IV SA/Wa 2416/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wyniku rozpatrzenia odwołania J. U., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji- aktu własności ziemi z dnia [...] lipca 1973 r. wydanego przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej i Powiatowej Rady Narodowej w J. na mocy którego J. K. stała się właścicielką nieruchomości o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w G. powiat [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji uzasadniając swoje stanowisko w sprawie stwierdził, iż ostateczna decyzja Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w J.- akt własności ziemi nr [...] z dnia [...] lipca 1973 r. której to unieważnienia domagała się J. U., wydana została na podstawie przepisów art. 1, art. 5 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych . Stosownie do przepisu art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 57, poz. 603 ze zm. ) , do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. W myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania W złożonym odwołaniu J. U., zwana dalej skarżącą, domagając się uchylenia decyzji Wojewody [...] podniosła, iż art. 63 ust. 2 przedmiotowej ustawy dyskryminuje obywateli których pozbawiono możliwości nabycia spadku, stanowiącego nieruchomość, decyzją administracyjną. Co więcej stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego oraz NSA, że decyzje wydane z rażącym naruszeniem prawa na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie mogą być przedmiotem kontroli ani w postępowaniu administracyjnym ani sądowym jest sprzeczne z art. 8 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji. Dodała, iż Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, ratyfikowany w grudniu 1977 r. nie przewiduje przedawnienia dla dochodzenia roszczeń, wynikłych z dyskryminacji w prawie do dziedziczenia nieruchomości. Zajmując stanowisko w sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podzielając argumentację organu I instancji. stwierdził, iż w obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości badania legalności rozstrzygnięć podjętych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podtrzymała swoją dotychczasowa argumentację. Dodatkowo zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa poprzez przyjęcie, iż przedmiotowy przepis dotyczy także nieruchomości rolnych przejętych na podstawie decyzji administracyjnej przez osoby fizyczne. Cytowana ustawa była ustawą wywłaszczeniową dla rolników ,będących samoistnymi posiadaczami nieruchomości rolnych a także w przypadku tych nieruchomości, które decyzją administracyjną mogły być przejęte przez państwo. Nie dotyczyła zaś nabycia gospodarstwa rolnego na podstawie przepisów o dziedziczeniu ustawowym. Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] zostały wydane na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 57, poz. 603 ze zm.). Według jednoznacznej treści tego przepisu do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. nr 27, poz. 250 ), nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w tych sprawach podlega umorzeniu. Oznacza to, że z woli ustawodawcy, wymienionych trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszenia ostatecznych decyzji (aktów własności ziemi ) nie stosuje się, chociażby decyzje te były dotknięte takimi wadami kwalifikowanymi, które w innych sytuacjach niż uregulowane w tym przepisie skutkowałyby stosowanie tych trybów. Zakaz prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w sprawach unormowanych przepisami przedmiotowej ustawy, na podstawie których wydane były rozstrzygnięcia zwane aktami własności ziemi oznacza, że niektóre decyzje (akty własności ziemi) mimo kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym. Wojewoda [...] był zatem zobowiązany, bez analizowania kwestii prawidłowości wydanego aktu własności ziemi, umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej o stwierdzenie jego nieważności, zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W związku z tym, że organy nie miały podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi z dnia [...] lipca 1973 r. nietrafne są te wszystkie zarzuty skargi, które odnoszą się do meritum sprawy.. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) zwanej dalej p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.