IV SA/Wa 240/19

WyrokWSA w Warszawie2019-04-12

Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Joanna Borkowska, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy użytkownik wieczysty nieruchomości, usuwając drzewa na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, a tym samym z obowiązku zapłaty kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że użytkownik wieczysty, podobnie jak właściciel, powinien być objęty zakresem przepisu art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody, który zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów rosnących na nieruchomościach osób fizycznych, jeśli są one usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z tym, brak zezwolenia nie stanowi podstawy do wymierzenia kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej M. M. za usunięcie pięciu drzew gatunku robinia akacjowa z nieruchomości oddanej mu w użytkowanie wieczyste, bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że użytkownik wieczysty nie jest objęty zwolnieniem z obowiązku uzyskania zezwolenia, mimo że drzewa zostały usunięte na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o ochronie przyrody, w tym błędną wykładnię art. 83f ust. 1 pkt 3a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. M. kwotę 4248 (cztery tysiące dwieście czterdzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. M. (określanego dalej jako strona, skarżący), utrzymało w mocy Decyzję Zarządu Dzielnicy [...] m. [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., znak [...], wydaną w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 21.030,00 zł za usunięcie, bez wymaganego zezwolenia, drzew z gatunku robinia akacjowa, z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] (działka ew. nr [...] z obrębu [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym M. M.). Organ przedstawił następujący stan sprawy. Zarząd Dzielnicy [...] Miasta [...] [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] wymierzył M. M. administracyjną karę pieniężną w wysokości 21.030,00 zł, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew, z gatunku robinia akacjowa z terenu wskazanej wyżej nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. M., wskazując na naruszenie: 1. art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1614, ze zm.), poprzez uznanie, że wycięcie drzew przez użytkownika wieczystego z nieruchomości oddanej mu w użytkowanie wieczyste, bowiem ustawa zrównuje uprawnienia właściciela i użytkownika wieczystego, tożsamy jest także stan posiadania tych podmiotów; 2. art. 7, 75 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.), określanej dalej jako K.p.a., poprzez posługiwanie się niespójną i wewnętrznie sprzeczną opinią prawną, dotyczącą interpretacji art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody; 3. art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez różnicowanie definicji użytkownika wieczystego, w zależności od użytego kontekstu; 4. art. 97 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie niezawieszenie postępowania, do czasu wejście w życie ustawy przekształceniu współużytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe we współwłasność gruntów, co miało wpływ na wynik sprawy. Organ wywodził, że przepis art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, pozwala na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części po uzyskaniu zezwolenia, wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Przy czym zgodnie z art. 83 ust. 3 tej ustawy, zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana, w przypadku wniosku, złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędących podmiotem z art. 38 ust. 2. Jednocześnie, zgodnie z art. 83f ust. 1 ww. ustawy przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się m.in. do: 3) drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza: a) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, b) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, c) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew; 3 a) drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej; 3b) drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Organ wskazał, że użytkownik wieczysty występujący o zgodę na wycinkę drzew nie potrzebuje zgody właściciela nieruchomości. W przedmiotowej sprawie usunięciu podlegało 5 drzew z gatunku robinia akacjowa o obwodzie pni - 113 cm, 116 cm, 189 cm, 122 cm oraz 161 cm. Drzewa te mają obwód powyżej 65 cm. Organ wyraził stanowisko, że o ile faktycznie użytkownik wieczysty nie potrzebuje zgody właściciela nieruchomości do wystąpienia o zgodę na wycinkę drzew, o tyle nie może zostać do niego zastosowany przepis art. 83f ust. 3a ustawy o ochronie przyrody. Mowa w tym przepisie jest bowiem wprost o nieruchomościach, stanowiących własność osób fizycznych i jeżeli ustawodawca dostrzegłby konieczność zwolnienia także użytkownika wieczystego z uzyskania zgody to wskazałby to w treści przepisu. Na powyższym organ oparł konstatację, że konieczne było uzyskanie zezwolenia na wycinkę przedmiotowych drzew. Odnosząc się do podstaw prawnych wymierzania kary, organ podał, że w myśl art. 88 ustawy o ochronie przyrody wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: 1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia; 2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości; 3) zniszczenie drzewa lub krzewu; 4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa; 5) usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16; 6) usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8. 2. Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna. Karę tę, w myśl art. 89 ustawy o ochronie przyrody ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Stosownie do art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, którą stosownie do art. 85 ust. 1 tej ustawy ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. SKO stwierdziło, że prawidłowo organ I instancji ustalił karę w wysokości 21.030,00 zł, jako dwukrotność opłaty za wycinkę w wysokości 10.515,00 zł, stosując stawkę 15 zł, obciążając obowiązkiem jej uiszczenia posiadacza nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu odwołania, wskazującego na konieczność zawieszenia postępowania, do czasu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów uchwalona w dniu 20 lipca 2018 r. (Dz.U. poz. 1716), organ wskazał, że ustawa ta weszła w życie. W skardze wywiedzionej dnia 20 grudnia 2018 r. M. M. zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, a to: 1.1. art. 7 kpa i art. 8 K.p.a., w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez odmienne i nieuzasadnione — w zależności od użytego kontekstu - różnicowanie definicji użytkownika wieczystego, a tym samym uprawnień mu przysługujących oraz obowiązków nań nałożonych, co pozostaje w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej wymienionej w art. 7 K.p.a., a więc kierowaniem się słusznym interesem obywatela, a także działania organu zgodnie z art. 8 K.p.a., tj. w sposób budzący zaufanie obywateli, co miało wpływ na wynik sprawy - przez: (i) zaniechanie przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego (w szczególności podjęcia działań, zmierzających do ustalenia faktycznej grubości pni usuniętych drzew na wysokości, określonej w obowiązujących w dacie wycinki przepisach), (ii) brak wskazania w uzasadnieniu skarżonej Decyzji przyczyn zaniechania, opisanego w ppkt (i); (iii) bezpodstawne przyjęcie, iż w przypadku, gdy drzewo rośnie na nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym, wyjątek, o którym mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy nie ma zastosowania, 1.2. art. 97 § 1 K.p.a., przez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania do momentu wejścia w życie ustawy o przekształceniu współużytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe we współwłasność gruntów, co miało wpływ na wynik sprawy przez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, a nadto: 1.3. art. 7 K.p.a. oraz art. 7a § 1 K.p.a. — poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz naruszenie obowiązku rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 2.1. art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody - a to poprzez jego zastosowanie w brzmieniu obowiązującym aktualnie, a co najmniej od dnia 17 czerwca 2017 r., podczas gdy zdarzenie - tj. wycinka drzew, miała miejsce przed zasadniczą zmianą treści wskazanego przepisu, 2.2. art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody - a to poprzez jego niezastosowanie w sprawie; a nadto - dokonanie jego błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, iż usunięcie przez użytkownika wieczystego drzew usytuowanych na oddanej mu do użytkowania nieruchomości wymagało uprzedniego uzyskania zezwolenia właściwego organu, podczas gdy - zgodnie z poglądami doktryny i judykatury - wyjątki, dotyczące uzyskiwania zezwoleń stosuje się także do użytkowników wieczystych gruntu - a w konsekwencji przyjęcie, iż brak uzyskania zezwolenia uprawniał organ I instancji do nałożenia kary, do nałożenia kary, przyjęcie, iż średnica pni, objętych wycinką drzew przekracza określoną w przepisach, jako uprawniającą do dokonania wycinki bez zezwolenia, podczas gdy pomiaru dokonano niezgodnie z obowiązującymi w dacie wycinki przepisami (na wysokości 5 cm od poziomu gruntu w miejsce obowiązującej normy 130 cm), a nadto wymiary pni ustalono w oparciu o obowiązujące aktualnie dla poddanych wycince drzew (robinii akacjowej) normy grubości pnia nie przekraczającej 65 cm na wskazanej wysokości 5 cm, podczas gdy przepisy ustawy, obowiązujące w dacie wycinki, określały grubość pnia na 100 cm na wysokości 130 cm. Skarżący wniósł o uchylenie w całości skarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że Kolegium wyjaśniło, że z dniem 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 30 grudnia 2016 r., poz. 2249), zgodnie z którą poczyniono istotne zmiany w treści m.in. art. 83f ustawy o ochronie przyrody, który to przepis określa wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3a znowelizowanej ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r., określającego wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, "przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do: drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach, stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody formułuje obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Jeżeli postępowanie w sprawie nałożenia kary administracyjnej za usunięcie drzewa, bez zezwolenia, przez właściciela nieruchomości - osobę fizyczną zostało wszczęte przed dniem 1 stycznia 2017 r. i niezakończone do tego dnia, to po dniu 1 stycznia 2017 r., to organ powinien postępowanie umorzyć, w trybie art. 105 § 1 K.p.a. Artykuł 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach, nakazuje do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o ochronie przyrody stosować nowe przepisy: "Do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, byłaby względniejsza". Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie występuje. Odnosząc się do drugiej instytucji, tj. wymogu zgłoszenia, należy zauważyć, że z kolei ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2017, poz. 1074), która wprowadziła w niektórych sytuacjach dla wspomnianego w art. 83f ust. 3a właściciela, obowiązek zgłoszenia zamiaru wycięcia drzewa, nie zawiera przepisów przejściowych, a w myśl art. 3 tej ustawy wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 3 lit. c, w zakresie art. 83f ust. 14 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 40 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Wynika z tego, że obowiązek zgłoszenia realizuje się jedynie do stanów faktycznych, zaistniałych po dniu jej wejścia w życie, tj. po dniu 17 czerwca 2017 r. W przedmiotowej sprawie wycinka drzew została stwierdzona przez Straż Miejską, a notatkę w tej sprawie opatrzono datą [...] marca 2017 r., zatem obowiązek zgłoszenia nie powstał. Podstawowa sporna w sprawie kwestia dotyczy interpretacji przepisów, tj. zasadności przypisania użytkownikowi wieczystemu konstrukcji prawnej, odnoszącej się do obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew, na tożsamych zasadach jak właścicielowi, tj. łącznie z wyłączeniem od tego obowiązku. W tym kontekście należy zauważyć, że powyższy zabieg legislacyjny w uprzywilejowany sposób traktuje jedynie pewną kategorię posiadaczy nieruchomości. Sporne jest, czy uprawnienia takie nie będą natomiast przysługiwały osobom fizycznym wówczas, gdy są one co prawda posiadaczami nieruchomości, ale nie są jej właścicielem. Uwaga ta w szczególności odnosi się do gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste. Prawo użytkowania wieczystego jest ograniczonym prawem rzeczowym, ustanowionym na rzeczy cudzej, uprawniającym użytkownika wieczystego jako posiadacza zależnego, do korzystania z nieruchomości z wyłączeniem innych osób i przyznaniem użytkownikowi ochrony jego prawa w takim zakresie, jak ochrona przysługująca właścicielowi. Uiszczanej przez użytkownika wieczystego na rzecz właściciela nieruchomości opłacie rocznej, należy przypisać cywilnoprawny charakter. Zgodnie bowiem ze stanem, obowiązującym w dniu orzekania przez organy, stosownie do art. 233 K.c.: "W granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu, z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać". Potwierdzeniem ograniczenia użytkowania wieczystego są także rozwiązania art. 236 Kodeksu cywilnego, z którego można było w dniu orzekania wywieść, że - co do zasady - grunty oddawane są w użytkowanie na okres 99 lat. A zatem jest to prawo w założeniu o krótszym okresie obowiązywania, niż maksymalny okres żywotności drzew większości gatunków. W związku z tym właściciel nieruchomości (czyli np. Skarb Państwa lub gmina) mogą być zainteresowani kształtowaniem zieleni na nieruchomościach, stanowiących ich własność. Tym niemniej instytucje użytkowania wieczystego i prawa własności wykazują silne podobieństwa w zasadniczych kwestiach, decydujących o wspólnej naturze prawnej tych konstrukcji. Użytkownikowi wieczystemu przysługują bowiem - podobnie jak właścicielowi - dwa podstawowe uprawnienia: uprawnienie do korzystania z nieruchomości, z wyłączeniem innych osób oraz rozporządzania swoim prawem. Wspólne dla przepisów art. 233 K.c. i art. 140 K.c. jest również to, że granice prawa własności i użytkowania wieczystego wyznaczają ustawy i zasady współżycia społecznego, ale między tymi prawami zachodzi ta istotna różnica, że granice prawa użytkowania wieczystego określa również umowa o oddaniu terenu w użytkowanie wieczyste. Umowa taka - z uwagi na bardzo szerokie, choć ograniczone w czasie uprawnienia użytkowania wieczystego - prowadzi do daleko idącego ograniczenia prawa właściciela nieruchomości, który na czas trwania umowy rezygnuje z atrybutów swego prawa własności. Użytkownik, w odniesieniu do nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, uzyskuje szeroki zakres uprawnień, bardzo zbliżony do uprawnień właścicielskich. W szczególności w relacjach z podmiotami trzecimi użytkownik wieczysty zajmuje w istocie pozycję właściciela. Dobrym tego przykładem jest zwolnienie w ustawie o ochronie przyrody użytkownika wieczystego z konieczności uzyskania zgody właściciela na złożenie wniosku o zezwolenia na wycięcie drzewa (art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana także w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego). Stosunek prawny użytkowania wieczystego ma charakter prawa celowego, ustanawianego dla realizacji i podporządkowanego oznaczonemu celowi gospodarczemu. Użytkowanie wieczyste jest prawem podmiotowym bezwzględnym, w znaczeniu skuteczności wobec wszystkich innych podmiotów i względnym w relacji do właściciela co do której ustawodawca pozostawił stronom swobodę dookreślenia treści tego prawa w czynności prawnej (umowie o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste), w granicach wyznaczonych przepisami prawa (art. 233 i art. 239 K.c.) (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 22 marca 2017 r. III CZP 49/16, publ. Lex/el.). W związku z daleko idącym podobieństwem prawa użytkowania wieczystego do prawa własności w zakresie korzystania z rzeczy oraz ochrony tegoż prawa - w wielu sytuacjach prawnych, w których mowa jest o właścicielu, rozumie się przez to w sposób odpowiedni także użytkownika wieczystego. Przykładem niech będzie możliwość ustanowienia dla użytkownika wieczystego lub przez grunt użytkownika wieczystego służebności drogi koniecznej (art. 145 K.c.) lub służebności przesyłu (art. 305' K.c.). Ukształtowanie w art. 233 K.c. treści prawa użytkowania wieczystego jest analogicznie, jak treści prawa własności w art. 140 K.c. Zarówno właściciel, jak i użytkownik wieczysty wykonują swoje prawo "z wyłączeniem innych osób". Oznacza to, że w stosunku do osoby posiadającej nieruchomość bez tytułu prawnego skutecznego względem użytkownika wieczystego, może on realizować przysługujące mu roszczenie windykacyjne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r., I CKN 287/00, Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2001/3/43). Ochrona użytkowania wieczystego nie polega wyłącznie na dopuszczalności występowania ze skargą windykacyjną, negatoryjną czy posesoryjną. Polega również na tym, że do współużytkowania wieczystego stosuje się per analogiam przepisy prawa cywilnego, regulujące kwestie współwłasności, a więc w szczególności art. 195-209 K.c. Zgodnie z art. 199 K.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Przypadki zrównywania obu instytucji mają miejsce także w przestrzeni prawa publicznego, czego przykładem może być sytuacja możliwości zaskarżenia uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez użytkownika wieczystego, z powołaniem się przy określeniu interesu prawnego na prawo sąsiedzkie czyli art. 144 K.c., gdzie mowa jest przecież wyłącznie o właścicielu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1206/13, LEX nr 1646231). Zazwyczaj odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących właściciela do użytkownika wieczystego, łączy się z przyznaniem temu ostatniemu uprawnień, takich jak właściciel, określonych w odpowiednio stosowanych przepisach. Jest to logiczną konsekwencją pozycji wieczystego użytkownika, zbliżonej do pozycji właściciela i wykonującej faktycznie jego uprawnienia (tak również wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 776/16, CBOSA). W świetle powyższego, zdaniem Sądu, zasadne jest przyjęcie, że hipoteza normy wynikającej art. 83f ust. 1 pkt 3a, ustawy o ochronie przyrody może obejmować także usunięcie drzewa przez użytkownika wieczystego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, przy czym z jej okoliczności wynika, że spełniona jest również druga przesłanka opisana we wspomnianej hipotezie, tj. usunięcie drzewa na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Prowadzi to do wniosku o braku potrzeby uzyskiwania zezwolenia na usunięcie drzewa i w konsekwencji braku podstaw do nałożenia kary administracyjnej. W obliczu tej konstatacji, implikującej bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, zbędne jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Powyższy pogląd nie odbiega od celu ustawy o ochronie przyrody, bowiem ustawodawca założył wymóg związany z umożliwieniem zagospodarowania działki, co oznacza, że wyłączenie, stosowane również do użytkowania wieczystego, nie podważa przyjętej przez ustawodawcę konstrukcji, a jedynie ją realizuje, z uwagi na brak wystarczających różnic, dotyczących prawa własności i użytkowania wieczystego. Ponownie orzekając organ zastosuje powyższą wykładnię. Wobec powyższego zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a., biorąc pod uwagę uiszczony w wpis w wysokości 631 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego, ustalone na podstawie § 2 pkt 5, w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), a nadto 17 zł, wniesione tytułem opłaty skarbowej od czynności pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło