IV SA/Wa 2419/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi O. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. O. S. wraz ze skargą na postanowienie z [...] grudnia 2014 r. Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie nie zostało doręczone pełnomocnikowi ustanowionemu w toku postępowania administracyjnego. Tymczasem w okresie od 29 grudnia 2014 r. do dnia 22 stycznia 2015 r. pod adresem wskazanym do doręczeń stale przebywały dorosłe osoby, w tym pełnomocnik strony. Domownicy, pomimo tego, że stale przebywali w mieszkaniu, nie otrzymali korespondencji zawierającej postanowienie z 23 grudnia 2014 r. Doręczyciel nie pozostawił też awiza w skrzynce odbiorczej. W konsekwencji skarżący zakwestionował skuteczność doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący dodał, że w dniu 23 czerwca 2015 r., po wcześniejszym uzyskaniu telefonicznej informacji z biura Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska otrzymał odpis postanowienia i zapoznał się z jego treścią. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zajął stanowiska co do przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również jako "p.p.s.a.", sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego 11 grudnia 2012 r. II GSK 1721/12, wskazane orzeczenie i orzeczenia powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku, Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu z 30 czerwca 2015 r. został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Sąd stwierdził również, że skarżący wraz z przedmiotowym wnioskiem złożył skargę na postanowienie z [...] grudnia 2014 r., a więc dokonał czynności, której termin uchybił. W dalszej kolejności ocenie Sądu podlega przesłanka braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W tym miejscu podkreślić należy, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności procesowej. Na znajdującej się w aktach administracyjnych kopercie, zawierającej przeznaczone dla pełnomocnika skarżącego postanowienie, znajduje się informacja, że przesyłka została zwrócona nadawcy z powodu "nie podjęcia jej w terminie". Z adnotacji umieszczonych na kopercie wynika również, że przesyłka była awizowana dwukrotnie, a pierwsze awizo miało miejsce 7 stycznia 2015 r. Na kopercie brak jest informacji o miejscu umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu korespondencji w urzędzie pocztowym. W tym miejscu należy podkreślić, że uznanie za prawidłowe doręczenie awizowanej przesyłki w trybie art. 44 § 4 k.p.a. wymaga stwierdzenia, że zachodzi niemożność doręczenia pisma do rąk adresata (doręczenie właściwe na podstawie art. 42 k.p.a.) lub w przypadku nieobecności adresata dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.). Wówczas pismo pozostawia się przez okres 14 dni w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego). Jednocześnie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, umieszcza się zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia ww. zawiadomienia. W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu 14 dni od dnia pozostawienia pisma w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że argumenty skarżącego podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skutecznie obalają domniemanie doręczenia postanowienia z [...] grudnia 2014 r. w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Skarżący podniósł, że pod adresem wskazanym do doręczeń w okresie próby doręczenia postanowienia zawsze przebywał dorosły domownik. Tymczasem doręczyciel nie przekazał korespondencji uprawnionej osobie, ani nie pozostawił awiza. Twierdzenia te znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy. W ocenie Sądu umieszczenie na kopercie zawierającej postanowienie pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy też wzmianki o awizowaniu przesyłki nie dawały podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego. Konieczna była wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie powinien zaś dysponować, niebudzącymi wątpliwości, dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o nadejściu przesyłki, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Skoro z akt sprawy nie wynika, czy i gdzie zostało umieszczone zawiadomienie o przesyłce, to czynności doręczającego, jako nie realizujące wszystkich wymogów określonych w art. 44 k.p.a. nie mogły wywołać skutku prawnego doręczenia. W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że doręczenie postanowienia z [...] grudnia 2014 r. było wadliwe i nie może korzystać z domniemania doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący nie powinien więc ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji. Zaniedbania organu czy podmiotu dokonującego doręczenia oraz wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na korzyść skarżącego. W świetle powyższego należało uznać, że O. S. bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi do Sądu na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustalenie warunków zabudowy. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie ar. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.