IV SA/Wa 2418/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia NSA Otylia Wierzbicka, asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.),, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego - uchyla zaskarżone postanowienie - W niniejszej sprawie Pani M.W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. dotyczące uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w miejscowości B. obręb B. gmina S. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Pan Z. W. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka numer [...] położonej w miejscowości B. gmina S. W związku z tym Burmistrz Miasta S. wystąpił do Wojewody [...] o uzgodnienie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. uzgodnił warunki zabudowy i stwierdził, że z przekazanych dokumentów wynika, że planowana inwestycja jest zgodna z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Tereny te, w obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, położone były na terenach o funkcji mieszkaniowej. Zażalenie na to postanowienie wniosła Pani M.W. - matka inwestora, podnosząc kwestie związane z własnością nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki numer nr [...] i [...] oraz opisując problemy związane ze zgromadzeniem dokumentów niezbędnych do odbudowy domu zniszczonego podczas burzy przez drzewo rosnące na sąsiedniej nieruchomości. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...]. W uzasadnieniu swego postanowienia zauważył, że Skarżąca podniosła w zażaleniu kwestie nie związane z prowadzonym przez Wojewodę [...] postępowaniem w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych projektowanej inwestycji, mianowicie kwestie nie dotyczące nieruchomości, na której planowana jest inwestycja. Dalej podniósł, że Wojewoda [...] słusznie uzgodnił warunki zabudowy projektowanej inwestycji w zakresie ochrony gruntów rolnych. Odnośnie kwestii dotyczących własności działki podnoszonych przez Panią M.W., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że powinny być wzięte pod uwagę przez organ wydający decyzję zezwalającą na budowę. W skardze na w/w postanowienie Pani M.W. wyjaśniła, że składając zażalenie na postanowienie Wojewody [...], nie miała na celu utrudnianie budowy domu synowi, a jej zażalenie dotyczyło działalności Burmistrza Miasta S. w sprawie przekazania dokumentów związanych z wnioskiem o odbudowę domu zniszczonego podczas burzy w 2000 r. W skardze, podobnie jak w zażaleniu, Pani M.W. podniosła kwestie dotyczące własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki numer nr [...] i [...]. Dodatkowo podniosła kwestie związane z numeracją porządkową nieruchomości w B. oraz niewłaściwymi granicami pomiędzy nieruchomościami - działką nr [...] a działką nr [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi wskazując, że przyczyny nieuwzględnienia skargi Pani M.W. znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, aczkolwiek z przyczyn innych niż wskazane w skardze. W rozpoznawanej sprawie nasuwa się wątpliwość, czy M.W., która wniosła zażalenie na postanowienie uzgadniające warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] - w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych - przysługiwały prawa strony w postępowaniu, w którym zostało wydane ww. postanowienie Wojewody [...]. A co za tym idzie - czy była ona legitymowana do złożenia zażalenia od tego postanowienia. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez Wojewodę była sprawa uzgodnienia warunków zabudowy w zakresie zadań wynikających z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w wyniku rozpatrzenia zażalenia M.W., wydał rozstrzygnięcie merytoryczne utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Oznacza to, że uznał M.W. za osobę mającą legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie uzgadniające warunki zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej w miejscowości B. na nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...]. W orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przymiot strony przysługuje właścicielom nieruchomości sąsiednich w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza ich uzasadnione prawem chronione interesy. Przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zapewnia ochronę interesów osób trzecich w postępowaniach dotyczących ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewnia ochronę interesów właścicieli działek sąsiednich, a także może stanowić podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych dalej, zobowiązując do badania tego interesu w każdym indywidualnym przypadku. Należy stwierdzić - co znajduje oparcie w aktach sprawy - że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wyjaśnił należycie, czy postępowanie uzgodnieniowe prowadzone w zakresie zadań wynikających z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczy interesu prawnego M.W.. Z akt sprawy bowiem nie wynika, aby Skarżąca wykazała, że jest właścicielką nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja. Z wniosku o ustalenie warunków zabudowy wynika, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Z.W.. Na uwagę zasługuje również to, że Skarżąca nie została uwzględniona w postępowaniu toczącym się przed Burmistrzem Miasta S. o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, ani w postępowaniu uzgadniającym warunki zabudowy inwestycji toczącym się przed Wojewodą [...]. Zarzuty zażalenia oraz zebrany materiał dowodowy budzą poważne wątpliwości odnośnie tego czy projektowana rozbudowa dotyczy interesu prawnego skarżącej. Wskazane w zażaleniu, a potem w skardze, kwestie dotyczące własności innych działek niż ta, na której ma być prowadzona inwestycja, numeracji porządkowej nieruchomości oraz niewłaściwych granic pomiędzy nieruchomościami nie odnoszą się do prowadzonego postępowania o uzgodnienie warunków zabudowy z zakresu ochrony gruntów rolnych. Jak wynika z pism znajdujących się w aktach sprawy kwestie te były przedmiotem korespondencji M.W. z Burmistrzem Miasta S., który zadeklarował pomoc prawną Skarżącej w uregulowaniu stanu prawnego działki nr [...] w B. Według art. 141 Kpa zażalenie od postanowienia organu I instancji przysługuje stronie. A zatem podmiotowi, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie, w którym zostało wydane postanowienie organu I instancji. Dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". W związku z tym należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Rozpatrując ponownie sprawę należy dokonać ustaleń pozwalających na ocenę czy skarżąca ma interes prawny czy też go nie ma, a zajęte w tym przedmiocie stanowisko należy uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 Kpa. Na marginesie należy wskazać, że w sytuacji, gdy zażalenie wniósł podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wskazują, jakie rozstrzygnięcie w sprawie powinien wydać organ administracji publicznej. Przy czym, biorąc pod uwagę brzmienie art. 144 Kpa, poniższe uwagi dotyczące rozpoznawania odwołań należy odnieść także do rozpoznawania zażaleń na postanowienia. Jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący środek zaskarżenia podmiot nie ma interesu prawnego lub obowiązku w sprawie, to wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 5 lipca 1999 r., OPS 16/98 (ONSA 1999, Nr 4, poz. 119): "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa" B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wyd. C. H. Beck 2005, s. 591). Mając powyższe okoliczności na uwadze - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - sąd orzekł jak w sentencji.