się w W. (skarżąca wychowywała się bez ojca, matka skarżącej zmarła, już jako dziecko skarżąca była zmuszona samodzielnie się utrzymywać). 2. Wadliwie przyjęły orzekające w sprawie organy, że motywem przybycia skarżącej do Polski były kwestie ekonomiczne, a nie wyraźnie deklarowana obawa przed prześladowaniami. 3. W postępowaniu administracyjnym nie dokonano oceny sytuacji politycznej i społecznej w W. W. jest krajem, w którym nie są przestrzegane prawa człowieka i w którym istnieje poważne ryzyko doznania prześladowań zarówno ze strony podmiotów publicznych, jak i niepublicznych. 4. W postępowaniu administracyjnym nie dokonano wszechstronnej, wyczerpującej analizy stanu faktycznego pod kątem spełniania przez skarżącą przesłanek do uzyskania zgody na pobyt tolerowany, określonych w art.97 ustawy. 5. Wbrew dyspozycji art.68 § 1 ustawy skarżącej nie poddano badaniom lekarskim lub psychologicznym. V. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz.U. Nr 270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z przepisem art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Rady nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją Szefa Urzędu, wydaną w następstwie rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji Wojewody [...], było udzielenie zgody na pobyt tolerowany z urzędu, w trybie uregulowanym w art.104 ust.1 ustawy. Zgodnie z przywołanym wyżej przepisem wojewoda udziela zgody na pobyt tolerowany: a) z urzędu, w decyzji o odmowie wydalenia, gdy w postępowaniu w sprawie o wydalenie cudzoziemca stwierdzi, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności, o których mowa w art. 97 ust.1 pkt 1 lub pkt 1a, albo w odrębnej decyzji, gdy okoliczności te ujawniły się po wydaniu decyzji o wydaleniu, b) z urzędu, gdy wydalenie cudzoziemca jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. Materialnoprawne przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej określa art.97 ust.1 ustawy, stanowiący że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; 1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu; 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. Przepisu ust. 1 pkt 1a nie stosuje się w przypadku, gdy dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego (art.97 ust.1 a ustawy). Cudzoziemcowi można udzielić zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne na podstawie orzeczenia sądu o niedopuszczalności wydania cudzoziemca albo na podstawie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości o odmowie jego wydania, uwzględniając przyczynę, z powodu której odmówiono wydania cudzoziemca, oraz interes Rzeczypospolitej Polskiej (art.97 ust.2 ustawy). 2. Odnosząc powyższe uregulowania do niniejszej sprawy wskazać należy, co następuje: Kwestia udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany na podstawie art.97 ust.1 pkt 1 i 1a ustawy była rozpatrywana zarówno przez Wojewodę w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r., orzekającej o wydaleniu skarżącej z Polski, jak też przez Szefa Urzędu w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., orzekającej o odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skargi, zasadnie uznały organy orzekające w obecnie kontrolowanym postępowaniu, że po wydaniu decyzji, o których mowa powyżej, ujawniły się inne okoliczności, uzasadniające spełnienie w stosunku do skarżącej przesłanek z art.97 ust.1 pkt 1 i 1a ustawy. W szczególności, pomimo warunków społecznych i politycznych, panujących w W., brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca stoi w obliczu zagrożeń, o których mowa w art.97 ust.1 pkt 1 ustawy. W tej sytuacji przedmiotem obecnie kontrolowanego postępowania było przede wszystkim ustalenie, czy w niniejszej sprawie występuje przesłanka do udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany, przewidziana w art.97 ust.1 pkt 2 ustawy, tj. czy decyzja o wydaleniu skarżącej z terytorium Polski jest niewykonalna z przyczyn niezależnych od organu i od cudzoziemca. Trafnie uznały organy, że tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Sąd w całości podziela stanowisko Szefa Urzędu, że dyspozycji art.97 ust.1 pkt 2 ustawy, obligującej organ do udzielenia zezwolenia, nie wypełnia sytuacja, w której zachodzi niemożność potwierdzenia tożsamości skarżącej przez władze [...]. Okoliczność ta, bez wątpienia niezależna od orzekających w sprawie Wojewody oraz Szefa Urzędu, jest bowiem wyłącznym następstwem podawania przez skarżącą w deklaracjach readmisyjnych danych, uniemożliwiających dokonanie takiego potwierdzenia przez władze jej kraju pochodzenia. Całkowicie trafnie uznały organy, że jest to okoliczność leżąca po stronie skarżącej (zależna od skarżącej). Nie jest bowiem racjonalnym przyjęcie, że skarżąca, która przed przybyciem do Polski przez wiele lat zamieszkiwała w W. (okoliczności tej skarżąca nie zaprzecza) nie jest w stanie wskazać organowi państwa swojego pochodzenia danych, które umożliwiłyby potwierdzenie jej tożsamości. Nie tłumaczy takiego stanu rzeczy trudna sytuacja życiowa skarżącej, na którą powołała się w skardze. Względy racjonalnego rozumowania nie pozwalają uznać takiego zachowania się skarżącej inaczej niż jako obstrukcję, mającą na celu uniemożliwienie wykonania decyzji o wydaleniu skarżącej z Polski. Tego rodzaju działanie nie podlega ochronie prawnej i nie może stanowić podstawy do udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt tolerowany na podstawie art.104 ustawy. Z powyższych względów skargę, jako niezasadną należało oddalić. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł na podstawie art.151 p.p.s.a.