IV SA/Wa 2424/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. C. i V. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi O. C. i V. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w zakresie uzyskania prawa korzystania z systemu pomocy społecznej postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sadowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla O. C. i V. C. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. O. C. i V. C. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Przedmiotem skargi wymienionych jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2012 r. o odmowie udzielania skarżącym pomocy w zakresie uzyskania prawa korzystania z systemu pomocy społecznej - "załatwiania spraw urzędowych Orzecznictwa o Niepełnosprawności" oraz legalizacji pobytu w postaci pobytu tolerowanego. Z akt spawy wynika, że skarżący nie zalegalizowali dotąd swego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydano w stosunku do nich ostateczne decyzje o odmowie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji zwrócili się oni m.in. o pomoc w uporządkowaniu spraw dotyczących legalności pobytu oraz praw do świadczeń zdrowotnych. O. C. i V. C. prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący ze względu na stan zdrowia nie jest w stenie podjąć zatrudnienia. Jedyne źródło utrzymania dwuosobowej rodziny stanowią środki uzyskiwane za prace dorywcze wykonywane przez O. C.. Aktualnie skarżąca nie podejmuje żadnych prac. Wnioskodawcy nie mają nieruchomości, nie dysponują oszczędnościami, ani wartościowymi przedmiotami. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi O. C. i V. C. Decyzją organu pierwszej instancji, utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) odmówiono bowiem skarżącym udzielenia pomocy w zakresie uzyskania prawa korzystania z systemu pomocy społecznej. Należy podkreślić, że zwolnienie przysługujące skarżącym ma charakter ustawowy, co oznacza, że nie mają oni obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym, jak też przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W sytuacji ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi. W konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez strony wniosek podlega oddaleniu. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa orzeczono, jak w punkcie pierwszym postanowienia. Odrębnie natomiast należało rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W sytuacji, gdy skarżący nie dysponują jakimikolwiek zasobami pieniężnymi, ani wartościowymi przedmiotami, które można by zbyć w celu pozyskania dodatkowych środków, a jedyne źródło ich utrzymania stanowią prace dorywcze wykonywane przez O. C., nie ulega wątpliwości, że nie są oni w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa orzeczono, jak w punkcie drugim postanowienia.