IV SA/Wa 2402/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), asesor WSA Wojciech Białogłowski, Protokolant st. ref. Monika Batogowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącego Województwa [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia 6 września 2023 r. nr DLI-V.7618.8.2023.RK (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Minister Rozwoju i Technologii (dalej "Minister" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania Województwa Małopolskiego (dalej "Województwo") od decyzji odszkodowawczej Wojewody Małopolskiego (dalej "Wojewoda") z dnia 3 marca 2023 r. nr 3, ustalającej na rzecz Z. P. (dalej "Uczestniczka") odszkodowanie za prawo własności nieruchomości położonej w gminie S., obręb S., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0454 ha, nr [...] o pow. 0,0203 ha i nr [...] o pow. 0,0683 ha (dalej "nieruchomość") przejętej na własność Województwa w związku z przeznaczeniem na realizację inwestycji przeciwpowodziowej – utrzymał decyzję Wojewody w mocy. II. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Decyzją nr 1/2012 z dnia 2 lutego 2012 r., znak: WI-VIII.7840.11.2.2011.AN, wydaną na podstawie art.4 ust.1, art.9, art.13, art.19, art.25 ust.1 i 2 ustawy z 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (wówczas Dz.U. nr 143, poz.963), dalej "specustawa (przeciwpowodziowa)" albo "s.p.", Wojewoda udzielił Województwu pozwolenia na realizację inwestycji "Zbiornik S. na potoku K. w gminie S." (dalej "pozwolenie"). Nieruchomość Uczestniczki została przeznaczona na realizację przedmiotowego zbiornika. Z dniem, w którym pozwolenie Wojewody stało się ostateczne (9 marca 2012 r.), przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Województwa. 2. Decyzją z dnia 11 października 2018 r. nr WS-II.7570.2.20.2012.BST Wojewoda po raz pierwszy ustalił na rzecz Uczestniczki odszkodowanie w niniejszej sprawie. Decyzją z dnia 16 października 2020 r. nr DLI-V.7618.21.2019.MP, wydaną w toku kontroli instancyjnej, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii uchylił w/w decyzję Wojewody i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na dezaktualizację wykorzystanego w sprawie operatu szacunkowego. Ówczesny organ odwoławczy stwierdził również, że iż do wypłaty należnego odszkodowania powinien być zobowiązany Zarząd Województwa. Prawomocnym wyrokiem z dnia z 5 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2487/20 tut. Sąd oddalił sprzeciw Województwa na w/w pierwszą decyzję odwoławczą w sprawie, stwierdzając brak związania organu odszkodowawczego I instancji oceną organu odwoławczego co do wskazania podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. 3. Decyzją z dnia 3 marca 2023 r. Wojewoda rozpoznał sprawę odszkodowawczą ponownie, orzekając o: 1) ustaleniu na rzecz Uczestniczki odszkodowania w wysokości 1 434,63 zł (udział 3/48 części) za prawo własności przedmiotowej nieruchomości; 2) przyznaniu odszkodowania ustalonego w pkt 1 decyzji na rzecz Uczestniczki; 3) zobowiązaniu Zarządu Województwa, działającego w imieniu Województwa do wypłaty ustalonego odszkodowania jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. 4. Województwo wniosło odwołanie od w/w decyzji Wojewody, podnosząc, iż jako dłużnik odszkodowawczy w niniejszej sprawie winno być wskazane nie Województwo a Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej także "Wody Polskie" albo "WP") 5. Decyzją zaskarżoną obecnie Minister rozpoznał odwołanie Województwa od decyzji Wojewody, utrzymując decyzję organu I instancji w mocy oraz uzasadniając powyższe w następujący sposób: (1) Przedmiot niniejszej sprawy regulują przepisy specustawy przeciwpowodziowej (w szczególności art.9 pkt 5 lit. a, art.19 ust.4, art.20 ust.1 – 3 i 7, art.21 ust.1). (2) Podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania stanowi operat szacunkowy z dnia [...] września 2022 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego E. W.. Analiza operatu szacunkowego nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu z opinii biegłego. Zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Autorka operatu szacunkowego zastosowała dopuszczalne prawem podejście oraz metodę wyceny, w sposób jasny i rzetelny scharakteryzowała nieruchomości będące przedmiotem porównań z nieruchomością wycenianą, jak również wskazała na cechy rynkowe mające wpływ na wartość nieruchomości oraz odpowiadające im wagi procentowe. Z kolei różnice, w cechach wpływających na wartość biegła odpowiednio skorygowała. Tak poczyniona analiza jak i wynik końcowy nie budzą zastrzeżeń organu odwoławczego w kwestii wartości wycenianej nieruchomości. Dane zawarte w sporządzonym operacie szacunkowym nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, stanowią spójną i logiczną całość. Opinia biegłego została sporządzona prawidłowo i odpowiada obowiązującym w tej materii przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami, co w konsekwencji sprowadza się do uznania, że opracowanie to może stanowić wiarygodny dowód o wartości wycenianej nieruchomości.. (3) Podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący zobowiązania Zarządu Województwa Małopolskiego w Krakowie działającego w imieniu Województwa Małopolskiego należy uznać za nieuzasadniony. Stosownie do powyższego: Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.), dalej "n.p.w.". Skutkiem uregulowań przepisów n.p.w. jest przejście na Wody Polskie większości kompetencji samorządu województwa wynikających z ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w zakresie utrzymania wód oraz prowadzenia inwestycji w gospodarce wodnej. Zadania te do końca 2017 r. realizowane były w imieniu Marszałka Województwa Małopolskiego przez Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. (dalej także "MZMiUW"), będący wojewódzką samorządową jednostką budżetową, finansowaną z budżetu województwa małopolskiego, który na mocy uchwały nr XL.II/641/17 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 23 października 2017 r. został postawiony w stan likwidacji. W/w okoliczność nie stanowi jednakże podstawy do przejęcia przez Wody Polskie odpowiedzialności odszkodowawczej w niniejszej sprawie albowiem kompetencje Wód Polskich odnoszą się w tym zakresie wyłącznie do mienia Skarbu Państwa, związanego z gospodarką wodną. W związku z tym, że pozwolenie z 2012 r. zostało wydane na wniosek Województwa, w imieniu którego działał MZMiUW, a przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Województwa, zobowiązanie Wód Polskich do wypłaty ustalonego odszkodowania byłoby niezasadne. W pozwoleniu orzeczono ponadto, iż przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Województwa. W uzasadnieniu tej decyzji wyraźnie wskazano, iż własność nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji przeszła na rzecz inwestora, którym w niniejszej sprawie niewątpliwie było Województwo. Skoro zatem Województwo było samodzielnym inwestorem wyodrębnionym w przepisie art. 2 pkt 2 lit. c) specustawy przeciwpowodziowej, to brak jest podstaw do uznania, że samorząd województwa posiadając własne kompetencje w zakresie inicjowania inwestycji, wykonywał w tym zakresie zadania zlecone w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, iż do wypłaty odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa prawa własności nieruchomości przeznaczonych na realizację inwestycji przeciwpowodziowych powinien być zobowiązany Zarząd Województwa. III. Pismem z dnia 4 października 2023 r. Województwo, zastępowane przez r.pr. B. K., wniosło do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą Ministra, podnosząc przeciwko temu aktowi następujące zarzuty: 1) rażącego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzący do pominięcia faktu, iż to właśnie Wody Polskie są podmiotem, który po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne wykonuje wszystkie, dotychczasowe zadania marszałków województw związane z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną, a także inwestycjami w gospodarce wodnej - to Wody Polskie powinny być adresatem tej decyzji (stroną postępowania), jak wynika z przepisów prawa, 2) naruszenia przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 20 ust. 1 s.p. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe wskazanie w decyzji jako podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania tj. Województwa, w imieniu którego działa Zarząd Województwa zamiast Wód Polskich, b) art. 526, art. 534 ust. 5, art. 536 ust. 1 i 2 n.p.w. przez ich niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i w konsekwencji błędnie uznanie w uzasadnieniu decyzji, że to Województwo powinno być stroną postępowania w sprawne ustalenia i wypłaty odszkodowania za inwestycje przeciwpowodziowe, a w szczególności nieuwzględnienie okoliczności, iż w świetle przepisów starego p.w. realizacja przedmiotowej inwestycji przeciwpowodziowej przez Województwo była zadaniem zleconym samorządowi województwa, podczas gdy aktualnie województwa nie posiadają już zupełnie żadnych zadań w tym zakresie, a decyzja dotycząca wypłaty odszkodowania wydawana jest przecież w zmienionym stanie prawnym. IV. W odpowiedzi na skargę udzielonej w piśmie z dnia 26 października 2023 r. Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: V. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2024 r. poz.1267). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami – t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skargę należało uwzględnić, albowiem zarówno zaskarżona decyzja odwoławcza Ministra, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody, wydana zostały z naruszeniem art.7 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenia miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji decyzje organów obu instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego. VI. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji odwoławczej Ministra prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.20 i 21 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, było ustalenie na rzecz byłego właściciela nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji przeciwpowodziowej (w postaci zbiornika wodnego) odszkodowania z tytułu przejścia z mocy prawa w/w nieruchomości na własność publiczną z dniem ustatecznienia się pozwolenia. Kwestią sporną pomiędzy skarżącym Województwem a Ministrem jest określenie dłużnika odszkodowawczego, tj. podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania ustalonego na rzecz dotychczasowej współwłaścicielki przejętej nieruchomości. Skarżące Województwo, wskazane w decyzjach organów obu instancji jako w/w dłużnik, kwestionuje prawidłowość takiego rozstrzygnięcia, wywodząc, iż od dnia wejścia w życie przepisów n.p.w., tj. od dnia 1 stycznia 2018 r., podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte na potrzeby realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych jest Skarb Państwa, reprezentowany przez Wody Polskie. Orzekające w sprawie organy z kolei wykluczają przejęcie w niniejszej sprawie odpowiedzialności odszkodowawczej przez w/w Wody Polskie, wywodząc, iż mogłoby do tego dojść wyłącznie w odniesieniu do budowli przeciwpowodziowej stanowiącej mienie Skarbu Państwa, podczas gdy przedmiotowy zbiornik stanowi własność Województwa. Stwierdzić należy, iż kwestia ostatecznego ustalenia podmiotu właściwego do wypłaty należnego Uczestniczce odszkodowania wymaga przeprowadzenia przez organy ponownego postępowania wyjaśniającego. 2. Pozwolenie na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, którym objęto przedmiotową nieruchomość, co doprowadziło do jej wywłaszczenia, zostało wydane na podstawie art.4 ust.1, art.9, art.13, art.19, art.25 ust.1 i 2 ustawy z 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. W przepisach tej ustawy wskazano m.in., co następuje: Nieruchomości lub ich części ujęte w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna (art.19 ust.4 specustawy). Za przejęte nieruchomości lub ich części ustala się odszkodowanie odrębną decyzją wydawaną przez organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1 (art. 20 ust. 2 specustawy). Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 21, co wynika z art. 20 ust. 8 specustawy. W pierwszej więc kolejności należy sięgnąć do art. 21 specustawy, aby w jego treści odnaleźć normy kształtujące wysokość odszkodowania. 3. Podkreślić należy, iż przedmiotowe pozwolenie zostało wydane w dniu 2 lutego 2012 r. a zatem jeszcze w okresie obowiązywania ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121), dalej także "st.p.w.", która obowiązywała do dnia 31 grudnia 2017 r. W wyroku z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2797/13, publ. CBOSA, NSA wskazał, iż: (-) Niewątpliwie specustawa nie jest aktem kompletnym, jest aktem wyjątkowym (szczegółowym), stanowiąc lex specialis wobec wielu innych ustaw i obejmuje tylko część problematyki ochrony przeciwpowodziowej. Specustawa nie zawiera wyraźnego odesłania do stosowania przepisów ustawy st.p.w., jak też nie wyłącza stosowania tych przepisów; (-) Wąski zakres stosowania przepisów specustawy określa już jej tytuł - o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych - i znajduje potwierdzenie w art. 1, zgodnie z którym ustawa określa szczególne zasady i warunki przygotowania realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. Oznacza to, że przepisy ustawy dotyczą jedynie pewnego "wycinka" regulacji dotyczących ochrony przeciwpowodziowej, a mianowicie przygotowania realizacji inwestycji w tym zakresie. Nie dotyczy więc innych kwestii, jak np. utrzymania budowli przeciwpowodziowych, planowania ochrony przeciwpowodziowej czy też finansowej rekompensaty strat wywołanych powodzią. Dalsze losy inwestycji, której przygotowanie nastąpiło zgodnie z przepisami specustawy, będzie więc podlegało innemu reżimowi prawnemu, bowiem kwestie te wykraczają poza zakres normatywny specustawy. 4. Powyższe wywołuje konieczność ustalenia statusu prawnego przedmiotowego zbiornika w okresie obowiązywania przepisów st.p.w., tj. do dnia 31 grudnia 2017 r. Stosownie do powyższego: W dziale IV st.p.w. uregulowano zagadnienie budownictwa wodnego, stanowiąc w pierwszej kolejności, iż polega ono na wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych (art.62 ust.1 st.p.w.). W rozdziale 3 w/w działu uregulowano zagadnienie melioracji wodnych, stanowiąc w art.70 ust.1 st.p.w., iż jednym z trzech celów melioracji wodnych jest ochrona przed powodzią, a w art.70 ust.2 st.p.w., iż urządzenia melioracji wodnych dzielą się na podstawowe i szczegółowe, w zależności od ich funkcji i parametrów. W art.71 ust.1 st.p.w. zamieszczono katalog urządzeń melioracji wodnych podstawowych, wskazując m.in., że należą do nich także zbiorniki wodne (pkt 2) oraz budowle przeciwpowodziowe (pkt 5) - jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1. Z definicji budowli przeciwpowodziowych zamieszczonej w art.9 ust.1 pkt 1a st.p.w. wynika z kolei, że pojęcie to obejmuje m.in. zbiorniki retencyjne posiadające rezerwę powodziową. Istotne znaczenie należy przypisać zamieszczonemu w art.72 ust.1 st.p.w. zastrzeżeniu, iż urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa i są wykonywane na jego koszt, z zastrzeżeniem ust. 2 (w ustępie tym wskazano również inne źródła finansowania przedmiotowych urządzeń). "Ustęp 1 statuuje zasadę, zgodnie z którą urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią z mocy prawa własność Skarbu Państwa. Przepis ten nie dopuszcza możliwości, aby stanowiły one własność innych podmiotów, bez względu na to, na czyj koszt zostały one wykonane." – por. "Prawo wodne. Komentarz" pod red. Bartosza Rakoczego, publ. LEX. "Urządzenia wodne podstawowe, ze względu na ich kapitałochłonność związaną z budową i utrzymaniem oraz pełnione funkcje, są wykonywane na koszt Skarbu Państwa i są jego własnością. Stanowią mienie użyteczności publicznej i z tej racji ich budowa i eksploatacja należą do organizacyjnych zadań państwa, mających na celu podniesienie poziomu życia społeczeństwa. Ustawodawca podkreśla, że choć urządzenia podstawowe stanowią własność Skarbu Państwa, mogą być wykonywane na koszt innych osób prawnych lub fizycznych, a także mogą być współfinansowane z publicznych środków wspólnotowych." – por. "Prawo wodne. Komentarz" pod red. Jana Szachułowicza, publ. LEX. W przywołanym wcześniej wyroku z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2797/13, NSA poczynił szczegółowe ozważania w kwestii relacji pomiędzy art.19 ust.4 specustawy, przewidującym przejście na własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości objętej pozwoleniem z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna a art.72 ust.1 st.p.w. stanowiącym, iż urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa, formułując w tym zakresie następujące wnioski: (i) Nie ulega wątpliwości, że przepisy specustawy nie dokonują wyodrębnienia nieruchomości gruntowych i nieruchomości stanowiących budowle przeciwpowodziowe. Przepisy specustawy odnoszą się do własności nieruchomości tylko w kontekście przejścia tej własności na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli przejście to jest niezbędne do realizacji inwestycji przeciwpowodziowej. Należy więc przyjąć, że chodzi tu o nieruchomości gruntowe, które podlegają wywłaszczeniu w uproszczonym trybie specustawy w celu realizacji inwestycji przeciwpowodziowej. Jak już bowiem wskazano, specustawa określa tylko przygotowanie do realizacji inwestycji przeciwpowodziowej, a nie dotyczy postępowania czy stanu prawnego istniejących czy też już powstałych budowli przeciwpowodziowych; (ii) We wniosku inwestor wskazuje nieruchomości, które są niezbędne do realizacji inwestycji przeciwpowodziowej i które zostaną wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego (art. 9 pkt 5 lit. a) specustawy). Nieruchomości te staną się własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z chwilą, gdy decyzja wydana w trybie specustawy stanie się ostateczna. Będzie to stanowiło podstawę do naniesienia odpowiednich zmian w katastrze i księgach wieczystych. Przepisy specustawy dotyczące przeniesienia własności nieruchomości dotyczą więc wyłącznie nieruchomości gruntowych, na których ma zostać zrealizowana inwestycja, natomiast nie dotyczą naniesień, jakie na tych nieruchomościach powstaną na skutek realizacji inwestycji; (iii) Nie ulega wątpliwości, że każda budowla przeciwpowodziowa jest urządzeniem melioracji wodnej podstawowej (art. 71 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo wodne). Każda budowla przeciwpowodziowa stanowi więc własność Skarbu Państwa, ponieważ zgodnie z art. 72 ust. 1 tej ustawy, urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa. Kwestia własności urządzeń melioracji wodnych podstawowych jest więc niezależna od kwestii własności nieruchomości niezbędnych do realizacji inwestycji przeciwpowodziowej, przy czym stan prawny tych ostatnich regulowany jest na podstawie decyzji wydanej w trybie przepisów specustawy. Natomiast przejście własności na rzecz Skarbu Państwa urządzeń melioracji podstawowej, w tym przypadku budowli przeciwpowodziowej, nastąpi z mocy prawa na podstawie art. 72 ust. 1 ustawy Prawo wodne, już po zrealizowaniu inwestycji. Oznacza to, że przepis art. 72 ust. 1 ustawy Prawo wodne nie znajduje zastosowania na etapie przygotowania realizacji inwestycji, lecz ma zastosowanie wobec inwestycji, która zostanie zrealizowana. Przepis art. 72 ust. 1 ustawy Prawo wodne, nie pozwala więc na wskazanie w decyzji wydanej na podstawie przepisów specustawy, że zrealizowana na tej podstawie budowla przeciwpowodziowa stanie się własnością Skarbu Państwa, nawet jeśli wywłaszczona w tym postępowaniu nieruchomość gruntowa przejdzie na własność jednostki samorządu terytorialnego. Prawo własności nieruchomości gruntowej i prawo własności budowli przeciwpowodziowej mają więc różne źródło - odpowiednio ostateczną decyzję o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych i przepis art. 72 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Oznacza to, że w określonym stanie faktycznym prawa te mogą przysługiwać różnym podmiotom. 5. W art.11 ust.1 pkt 2 st.p.w. wskazano, iż prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonuje Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - w stosunku do wód istotnych dla kształtowania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej, w szczególności wód podziemnych oraz śródlądowych wód powierzchniowych: (...) b) w ciekach naturalnych, od źródeł do ujścia, o średnim przepływie z wielolecia równym lub wyższym od 2,0 m3/s w przekroju ujściowym, c) w jeziorach oraz sztucznych zbiornikach wodnych, przez które przepływają cieki, o których mowa w lit.b (...). Alternatywnie, w art.11 ust.1 pkt 4 st.p.w. wskazano, iż prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonuje marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3. 6. W dniu 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej "n.p.w."). Z dniem wejścia w życie ustawy utworzono Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (art.525 ust.2 n.p.w.). W szeregu przepisów przejściowych, dostosowujących oraz końcowych zamieszczonych w rozdziale 2 ustawy (art.525 – 574) uregulowano kwestię przejęcia przez Wody Polskie różnego rodzaju kompetencji z zakresu gospodarowania wodami oraz reprezentacji Skarbu Państwa, wykonywanych pod rządem st.p.w. przez inne podmioty (m.in. art.526, art.528, art. 534 ust. 5, art.536 ust.1 i ust.2). Z powyższych regulacji wynika m.in., iż z dniem wejścia w życie ustawy Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do stanowiących własność Skarbu Państwa wód, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2-4 ustawy uchylanej w art. 573, lub ich części oraz gruntów pokrytych tymi wodami, z wyłączeniem gruntów pokrytych wodami, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy uchylanej w art. 573 (art.528 ust.1 pkt 1 n.p.w.). 7. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy prowadzi do następujących wniosków: 7.1. Jak wynika z pozwolenia z 2012 r., zezwalającego na realizację przedmiotowego zbiornika: "Celem inwestycji jest poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego gminy Skrzyszów poprzez przeciwdziałanie naturalnym zagrożeniom jakim jest powódź. Inwestycja będzie pełnić następujące funkcje: - ochrona przed powodzią, - retencjonowanie wody (...) – str.2 decyzji. Nie może w tej sytuacji ulegać wątpliwości, iż w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2017 r., tj. w okresie obowiązywania st.p.w. przedmiotowa inwestycja spełniała kryteria urządzenia melioracji podstawowych, tj. albo zbiornika wodnego (art.71 ust.1 pkt 2 st.p.w.) albo budowli przeciwpowodziowej w postaci zbiornika retencyjnego, posiadającego rezerwę powodziową (art.71 ust.1 pkt 5 st.p.w.). Jednocześnie z informacji zawartych na stronie https://www.gov.pl/web/wody-polskie-krakow/Zbiorniki wynika, iż przedmiotowy zbiornik został wybudowany w latach 2012 – 2014 a pozwolenie na jego użytkowanie wydano 2 lutego 2015 r. a zatem jeszcze w okresie obowiązywania przepisów st.p.w. Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji nie rozważyły skutków działania art.72 ust.1 st.p.w., w którym zastrzeżono, iż urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa. W przywołanym wcześniej wyroku NSA z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2797/13), analizującym relację pomiędzy przepisami specustawy a przepisami st.p.w., wskazano na konieczność rozróżniania dwóch kolejnych przewidzianych w tych aktach skutków rzeczowych, tj.: 1) wcześniejszego, wynikającego z art.19 ust.4 specustawy (nabycie przez inwestora, tj. Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego samego prawa własności nieruchomości pod inwestycję, która to nieruchomość została objęta pozwoleniem na realizację inwestycji przeciwpowodziowej) oraz 2) późniejszego, tj. następującego już po zrealizowaniu przez inwestora na wywłaszczonej nieruchomości inwestycji w postaci urządzenia melioracji wodnych podstawowych, wynikającego z art.72 ust.1 st.p.w. (nabycie przez Skarb Państwa własności takiego urządzenia). Odnotować należy, iż co do zasady we w/w wyroku NSA przyjął dopuszczalność braku tożsamości pomiędzy właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano urządzenia melioracji wodnych podstawowych (tytuł własności do nieruchomości nabyty przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art.19 ust.4 specustawy przez województwo) a właścicielem samego urządzenia melioracji wodnych podstawowych (tytuł nabyty wyłącznie przez Skarb Państwa na podstawie art.72 ust.1 st.p.w.). Uznać jednakże należy, iż odrębność tytułu własności nieruchomości pod urządzeniem oraz tytułu własności samego urządzenia nie może budzić wątpliwości w sytuacji, w której nieruchomość oraz urządzenie stanowią fizycznie od siebie wyodrębnione przedmioty (powyższe można rozważać np. w kontekście wymienionych w art.71 ust.1 budowli piętrzących, rurociągów, stacji pomp, itp., tj. urządzeń stanowiących odrębne naniesienia na nieruchomościach). Należy jednakże ustalić, czy o tego rodzaju separacji można mówić w odniesieniu do zbiornika wodnego, złożonego co do zasady z wody oraz pokrytych nią gruntów. Organy winny były zatem ocenić, czy w niniejszej sprawie doszło do sytuacji, w której po pierwotnym nabyciu przez Województwo własności nieruchomości niezbędnej do realizacji przedmiotowego zbiornika na podstawie art.19 ust.4 specustawy, zbiornik ten, obejmujący wody i grunty pokryte tymi wodami, stał się w całości - po jego zrealizowaniu przed 1 stycznia 2018 r. - własnością Skarbu Państwa na podstawie art.72 ust.1 st.p.w., tj. jako integralne, niepodzielne urządzenie melioracji wodnych podstawowych. 7.2. Ewentualne ustalenie, iż przed 31 grudnia 2017 r. przedmiotowy zbiornik stał się w całości własnością Skarbu Państwa na podstawie art.72 ust.1 st.p.w., wywoła konieczność ustalenia, czy do tak nabytego składnika majątkowego znalazły zastosowanie w szczególności art.11 ust.1 pkt 2 lub 4 st.p.w. a następnie art.528 ust.1 pkt 1 n.p.w. Powyższe upoważniałoby bowiem do przyjęcia, iż podmiotem zobowiązanym do wypłaty byłemu właścicielowi odszkodowania za grunt przejęty przed 31 grudnia 2017 r. na potrzeby realizacji inwestycji przeciwpowodziowej na podstawie przepisów ustawy przeciwpowodziowej, objęty następnie działaniem art.72 ust.1 st.p.w., byłby Skarb Państwa, reprezentowany w tym zakresie od dnia 1 stycznia 2018 r. przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. 8. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda ponownie rozpozna przedmiotową sprawę odszkodowawczą, przeprowadzając postępowanie wyjaśniające we w/w zakresie. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art.135 oraz art.200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.