IV SA/Wa 2412/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W. B. w piśmie z dnia 29 lipca 2015 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Do pisma dołączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek z dnia 30 lipca 2015 r. o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ oświadczenie skarżącego było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, a także budziło wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, w piśmie z dnia 15 października 2015 r. wezwano go do złożenia w terminie 14 dni dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, potwierdzających jego stan rodzinny, majątkowy i dochody. Wnioskującego zobowiązano do nadesłania: 1. wyciągów z wszelkich posiadanych przez niego i przez jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy; 2. zaświadczenia z właściwego biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie płatności bezpośrednich i/lub innych form pomocy wypłaconych mu w latach 2014 i 2015; 3. zaświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wydanego przez upoważnionego pracownika jednostki organizacyjnej gminy realizującej zadania pomocy społecznej; 4. kopii umowy kredytowej, na podstawie której udzielono mu kredytu wskazanego we wniosku (wraz z harmonogramem spłat); 5. oświadczeń o wysokości wydatków w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich wysokości. Opisane wezwanie doręczono stronie w dniu 19 października 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 64 akt sprawy). W. B. w piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. wskazał, że wnioskiem z dnia 30 lipca 2015 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdził także, że w wyznaczonym terminie (14 dni) nie jest w stanie dostarczyć wymaganych dokumentów. Podniósł, że za wyciągi musi zapłacić i czekać na nie kilkanaście dni, stąd wniosek o wydłużenie terminu do ich dostarczenia. Mając powyższe na względzie, w piśmie z dnia 13 listopada 2015 r. poinformowano skarżącego, że termin do wykonania wezwania z dnia 15 października 2015 r. został przedłużony o 7 dni. Ponadto, z uwagi na nieścisłości w oświadczeniach skarżącego, co do zakresu, w jakim domaga się przyznania prawa pomocy, wezwano go do jednoznacznego wskazania, czy wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, czy tylko o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismo z dnia 13 listopada 2015 r. doręczono W. B. w dniu 18 listopada 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 70 akt sprawy). W dniu 20 listopada 2015 r. skarżący złożył do akt sprawy pismo, w którym wyjaśnił, że występuje o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawego. Jak dotąd nie złożył do akt sprawy żadnego z dokumentów i oświadczeń, do których przedstawienia zobowiązano go w wezwaniu z dnia 15 października 2015 r. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z powołanych przepisów wynika, że podstawą orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Nie pozostawiają one również wątpliwości, co do tego, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania. To zatem wnioskodawca zobowiązany jest w sposób wystarczający i niebudzący wątpliwości wykazać w oświadczeniu o sanie rodzinnym, majątku i dochodach, że jego możliwości płatnicze nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, bądź, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do treści art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W trybie powołanego przepisu wystosowano do W. B. wezwanie z dnia 15 października 2014 r. Złożone przez stronę oświadczenie z dnia 27 stycznia 2014 r. jest bowiem niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Rzeczone wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 19 października 2015 r. W związku z pismem z dnia 30 listopada 2015 r. wyznaczono mu dodatkowy siedmiodniowy termin do jego wykonania. Skarżący miał zatem w sumie 37 dni na złożenie do akt sprawy żądanych dokumentów i oświadczeń. Mając na względzie argumentację powołaną w piśmie z dnia 30 listopada 2015 r., w którym W. B. zwrócił się o przedłużenie terminu, należy wskazać, że wezwaniem – poza zaświadczeniami wskazanymi w lit. c) i lit. d) – objęto dokumenty, które powinny znajdować się w dyspozycji skarżącego. Zobowiązano go bowiem do nadesłania kopii umowy kredytowej i wyciągów z rachunków bankowych, które w świetle art. 728 § 2 Kodeksu cywilnego, bank zobowiązany jest bezpłatnie przesyłać posiadaczowi rachunku. Pomimo upływu dodatkowo wyznaczonego terminu 7 dni skarżący, który osobiście potwierdził odbiór wezwania w dniu 19 października 2015 r., nie złożył do akt sprawy żadnego z wymaganych dokumentów i oświadczeń. W konsekwencji uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej, a tym samym - uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Trzeba przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa orzeczono, jak w punkcie drugim postanowienia