IV SA/Wa 2424/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-11

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o nadanie statusu uchodźcy lub udzielenie ochrony uzupełniającej może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie uprawdopodobnił uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami ze strony władz kraju pochodzenia i nie podjął prób uzyskania ochrony we własnym państwie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy ani ochrony uzupełniającej. Kluczowe było stwierdzenie braku uprawdopodobnienia uzasadnionych obaw przed prześladowaniem ze strony władz kraju pochodzenia oraz brak podjęcia prób uzyskania ochrony we własnym państwie, co jest warunkiem koniecznym do ubiegania się o ochronę międzynarodową.
Stan faktyczny
Skarżący S. G. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, twierdząc, że obawia się swojego byłego pracodawcy, który miał mu podłożyć narkotyki, co doprowadziło do skazania. Organy administracji (Szef Urzędu ds. Cudzoziemców i Rada do Spraw Uchodźców) odmówiły nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, uznając, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił uzasadnionych obaw przed prześladowaniem, a jego zeznania są ogólnikowe i mało wiarygodne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, wnosząc o uchylenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].06.2015 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej Radą) - po rozpatrzeniu w odwołania S. G. ur. [...].07.1978 roku, obywatela [...] - utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwanego dalej Szefem Urzędu) z dnia [...].04.2015 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Niniejsza decyzja obejmowała także T. K., ur. [...].11.1990 roku oraz małoletnie dzieci: A. G., ur. [...].12.2010 r. i G. G., ur. [...].08.2013 r.  Stan faktyczny i prawny sprawy ustalony przez organy obu instancji przedstawia się następująco. Rada do Spraw Uchodźców podzieliła stanowisko organu I. instancji, że S. G. nie spełnia przesłanek określonych w art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (zwanej dalej ustawą o ochronie), uzasadniających nadanie mu statusu uchodźcy oraz przesłanek udzielenia mu ochrony uzupełniającej. Wskazała, że składając przedmiotowy wniosek Cudzoziemiec oświadczył: "Grozi mi niebezpieczeństwo. Pracowałem w firmie. Chciano, abym się zwolnił, więc jak nie zgodziłem się to podłożono mi narkotyki. Boję się mojego pracodawcy i dlatego przyjechałem do Polski. Proszę o ochronę "azyl" w Polsce. " (k. 28 akt organu I. instancji). Równocześnie S. G. stwierdził, że czuł się prześladowany w kraju pochodzenia, jednak (jak oceniły Organy) nie podał żadnych konkretnych faktów lub okoliczności tych prześladowań. Oświadczył, że nie brał udziału w działaniach wojennych i nie był nigdy poddawany przemocy. Zeznał również, że w 2011 r. został zatrzymany za posiadanie narkotyków i skazany wyrokiem sądu w T. (k. 27 akt organu I. instancji). Podał też, że od 2013 roku do 2015 roku mieszkał w T. Stwierdził również, że jest zdrowy i w pełni sprawny. Podczas wywiadu statusowego S. G. zeznał, że opuścił kraj pochodzenia w obawie o własne bezpieczeństwo, po tym jak poczuł się zagrożony przez byłego pracodawcy. Według cudzoziemca w 2009 r. zarejestrował on własną działalność gospodarczą - kantor wymiany walut. Wówczas poznał G. G., który zaproponował mu pracę w swojej firmie. Po podjęciu nowej pracy wnioskodawca zorientował się, że firma zajmuje się oszustwami podatkowymi i praniem brudnych pieniędzy. W związku z tym odmówił dalszej współpracy. Wkrótce został zatrzymany przez funkcjonariuszy specjalnego departamentu operacyjnego policji i oskarżony o posiadanie narkotyków, które podrzucono mu podczas zatrzymania. Wnioskodawca nie przyznał się do posiadania narkotyków. W końcu zgodził się na zawarcie ugody procesowej z prokuratorem, w wyniku której po przyznaniu się do winy został skazany tylko na 1 rok pozbawienia wolności oraz 3 lata okresu próbnego pod dozorem policji. Dodatkowo orzeczono także karę grzywny w wysokości 5 tys. [...]. Po odbyciu kary wnioskodawca zaczął poszukiwać winnych podrzucenia mu narkotyków i skazania na więzienie. Podejrzewał swego byłego pracodawcę, którego zobaczył pewnego dnia w obecności znanych mu funkcjonariuszy policji specjalnego departamentu. Potem spotkał się z byłym pracodawcą G. G. i oskarżył go o zorganizowanie całej prowokacji. G. G. zaprzeczył, że spowodował jego zatrzymanie. Zagroził także uwięzieniem w przypadku kontynuowania próby dalszego jego oskarżania. Następnie latem 2014 r. wnioskodawca został ciężko pobity przez dwóch nieznanych mu mężczyzn. Po zgłoszeniu pobicia policji i wskazaniu prawdopodobnego sprawcy sprawa nie wyjaśniono. Wnioskodawca oświadczył, że w obawie przed ponowną prowokacją i podrzuceniem narkotyków nie zgłosił tych zdarzeń organom sprawiedliwości i nie wystąpił o zapewnienie ochrony. Postanowił wyjechać za granicę. W marcu 2015 r. wraz z rodziną przekroczył granicę polską oraz złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W dniu [...] kwietnia 2015 r. Wnioskodawca dodatkowo przesłał dokumenty, potwierdzające rejestrację działalności gospodarczej w 2006 r., skazanie na karę pozbawienia wolności, z części której został zwolniony na mocy amnestii oraz kartę informacyjną o pobycie w szpitalu w marcu 2015 r. Zdaniem Rady, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, wnioskodawca nie uprawdopodobnił jakichkolwiek naruszeń w stosunku do niego praw człowieka ze strony władz kraju pochodzenia. Organ II. instancji wyraził pogląd, że wymienione przez Cudzoziemca przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia, takie jak domniemane obawy przed groźbami byłego pracodawcy, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. Jeżeli S. G. był faktycznie bezprawnie zagrożony przez swego byłego pracodawcę, czy też bezprawnie zatrzymany przez funkcjonariuszy policji i oskarżony o posiadanie narkotyków, to powinien wówczas wystąpić do właściwych organów sprawiedliwości z formalnym wnioskiem o podjęcie stosownego postępowania w celu wyjaśnienia sprawy oraz zapewnienia ochrony. Rada podkreśliła, iż [...] jest państwem demokratycznym, w którym działają organy ścigania oraz sądownictwo. Osoba, która ubiega się o ochronę przed bezprawną działalnością osób działających w ramach państwa nie zasługuje na ochronę, jeżeli wcześniej nie próbowała uzyskać ochrony własnego państwa, nawet jeżeli szansa na efektywną ochronę byłaby nikła, a w tym przypadku szanse na uzyskanie ochrony w [...] były znaczne. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego Rada stwierdziła, że nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na domniemane obawy przed prześladowaniem, stan zdrowia lub trudne warunki życia, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. Wnioskodawca natomiast nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swoich obaw, że grozi mu niebezpieczeństwo ze strony jego pracodawcy. Zeznania cudzoziemca są bardzo ogólnikowe i mało wiarygodne, co rodzi uzasadnione wątpliwości, czy podane przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia są prawdziwe. Rada stwierdziła, że jedną z przesłanek udzielenia statusu uchodźcy jest uzasadniona obawa przed prześladowaniem. Taka obawa w sytuacji cudzoziemca natomiast nie zachodzi. Brak jest jakichkolwiek dowodów na prześladowanie, czy możliwość prześladowania wnioskodawcy przez władze państwowe. Dlatego nie spełnia on przesłanek dla nadania statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rada wyjaśniła także, iż aktualne informacje odnoszące się do kraju pochodzenia Wnioskodawcy wskazują, że sytuacja panująca w [...] jest stabilna i państwo co do zasady wywiązuje się ze wszystkich zobowiązań wewnętrznych, w tym także związanych z przestrzeganiem praw człowieka. Organy państwowe gwarantują każdemu obywatelowi bezpieczeństwo przed zagrożeniami. Działania organów ścigania są pozytywnie oceniane przez społeczeństwo [...]. Podstawowe wskaźniki dotyczące przestępczości w tym kraju wskazują na jednoznacznie na poprawę sytuacji w tym obszarze. W opinii Rady, materiał zgromadzony w sprawie i odnoszący się do aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia wnioskodawcy jest rzetelny i wystarczający do dokonania oceny ogólnych okoliczności wpływających na stan spraw cudzoziemca w kontekście ubiegania się o ochronę międzynarodową. Od października 2012 r. w [...] władzę sprawuje ugrupowanie "[...]" kierowane przez [...], które zwyciężyło w wyborach m. in. z hasłami rozliczenia i ukarania winnych nadużyć dokonanych przez ekipę uprzednio sprawującą władzę. Z pewnością też nie można mówić o tym, by obecnie w [...] miało miejsce powszechne stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Zdaniem Rady, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie można mówić o zaistnieniu przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej. Nie występuje w stosunku do niego żadne z zagrożeń wymienionych w art. 15 ustawy o ochronie. Jak wynika z zeznań cudzoziemca, nie był on nigdy prześladowany przez władze publiczne. Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła także, iż stan zdrowia Wnioskodawcy i chęć leczenia się w Polsce, nie może stanowić żadnej podstawy dla udzielenia mu statusu uchodźcy czy ochrony uzupełniającej. Fakt lepszej opieki medycznej w Polsce niż w [...], nie może stanowić żadnej przesłanki dla udzielenia z tego tytułu ochrony międzynarodowej. Ponadto Cudzoziemiec składając wniosek oświadczył, że jest zdrowy, nie przebywał poważnych łub przewlekłych chorób i jest pełnosprawny. Natomiast nic nie wskazuje na to, że jeżeli wystąpiły obecnie pewne dolegliwości, to nie może on ich leczyć w kraju pochodzenia. Rada wyraziła też przekonanie, mając na uwadze dyspozycję art. 80 k.p.a., że organ I. instancji, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego był uprawniony do oceny, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania cudzoziemca za uchodźcę. Nie zaistniały też przesłanki do udzielenia innej formy ochrony. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Rada przyznała, że ocena faktów dokonana przez organ I. instancji różni się od oceny Skarżącego, ale ocena Organu była swobodna, a nie dowolna i nie doszło do naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. We wniesionej skardze S. G. decyzji Rady zarzucił naruszenie prawa materialnego: 1. Art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie poprzez stwierdzenie, że nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy; 2. Art. 15 ustawy o ochronie poprzez stwierdzenie, że nie spełnia przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej; Zaskarżonej decyzji zarzucił też istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 i 77 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Nadmienił też, że skarga ta obejmuje również: 1. T.K., ur. [...].11.1990 r., 2. A. G., ur. [...].12.2010 r., 3. G. G., ur. [...].08.2013 r. W uzasadnieniu skargi Cudzoziemiec – powołując się na orzecznictwo NSA zaznaczył, że obawa przed prześladowaniem w rozumieniu art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji Genewskiej nie musi oznaczać, że prześladowanie jest pewne lub nawet prawdopodobne. Ustalenie statusu uchodźcy jest uzasadnione już wówczas, gdy istnieją uzasadnione podstawy do stwierdzenia możliwości prześladowania. ,,Możliwość" oznacza, że prześladowanie może mieć miejsce, chociaż nie jest pewne lub prawdopodobne, a wymaganie stwierdzenia "uzasadnionych podstaw" wskazuje na potrzebę ustalenia obiektywnych i realnych przesłanek ryzyka prześladowania. Ponadto, zgodnie z notą w sprawie ciężaru dowodu i standardu dowodowego w sprawach o przyznanie statusu uchodźcy z 16 grudnia 1998 r. Biura UNHCR, należy pamiętać o konieczności zwrócenia uwagi na szczególną sytuację osób starających się o przyznanie statusu uchodźcy oraz humanitarny cel udzielenia ochrony. Postępowanie o przyznanie statusu uchodźcy nie służy uzyskaniu pewności, ale uprawdopodobnieniu. Zgodnie z pkt. 11 wspomnianej Noty, organ rozstrzygający wiarygodność wniosku powinien brać pod uwagę takie elementy jak "racjonalność przedstawianych faktów, ogólna spójność i konsekwentność wersji wnioskodawcy, dowody potwierdzające przytoczone przez wnioskodawcę na poparcie jego oświadczeń, zgodność z powszechnie dostępną wiedzą lub ogólnie znanymi faktami oraz znane informacje o sytuacji w kraju pochodzenia. Wiarygodność stwierdza się, gdy wnioskodawca przedstawił wniosek spójny i prawdopodobny, niesprzeczny z powszechnie znanymi faktami, a przez to, po uwzględnieniu okoliczności, możliwy do przyjęcia za wiarygodny. Zauważył, że państwo uznawane jest za sprawcę prześladowania, kiedy inspiruje lub toleruje prześladowania nawet ze strony sprawców nie będących funkcjonariuszami państwa. Jeśli miejscowa ludność dopuszcza się poważnych czynów dyskryminacyjnych lub aktów wrogości, mogą one zostać uznane za prześladowanie, jeśli są świadomie tolerowane przez władze lub jeśli władze odmawiają zapewnienia skutecznej ochrony bądź nie są w stanie jej zapewnić, co miało miejsce w jego sytuacji. Stwierdził, że władze państwowe w [...] nie są w stanie zapewnić mu bezpieczeństwa przed naruszeniami ze strony osób, o których wspominał podczas swego przesłuchania. Profesjonalny pełnomocnik cudzoziemca dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...].03.2016 r. zarzucił zaniechanie przesłuchania żony cudzoziemca T.K., która również ubiegała się o status uchodźcy na terytorium RP i była stroną postępowania. Pełnomocnik zaznaczył, że Cudzoziemiec podkreślał, iż w kraju pochodzenia czuje się zagrożony, zatem Organ nie powinien koncentrować się na braku ścisłości w podawanych przez niego datach rozpoczęcia działalności w [...] 2009 czy 2006 r., a weryfikować zasadność jego twierdzeń w oparciu całokształt materiału dowodowego. Zauważył także, iż z informacji o aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca wynika m. in., że poważnym problemem jest złe traktowanie podejrzanych w aresztach policyjnych. W odpowiedzi na skargę Rada w całości podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie. Nadmienić także należy, że z informacji Urzędu ds. Cudzoziemców Wydziału Archiwum i Ewidencji Cudzoziemców wynika, że Cudzoziemiec wraz z rodziną opuścił terytorium RP i wrócił do kraju pochodzenia w dniu [...].09.2015 r. Obecne miejsce jego pobytu nie jest znane. Na wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla Skarżącego, Sąd ustanowił kuratora dla żony Skarżącego oraz jego dzieci. Obecna na rozprawie kurator przyłączyła się do skargi, popierając jej zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Szef Urzędu rozstrzygając w sprawie wniosku Cudzoziemca złożonego po dniu [...].05.2014 r., zasadnie zastosował ustawę z 13.06.2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w brzmieniu obowiązującym dla wniosków złożonych po 1.05.2014 r. Wskazał na art. 19 oraz art. 20 tej ustawy, nie znalazł bowiem podstaw do nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy oraz do udzielenia mu ochrony uzupełniającej. W ocenie Sądu, w sposób uprawniony ustaliły organy obu instancji, że S. G. nie spełnia przesłanek określonych w art. 13 ustawy o ochronie, uzasadniających nadanie statusu uchodźcy oraz przesłanek wymienionych w art. 15 tej ustawy, pozwalających na udzielenie mu ochrony uzupełniającej. Przede wszystkim trafnie wskazała Rada, że ustawa o ochronie zawiera zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy - nie obejmuje on ofiar wojen, napiętej sytuacji w kraju pochodzenia, klęsk żywiołowych, sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Odnosząc się do zeznań złożonych przez S. G., celnie podniosła Rada, że dyrektywa Rady Wspólnot Europejskich z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Nr 2004/83/WE) w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony - definiuje prześladowania w sposób następujący: akty prześladowania w rozumieniu Artykułu l A Konwencji Genewskiej muszą: a/ być wystarczająco poważne ze względu na swoją istotę lub powtarzalność, żeby stwarzały poważne naruszenie praw człowieka (...); b/ być kumulacją różnych działań, w tym takich naruszeń praw człowieka, które są wystarczająco poważne ze względu na oddziaływanie na jednostkę (...)" Analogiczny przepis zawiera art. 13 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego trafnie przyjęto - w świetle wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego – że Wnioskodawca nie spełnia wskazanych przesłanek. Nie uprawdopodobnił bowiem, by miały miejsce jakiekolwiek naruszenia praw człowieka w stosunku do niego ze strony władz kraju pochodzenia. Wskazane przez Cudzoziemca przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia, takie jak domniemane obawy przed groźbami byłego pracodawcy, nie mogły stanowić podstawy dla stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. Materiały dotyczące aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia Cudzoziemca, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy potwierdzają, że [...] jest państwem demokratycznym, w którym działają organy ścigania oraz sądownictwo. Jeżeli więc S. G. był faktycznie bezprawnie zagrożony przez swego byłego pracodawcę, czy też bezprawnie zatrzymany przez funkcjonariuszy policji i oskarżony o posiadanie narkotyków, to powinien wówczas wystąpić do właściwych organów sprawiedliwości z formalnym wnioskiem o podjęcie stosownego postępowania w celu wyjaśnienia sprawy oraz zapewnienia ochrony. Trafnie zauważyła Rada, że osoba, która ubiega się o ochronę przed działalnością bezprawną osób działających w ramach państwa nie zasługuje na ochronę, jeżeli wcześniej nie próbowała uzyskać ochrony własnego państwa, nawet jeżeli szansa na efektywną ochronę byłoby nikłe, a w tym przypadku szanse na uzyskanie ochrony w [...] były znaczne. Skarżący natomiast takiej próby nie podjął. W kontekście wyjaśnień złożonych przez Cudzoziemca, zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie obaw ze strony swego pracodawcy, a jego zeznania są bardzo ogólnikowe i mało wiarygodne, co rodzi uzasadnione wątpliwości, czy podane przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia są prawdziwe. Odnotować bowiem należy, że cudzoziemiec zeznał, iż w 2014 r. został pobity przez dwóch nieznanych mężczyzn, podczas gdy składając wniosek oświadczył, że w kraju pochodzenia nie doświadczył żadnej przemocy fizycznej. Należy mieć na względzie, że główną przesłanką stosowania Konwencji Genewskiej są zindywidualizowane, uzasadnione obawy danej osoby przed prześladowaniem z powodów ściśle określonych w Konwencji, a nie istniejąca generalnie sytuacja w kraju jej pochodzenia, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie (por. m. in. wyrok z dnia 13.06.2003 r. sygn. akt V SA 2582/02). W tym kontekście należy się odwołać do stanowiska Wysokiego Komisarza ONZ do Spraw Uchodźców wyrażonego w podręczniku pt. "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" (Genewa 1992, s. 20). Uznaje on, że pojęciu "obawy" - która jest stanem umysłu i elementem subiektywnym - towarzyszy określenie "uzasadniona". Oznacza to, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny - oba muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania, czy istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem. W rozpatrywanej sprawie, z materiałów dostępnych organom administracji wynikał brak podstaw do twierdzenia, że Cudzoziemiec jest narażony na prześladowania w rozumieniu cyt. ustawy. Nie zachodziło też ryzyko obawy o naruszenie praw zagwarantowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. S. G. w toku procedury statusowej nie oświadczył, aby był ścigany lub poszukiwany przez podmioty sprawujące władzę w kraju pochodzenia. [...] opuścił legalnie i bez problemu, na podstawie ważnego paszportu wydanego w 2015 r. W tym stanie rzeczy trafnie przyjęły Organy, że nie ma żadnych przesłanek wskazujących na zindywidualizowane, rzeczywiste ryzyko doznania krzywdy przez Wnioskodawcę. Rada mogła zatem przyjąć, że świadczy to o braku prześladowań i jest to kolejny dowód wskazujący na brak zagrożeń ze strony władz kraju pochodzenia. Wobec tych okoliczności, obawy cudzoziemca, że może mu coś grozić w razie powrotu do kraju pochodzenia, nie znajdowały realnego uzasadnienia. Zgodnie z przepisem art. 48 cyt. ustawy, w przypadku gdy Wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, tj. gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić cudzoziemca na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1/ orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2/ tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3/ poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, że Cudzoziemiec narażony jest na któreś z wymienionych zagrożeń, co trafnie stwierdziły Organy obu instancji. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że postępowanie to przeprowadzone zostało prawidłowo. Organ I. instancji przesłuchał Skarżącego za jego zgodą w języku [...]. Po zakończonym przesłuchaniu protokół przesłuchania, jako zgodny ze złożonymi zeznaniami Skarżący podpisał. Jednocześnie Organ I. instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Nadto treść protokołu przesłuchania wskazuje na to, że jego celem było dokonanie ustaleń niezbędnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Cudzoziemiec dołączył też do akt sprawy dokumenty, których trafnej oceny dokonał Organ. Więcej zaś wniosków dowodowych Cudzoziemiec nie zgłaszał. W szczególności Cudzoziemiec nie wnosił o przesłuchanie swej żony T. K., na okoliczność istnienia podstaw do objęcia go wraz z rodziną ochroną międzynarodową. Wobec tego zarzut pełnomocnika Skarżącego w tym przedmiocie nie mógł prowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Nadmienić bowiem należy, że w myśl art. 43 ustawy o ochronie, organ ma co do zasady obowiązek przesłuchania wnioskodawcy, w celu wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast ust. 3 art. 43 cyt. ustawy wyraźnie stanowi, że przesłuchanie odbywa się bez obecności osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, chyba że organ prowadzący postępowanie uważa jej obecność za konieczną dla wyjaśnienia sprawy. W nawiązaniu do wskazanej normy należy mieć na względzie, że w przesłuchaniu statusowym zapytano Cudzoziemca o przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia przez jego żonę. Cudzoziemiec na pytanie - "Z jakich przyczyn Pana żona wyjechała z kraju pochodzenia ?" odpowiedział - "Żona wyjechała z tych samych powodów. Jesteśmy rodziną, nie mogłem jej zostawić". Należy zatem przyjąć, że zgodnie z twierdzeniem swego męża Cudzoziemka nie miała własnych podstaw do ubiegania się o objęcie ochroną międzynarodową. Jej ewentualne zeznania mogły zatem jedynie potwierdzić oświadczenia złożone już przez jej męża. Nie wniosłyby więc niczego nowego w sprawie. Z tego względu Organ miał prawo uznać, że obecność przy przesłuchaniu statusowym S. G. żony Cudzoziemca nie była konieczna dla wyjaśnienia sprawy. Nie można zgodzić się też z argumentacją pełnomocnika skarżącego, że postępowanie to przeprowadzone zostało przy niedostatecznym wyjaśnieniu stanu sprawy. Jak już wskazano organy obu instancji w sposób właściwy ustaliły jej stan. Przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe w rozumieniu art. 80 k.p.a., właściwie stosując art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a wyraz swym rozważaniom dały w prawidłowo sporządzonych decyzjach, z zastosowaniem zasad wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Przy tym Rada dopełniła również wymogu przeprowadzenia postępowania z poszanowaniem art. 15 k.p.a., ponownie rozpatrując sprawę w jej całokształcie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło