IV SA/Wa 2424/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-12
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Marta Laskowska-Pietrzak, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku odmowy nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, że przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia przez cudzoziemca (problemy ekonomiczne, napięcia społeczne) nie stanowią uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w rozumieniu Konwencji Genewskiej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz Konwencji Genewskiej. Przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia przez skarżącego, takie jak problemy ekonomiczne czy napięcia społeczne, nie mieszczą się w katalogu przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy, który obejmuje uzasadnioną obawę przed prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne lub przynależność do określonej grupy społecznej. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia tych obaw spoczywa na wnioskodawcy, a skarżący nie wykazał indywidualnego ryzyka doznania poważnej krzywdy.Stan faktyczny
S. M., obywatel [...] urodzony w 1987 r., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił mu tego statusu, ochrony uzupełniającej, zgody na pobyt tolerowany oraz orzekł o wydaleniu z kraju. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu w części dotyczącej odmowy ochrony. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nie objęto go żadną z form ochrony międzynarodowej. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat O. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
S. M., obywatel [...], deklarujący narodowość [...], urodzony w dniu [...] stycznia 1987 r. w [...], w dniu 16 sierpnia 2011 r. złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku podał, że nie uważa się za osobę prześladowaną w kraju pochodzenia i nigdy nie był poddawany przemocy, nie był sądzony ani skazany.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, rozpoznając powyższy wniosek o nadanie statusu uchodźcy, decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej, nie udzielił zgody na pobyt tolerowany i postanowił wydalić z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zakazał ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy.
Następnie Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymała w mocy powyższą decyzję w części dotyczącej pkt 1-4, tj. o odmowie nadania S. M. statusu uchodźcy, o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, o braku zgody na pobyt tolerowany i o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaś pkt 5 postanowienia, w którym orzeczono zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy uchyliła i w tym zakresie umorzyła postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rada wskazała, że w trakcie przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2011 r. cudzoziemiec oświadczył, że [...] opuścił nielegalnie sześć lat temu i przez [...] udał się do [...], gdzie przez około 3-4 lata pracował dorywczo przy zbiorze oliwek i pomarańczy. W 2005 roku złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w [...] i otrzymał, jak stwierdził, jakiś dokument w języku [...]. Na jego podstawie mógł poruszać się po terytorium [...], ale nie mógł go opuszczać. Prawdopodobnie w 2008 r. wyjechał do [...], gdzie przebywał przez 7-8 miesięcy. Tam również złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy i został deportowany do [...], gdzie przebywał przez półtora roku, mieszkając pod gołym niebem lub w ruinach. Z zamiarem opuszczenia [...] i udania się gdziekolwiek, wsiadł do ciężarówki; gdy w końcu podróży wysiadł z ciężarówki został zatrzymany przez Straż Graniczną.
W trakcie przesłuchania statusowego cudzoziemiec podał, że jest analfabetą i nie ma żadnego zawodu. Do wyjazdu z [...] do [...] mieszkał w dystrykcie [...]. W [...] pozostała matka i brat. Przez rok byli w [...], ale obecnie powrócili do kraju. Utrzymują się z uprawy roli, ponadto brat sprzedaje na ulicy. Starcza im to na dobre życie, ale w miejscu zamieszkania jest niebezpiecznie, gdyż trwa wojna. Dodał, że jest [...], a w [...] mieszka dużo [...], ale jest też dużo [...]. Ci ostatni są [...] i oni są głównym źródłem problemów, gdyż w dzień wypuszczają swoje zwierzęta na pola uprawne rodziny cudzoziemca, zaś nocą podchodzą pod ich gospodarstwa i strzelają. Z powodu [...] trudno jest dotrzeć do stolicy prowincji [...], gdyż drogi są kontrolowane przez [...] i można zostać ostrzelanym lub okradzionym. Cudzoziemic wraz z bratem bronił swoich terenów przy użyciu kałasznikowa, ale czuł się bezradny. Skarżący podał ponadto, że paszport [...] uzyskał w [...] w 2004 r. i na jego podstawie wyjechał do [...], jednak dokument gdzieś zagubił. Przebywając nielegalnie w [...] pracował na budowach, spędził tam jakieś 3-4 lata, ale było mu ciężko, więc postanowił wyjechać. Przemytnikowi zapłacił 1200-1500 euro za zabranie go z [...] i zawiezienie do innego państwa europejskiego. Wykluczył możliwość przeniesienia się do innej części [...] twierdząc, że nikogo tam nie zna i nie miałby się z czego utrzymać. Oświadczył też, że nie miał żadnego kontaktu z [...] siłami rządowymi lub wojskami międzynarodowymi.
Rada, powołując się na odpowiednie przepisy mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w procesie analizy okoliczności sprawy wzięła pod uwagę pełny materiał dowodowy, w tym przede wszystkim zeznania cudzoziemca i stwierdziła, że nie udowodnił on ani też nie uprawdopodobnił, że władze [...] bądź inne podmioty podejmowały i mogłyby podejmować w przyszłości wobec niego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej czy poglądów politycznych.
Rada dokonała też wnikliwej analizy sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca i stwierdziła, że od kilku lat nie dochodzi w [...] do klasycznych działań wojennych polegających na militarnym starciu stron, lecz do pojedynczych aktów terroru ze strony [...] i operacji antyterrorystycznych. Obiektem ataków ze strony [...] nie jest ludność cywilna, lecz przede wszystkim członkowie władz [...], policji i sił zbrojnych oraz wojska sił międzynarodowych i organizacji międzynarodowych działających w tym kraju. Sytuacja w prowincji [...] jest zróźnicowana w zależności od okręgu. Jej stolica jest miejscem zamachów, ale z kolei odizolowane rejony zamieszkałe przez [...] zaliczane są do spokojnych w kraju. Rodzinny region wnioskodawcy [...] jest uważany za najspokojniejszy i najbezpieczniejszy. Zatem Rada stwierdziła, że nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez cudzoziemca poważnej i realnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
Z ustaleń organu wynika, że cudzoziemiec nigdy nie był obiektem prześladowania ze strony ówczesnych, czy obecnych władz, talibów, jak też nie był obiektem żadnych dyskryminacyjnych działań ze strony innych grup etnicznych z powodów konwencyjnych. Nie pracował na rzecz międzynarodowych organizacji lub sił wojskowych stacjonujących w [...], a więc po powrocie do [...] nie może być postrzegany przez [...] jako potencjalny przeciwnik. Skarżący zarówno we wniosku jak i podczas przesłuchania statusowego jednoznacznie zaprzeczył, aby był w kraju pochodzenia poddawany przemocy i nie uważa się za osobę prześladowaną. Przywołane przez skarżącego problemy ekonomiczne, brak możliwości znalezienia stałej pracy czy też napięcia w stosunkach z [...] na tle wypasania przez nich bydła na polach uprawnych jego rodziny nie mają żadnego odniesienia do przesłanek warunkujących objęciem skarżącego jedną z form ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Zdaniem Rady wnioskodawcę należy uznać za migranta, który w celu poprawy warunków życia i w poszukiwaniu lepszych perspektyw i przyszłości dla siebie opuścił kraj pochodzenia, przedstawiając jako powód zaledwie domniemanie obawy o swoje bezpieczeństwo.
W uzasadnieniu decyzji Rada podała nadto, że Ambasada [...] w Warszawie w tymczasowym dokumencie podróży wskazała, że cudzoziemiec jest mieszkańcem [...], a nie [...], co w ocenie Rady podważa wiarygodność jego deklaracji odnośnie zamieszkiwania w dystrykcie [...] i problemów z [...].
Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zakresie pkt 1-4 tej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie;
2. prawa materialnego, tj. art. 13, art. 15 oraz art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez nieobjęcie skarżącego żadną z form ochrony międzynarodowej na terytorium RP.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma on charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.
Stosownie do postanowień art. 1 ust. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że – w świetle tych postanowień – chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.
Art.1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy i podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt V SA 1765/97, niepubl.) przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy.
Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości). Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi “uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie “uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych orzeczeń wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jego wypowiedzi złożonych podczas późniejszych przesłuchań. Analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że powodem opuszczenia przez skarżącego kraju jego pochodzenia nie jest obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia ze strony władz [...], lecz problemy ekonomiczne, brak możliwości znalezienia stałej pracy czy też napięcia w stosunkach z [...] na tle wypasania przez nich bydła na polach uprawnych jego rodziny, które to przyczyny nie mają żadnego odniesienia do przesłanek warunkujących objęciem skarżącego jedną z form ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Rację ma więc organ, który w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji uznał skarżącego za migranta ekonomicznego, który opuścił kraj pochodzenia w celu poprawy warunków życia i w poszukiwaniu lepszych perspektyw i przyszłości dla siebie. Stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał, aby władze kraju pochodzenia skarżącego, prowadziły wobec niego działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 powołanej ustawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że powód, który wskazał skarżący, nie stanowi przesłanki nadania statusu uchodźcy, gdyż nie ma on charakteru prześladowań ze strony władz, ani prześladowań, przed którymi władze nie byłyby w stanie zapewnić obywatelowi należytej ochrony. Skarżący nie był nigdy zatrzymany, aresztowany, bądź skazany wyrokiem sądu.
Mając na uwadze powyższe Sąd w pełni podzielił argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
W związku z powyższym, organy administracji orzekające w sprawie słusznie uznały, że cudzoziemiec nie potrzebuje międzynarodowej ochrony, bowiem nie spełnia on przesłanek uzasadniających uznanie go za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy ani udzielenia mu ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 a.
Przechodząc do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Mając zatem na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że jest narażony na wymienione naruszenia praw człowieka, podczas gdy to na ubiegającym się o status uchodźcy spoczywa ciężar wykazania istnienia tych obaw. Skarżący nie wykazał ani nie uprawdopodobnił faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń oraz, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia. Podnoszone przez skarżącego generalne zagrożenia w kraju jego pochodzenia, nie przekładają się na indywidualne położenie skarżącego i nie będą skutkować zagrożeniami, które art. 97 powołanej ustawy wymienia, tym bardziej, że przedmiotem oceny jest sytaucja skarżącego, a nie jego ojczyzny.
Zatem, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.
Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa oraz. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na prześladowania skarżącego czy zagrożenia jego praw do życia, w tym również życia rodzinnego, wolności i bezpieczeństwa. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez skarżącego, ale też i na dokonanej ponownej ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca.
W ocenie Sądu organy obu instancji wnikliwie zbadały okoliczności sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i trafnie oceniły zgromadzony materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Organy orzekające w sprawie zbadały nie tylko panującą sytuację w [...], lecz również społeczności [...] i szczegółowo odniosły się do indywidualnej sytuacji cudzoziemca. Postępowanie dowodowe zostało właściwie przeprowadzone i w sposób wyczerpujący zebrany został materiał na temat sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, jak też dokonano trafnej analizy sytuacji wewnętrznej pod kątem potencjalnych zagrożeń dla wolności, zdrowia i życia cudzoziemca. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ poinformował skarżącego o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym wyczerpał dyspozycję art. 10 § 1 kpa.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu znajduje uzasadnienie w art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 i w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło