IV SA/Wa 2409/05
WyrokWSA w Warszawie2006-04-03
Skład orzekający: Alina Balicka, Małgorzata Miron, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pobrać jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (rentę planistyczną) po upływie 5 lat od daty wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli nieruchomość została zbyta przed upływem tego terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może pobrać jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (rentę planistyczną), jeżeli wzrost ten nastąpił w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a organ zgłosił roszczenie w tym zakresie w terminie pięciu lat od dnia wejścia w życie planu. Zbycie nieruchomości po tym okresie wyłącza możliwość wymierzenia renty planistycznej. W przypadku, gdy nieruchomość została zbyta przed upływem 5 lat od wejścia w życie planu, a postępowanie w sprawie renty zostało wszczęte przed upływem tego terminu, przesłanki do jej wymierzenia są spełnione.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o pobraniu od nich jednorazowej opłaty w wysokości 14 914,25 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz KPA, wskazując m.in. na upływ 5-letniego terminu od wejścia w życie planu do wszczęcia postępowania oraz na zawarcie porozumienia o nieodpłatnym przekazaniu części nieruchomości na cele publiczne. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi T. M. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] Burmistrz Dzielnicy [...] W. — działający z upoważnienia Prezydenta W. powołując się na art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, 6 i 11 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U Nr 80, poz. 717 z późn. zm) oraz art. [...] uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] maja 1999r opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] listopada 1999r. Nr [...], poz. [...] w sprawie "Uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A." orzekł o pobraniu od A. M. i T. M. jednorazowej opłaty w wysokości 14 914,25 zł
z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uregulowanej w KW Nr [...], oznaczonej
w ewidencji gruntów jako dawna działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 położonej w rej. ul. [...], spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. M. i T. M.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] października 2005r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję organu
I instancji.
W uzasadnieniu wskazano między innymi, iż w rozpoznawanej sprawie wobec uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A., nastąpił wzrost wartości położonych na tym obszarze nieruchomości. Okoliczność tą potwierdził operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, który został wykonany celem określenia wzrostu wartości sprzedanej nieruchomości gruntowej położonej na obszarze objętym planem. Ponadto organ wskazał, iż
w przeprowadzonym postępowaniu uprawnienia skarżących do udziału w toczącym się postępowaniu zostały zapewnione.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli T. i A. M., zarzucając naruszenie art. 36
i 37 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym,
a także naruszenie art. 7, 77 Kpa oraz art. [...] uchwały nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] maja 1999r.. Zdaniem skarżących wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło po upływie 5 lat od daty wejścia w życie nowego planu. Ponadto organ orzekający
w sprawie nie wziął pod uwagę, iż skarżący zawarł w dniu 7 stycznia 2002r.
z Urzędem Gminy W. porozumienie, w którym zobowiązał się przekazać nieodpłatnie na rzecz Gminy działkę nr [...] o pow. [...], przeznaczoną w miejscowym planie pod budowę drogi publicznej, a zatem zgodnie z art. [...] ust. [...] uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] maja 1999r w sprawie "Uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A.", wartość tej działki winna być wzięta pod uwagę przy oszacowywaniu kwoty renty planistycznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kontrolują więc akty i czynności organów administracji z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Prawną podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia opłaty z tytuły wzrostu wartości nieruchomości, na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm). Stosownie do treści niniejszego przepisu, jeżeli w związku
z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną
w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.
Istota obowiązku uregulowanego w cytowanym powyżej przepisie sprowadza się do konieczności uiszczenia przez dotychczasowego właściciela w/w jednorazowej opłaty w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek tj.
1. wzrost wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany
2. zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w odniesieniu do w/w przesłanek, Sąd doszedł do przekonania, iż słusznie organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, iż w wyniku uchwalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A., przyjętego Uchwałą Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...].05.1999r. nastąpił wzrost wartości zbytej przez skarżących nieruchomości. Analiza akt sprawy wskazuje, iż
w poprzednio obowiązującym Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania W. zatwierdzonym Uchwałą Rady Miasta W. nr [...] z dnia [...].09.1992r. (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]); przedmiotowa nieruchomość położona była wprawdzie w obszarze oznaczonym symbolem [...] o funkcji mieszkaniowo — usługowej. Jednak jak wynika z ustaleń operatu oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywieniowej
w dniu 25.09.1992r. nie wyraził zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych położonych w strefie [...], ograniczonych ulicami: [...],[...],[...],[...] i terenami zieleni pod [...]. Teren na obszarze którego zlokalizowana była nieruchomość skarżących stanowił więc w konsekwencji jedynie rezerwę pod budownictwo mieszkaniowo — usługowe.
Zmiana przeznaczenia tego obszaru, nastąpiła dopiero w związku
z ustaleniami obowiązującego obecnie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A. Przedmiotowa nieruchomość położona jest obecnie w I strefie, dla której przyjęto funkcje mieszkaniowe budownictwa jednorodzinnego wraz z urządzeniami i usługami podstawowymi I stopnia.
Wobec powyższego, kierując się dyspozycją art. 36 ust. 4 ww. ustawy organ w celu ustalenia, czy wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powołał biegłego rzeczoznawcę. Sporządzony przez niego dla celów niniejszego postępowania, na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad trybu sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U Nr 230, poz. 1924) operat szacunkowy, wskazuje zaś na wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości tj. działki o dawnym nr ew. [...] (obecnie działka składa się na działkę nr [...]), po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Kolejną przesłanką warunkującą możliwość żądania uiszczenia renty planistycznej przez byłego właściciela, zbytej nieruchomości, której wartość wzrosła w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgłoszenie przez organ roszczenia w tym zakresie w terminie pięciu lat od dnia wejścia w życie miejscowego planu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. Wyrok NSA z dnia 7 października 2005r. Sygn. akt II OSK 93/05) przyjmuje się, iż wnoszenie roszczeń wymaganych w trybie publicznoprawnym oznacza nic innego jak wszczęcie postępowania administracyjnego. Dochodzenie powyższego roszczenia jest zatem ograniczone czasowo. Termin rozpoczyna swój bieg od daty wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i biegnie przez okres pięciu lat. A zatem zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła w wyniku uchwalenia planu po tym okresie wyłącza możliwość wymierzenia renty planistycznej na rzecz zbywcy. Jak wynika
z akt sprawy uchwała Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] maja 1999r w sprawie "Uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A." została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] listopada 1999r. Nr [...], poz. [...] i weszła w życie z dniem [...] listopada 1999r.
A zatem pięcioletni termin upływał w dniu [...] listopada 2004r. Skarżący dokonali zbycia nieruchomości na podstawie aktu notarialnego w dniu [...] lipca 2004r. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zaś wszczęte z urzędu przez Prezydenta W. w dniu 29 września 2004r., a zatem jeszcze przed upływem w/w terminu.
W świetle powyższego przyjąć należy, iż w rozpoznawanej sprawie, spełnione zostały przesłanki warunkujące wymierzenie skarżącym renty planistycznej, której wartość procentowa, zgodnie z art. [...] ust. [...] Uchwałą nr [...] Rady Gminy W.
z dnia [...].05.1999r. w sprawie uchwalenia, Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A. wynosi 25 %. Taką też stawkę przyjął organ I instancji przy obliczaniu opłaty, kierując się przy tym również wartością działki.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżących w skardze, dotyczących nieuwzględniania kwestii obniżenia wartości wymierzonej renty planistycznej proporcjonalnie do wartości deklarowanych przez nich do przekazania na cele publiczne nieruchomości, należy wskazać co następuje.
Abstrahując od kwestii dopuszczalności zamieszczenia powyższego zapisu
w uchwale Rady Gminy i możliwości wywiązania się z tak abstrakcyjnie sformułowanego zapisu, brzmienie tego artykułu wskazuje, iż Gmina W. dopuściła możliwość obniżenie wartości naliczonej renty planistycznej w sytuacji gdy podmiot, zobowiązany do jej zapłaty przekazał jej nieodpłatnie nieruchomość na cele publiczne. Należy jednak mieć na uwadze, iż warunkiem dokonania nieodpłatnego przekazania, jest obopólna chęć stron zawarcia stosownej umowy. A zatem obok strony wyrażającej wolę nieodpłatnego przekazania nieruchomości na cel publiczny, musi istnieć jeszcze wola, zainteresowanie gminy jej przyjęciem. Jak wynika z akt sprawy pomimo zawartego w dniu 7 stycznia 2002r. pomiędzy stronami postępowania porozumienia co do kwestii nieodpłatnego przekazania na rzecz Gminy (obecnie Dzielnicy) W. należącej do skarżących nieruchomości, nie podpisania stosownej umowy. W konsekwencji w dacie orzekania o wymierzeniu skarżącym renty planistycznej nie ciążył na Dzielnicy [...] obowiązek obniżenia wartości renty planistycznej.
Na marginesie należy jednak wskazać, iż stosownie do unormowań zawartych w dziale III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami,
w sytuacji gdy w miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego, przewiduje się przeznaczenie określonych nieruchomości pod cel publiczny, w sytuacji gdy zostanie wydana decyzja ustalająca warunki zabudowy, gmina ma obowiązek dokonać za odszkodowaniem wywłaszczenia takiej nieruchomości, gdy zaś właściciel nosi się z zamiarem jej zbycia, przysługuje jej prawo pierwokupu. Przepisy te gwarantują zatem właścicielom takich nieruchomości możliwość otrzymania za nie stosownego wynagrodzenia.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło