IV SA/Wa 2405/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2016 r. wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. B. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na wskazane w sentencji postanowienie. W piśmie procesowym (k. 13) Skarżący podniósł, że część należącego do niego gospodarstwa rolnego użytkuje jego syn. Pismem z 25 września 2015 r. wezwano Wnioskodawcę do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jego stan rodzinny, majątkowy i dochody: - wyciągów z wszelkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; jeżeli natomiast Skarżący nie ma rachunku bankowego - do nadesłania dokumentu potwierdzającego, że rachunek bankowy, na który przekazywane były przyznawane mu płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, został zlikwidowany; - zaświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wydanego przez upoważnionego pracownika jednostki organizacyjnej gminy realizującej zadania pomocy społecznej; - oświadczenia syna wskazującego, czy nadal użytkuje należącą do skarżącego nieruchomość rolną i w jakiej części; - kopii rachunków za energię elektryczną za miesiące sierpień i wrzesień 2015 r. Wezwanie doręczono Skarżącemu 13 października 2015 r. (k. 23). Pismem z 20 października 2015 r. Skarżący wskazał, że wnioskuje o przyznanie prawa pomocy ze względu na chorobę i trudne warunki finansowe. Oświadczył, że pomieszczenie o pow. 24 m2, w którym mieszka, wymaga remontu, jednakże ze względu na małą emeryturę (wedle oświadczenia 1.615,79 zł netto miesięcznie) jest mu trudno zaoszczędzić środki na ten cel. Wnioskujący stwierdził, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,64 ha, wskazał, że budynki w gospodarstwie wymagają remontu, a także oświadczył, że rezygnuje z wydatków, aby wykonać remont mieszkania. Następnie, 27 października 2015 r., Skarżący złożył do akt sprawy kserokopie dwóch faktur za energię elektryczną. Pomimo upływu 14 dni od doręczenia wezwania do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych (termin upłynął 27 października 2015 r.) Skarżący nie nadesłał: - wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy ani dokumentu potwierdzającego, że rachunek bankowy, na który przekazywane były przyznawane mu płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, został zlikwidowany; - zaświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wydanego przez upoważnionego pracownika jednostki organizacyjnej gminy realizującej zadanie pomocy społecznej; - oświadczenia syna Skarżącego potwierdzającego, że użytkuje on należące do Skarżącego gospodarstwo rolne. Postanowieniem z 6 listopada 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że Sąd wymaga od niego rzeczy niemożliwych, konto zlikwidował, a żeby otrzymywać płatności nie trzeba być właścicielem. Zadał też pytanie: "co to znaczy gospodarstwo rolne, gdyż syn posiada własne?" oraz dołączył kopie pisma skierowanego 7 grudnia 2015 r. do ośrodka pomocy społecznej wnioskującego o udzielenie informacji, jakie ośrodek ten posiada na temat Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do mającego w sprawie zastosowanie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." (na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2015 r., poz. 658) w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej powyższą ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Na Wnioskodawcy spoczywa więc ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca w złożonym na formularzu wniosku ani potem nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wprawdzie Skarżący we wniosku zadeklarował, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, to jednak wykazuje regularny dochód z emerytury w wysokości 1.615,79 zł miesięcznie, a także majątek w postaci gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,64 ha. Stan majątkowy to nie tylko gotówka, lecz również środki finansowe ulokowane w ruchomościach i nieruchomościach. W sytuacji zatem, gdy z oświadczenia Skarżącego wynika, że jest on właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 6,64 ha i uzyskuje regularny dochód z emerytury, a jednocześnie twierdzi, że trudna sytuacja finansowa nie pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania przed Sądem, niezbędne okazało się ustalenie, czy Skarżący osiąga obecnie dochód z rzeczonej nieruchomości, a jeśli tak, to jaka jest jego wysokość. Ustaleniu wskazanych okoliczności służyło wezwanie z dnia 25 września 2015 r. w zakresie obejmującym nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych, bądź udokumentowanie, że rachunek bankowy wskazany przez niego jako producenta rolnego, został zlikwidowany, a także nadesłanie oświadczenia syna wskazującego, czy użytkuje należące do B. B. gospodarstwo rolne, a jeśli tak, to jaką część tego gospodarstwa użytkuje. Składane przez Wnioskującego oświadczenia są niespójne co do tego kto i w jakiej części użytkuje należące do niego gospodarstwo rolne. W oświadczeniu z 27 lipca 2015 r. złożonym do sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 1442/15 Skarżący podał, że gospodarstwo rolne, którego jest właścicielem, jest bezumownie użytkowane przez syna. W przedmiotowej sprawie, w oświadczeniu w piśmie procesowym (k. 13) wskazuje natomiast, że syn użytkuje tylko część gospodarstwa. Z kolei w kolejnym oświadczeniu w ogóle nie podaje danych w tym zakresie, wskazując jedynie, że budynki w gospodarstwie wymagają remontu, by można je było użytkować. Ustaleniu sytuacji dochodowej Skarżącego służyło także wezwanie w zakresie obejmującym zaświadczenie upoważnionego pracownika jednostki organizacyjnej gminy realizującej zadania pomocy społecznej. Ponadto, zobowiązanie do nadesłania tego zaświadczenia, miało na celu uzyskanie informacji o rzeczywistej sytuacji rodzinnej wnioskującego, ponieważ we wniosku przekreśla on rubrykę dotyczącą stanu rodzinnego. Wezwanie z 25 września 2015 r. miało na celu ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Skarżący w terminie nie nadesłał żądanych dokumentów, za wyjątkiem faktur dotyczących sprzedaży energii elektrycznej. Złożone w sprzeciwie oświadczenia - o likwidacji konta, informacja, że aby otrzymać płatności nie trzeba być właścicielem gospodarstwa oraz zadane pytanie i kopia pisma do ośrodka pomocy społecznej nie stanowią wykonania wezwania, ponieważ Skarżącego bezskutecznie zobowiązano do udokumentowania likwidacji rachunku bankowego, nadesłania zaświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wydanego przez upoważnionego pracownika jednostki organizacyjnej gminy realizującej zadanie pomocy społecznej oraz oświadczenia syna potwierdzającego, że użytkuje on należące do Skarżącego gospodarstwo rolne. W tym świetle niemożliwa była ocena rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącego, co wyklucza przyznanie prawa pomocy. Jej przyznanie jest możliwe jedynie wtedy, gdy Wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.