IV SA/Wa 2425/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) sędzia WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. S. i G. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającej je postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r., nr [...], znak [...], utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., którym zawieszono z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną (D.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] stanowiącą działkę o nr ew. [...] , obręb [...] o pow. 1291 m2 zajętą pod drogę publiczną. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że powodem zawieszenie postępowania jest konieczność wydania przez Wojewodę [...] decyzji deklaratoryjnej o przejściu z dniem 1 stycznia 1999 r na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego przedmiotowej nieruchomości. Dopiero wtedy będzie możliwe ustalenie odszkodowania za zajęty pod drogi publiczne grunt. Poza tym decyzja deklaratoryjna Wojewody [...] określa jednoznacznie powierzchnię gruntu zajętego pod drogę publiczną a więc elementy niezbędne do ustalenia wysokości odszkodowania. Brak takiej decyzji stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu o ustalenie wysokości opłaty i wypłatę odszkodowania. To z kolei stanowi, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przesłankę do zawieszenie postępowania administracyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli skarżący S. S. i G. S. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: -art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu że działka o nr ew. [...] została zajęta pod drogę publiczną podczas gdy stanowi ona drogę wewnętrzną "pod dojazd i dojście" do pozostałych nowopowstałych działek oraz pominięcie wyroku Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt [...]; -art. 8 K.p.a. poprzez pominięcie ww. wyroku Sądu Okręgowego [...] i treści uzasadnienia z którego jednoznacznie wynika, że przejście własności przedmiotowej działki nastąpiło z dniem uzyskania prawomocności decyzji podziałowej a wpis miasta [...] jako właściciela tej nieruchomości nastąpił na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z 29 maja 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Organ powinien w związku z tym ustalić odszkodowanie a nie zawieszać postępowanie w tym przedmiocie; -art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uznanie, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia wymienionego w postanowieniu zagadnienia wstępnego podczas gdy Sąd Okręgowy [...] rozstrzygnął, że wpisanie [...] jako właściciela działki o nr ew. [...] było zgodne z prawem; -art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania zamiast wydania decyzji o odszkodowaniu; -art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez przyjęcie, że znajdują one zastosowanie do działki nr [...] pomimo, że w dniu 1 stycznia 1999r. stanowiła ona własność [...] i nie została zajęta pod drogi publiczne a podmiot ten wpisał swe prawa do księgi wieczystej. Skarżący wnieśli o uchylenie obu postanowień. W uzasadnieniu skargi wskazali że wydanie decyzji deklaratoryjnej w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest zbędne gdyż [...] ujawnione jest jako właściciel w księdze wieczystej [...]. Wpis nastąpił na wniosek Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Toczyło się postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym – skarżący domagali się ujawnienia ich praw w księdze wieczystej tej nieruchomości, jednakże zostało prawomocnie oddalone. Sąd prawomocnie rozstrzygnął o tytule [...] do tej nieruchomości. W związku z tym brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Na wstępie wskazać należy, że prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 11 października 2016 r. Sąd uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę, działka o nr ew. [...] przy ulicy [...] w [...] a więc ten o którym mowa w niniejszej sprawie. W wyroku tym Sąd stwierdził, że "okoliczność że stan prawny nieruchomości nie został potwierdzony decyzją deklaratoryjną wydawaną w trybie art. 73 ust. 3 ustawy z 1989 r Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie ma żadnego wpływu na rozpoznanie wniosku o wypłatę odszkodowania, skoro prawo do nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej na podstawie decyzji podziałowej. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 33/07 stwierdzono, że "art. 73 przepisów wprowadzających nie przewiduje bezpośredniego związku pomiędzy postępowaniem wojewody w sprawie potwierdzenia wywłaszczenia a sprawą odszkodowawczą prowadzoną przez starostę. Nie wprowadza też obowiązku legitymowania się ostateczną decyzją wojewody do zgłoszenia zamiaru uzyskania odszkodowania. Poglądy te przywołał NSA w wyroku z 15 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2730/12" Wywody te zachowują aktualność a organ rozpoznający sprawę o odszkodowanie związany jest, na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270), dalej "P.p.s.a.", oceną prawną sądu. W związku z tym Sąd w podobnym składzie uznał, że organ dopuścił się naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z 144 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dotychczasowe postępowanie organu, który od ponad 10 lat nie rozpoznaje wniosku skarżących o odszkodowanie (sprawa IV SA/WA 1797/16) narusza art. 9 i 8 K.p.a. i w przypadku gdy naruszenia te będą się powtarzać może być powodem zastosowania wobec organu art. 155 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, organ nie dopuścił się natomiast naruszenia art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ponieważ naruszenie to miałoby miejsce gdyby organ odmówił wydania decyzji odszkodowawczej w sytuacji w której istniałyby podstawy do ustalenia odszkodowania a nie w sytuacji gdy stwierdził jedynie przemijające przeszkody uniemożliwiające merytoryczne rozstrzygnięcie. Inne pozostają poza oceną prawną sądu w niniejszej sprawie. Sąd oceniał jedynie czy istniały w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na zagadnienie wstępne. Takie w tej sprawie nie występuje. Skoro w księdze wieczystej ujawnione jest jako właściciel [...] na podstawie decyzji podziałowej to istnieje podmiot który zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania z tytułu utraty prawa do gruntu na podstawie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (D.U. 133, poz. 872). Powyższe skutkuje koniecznością podjęcia przez organ czynności w wyniku których rozpoznany zostanie złożony przez organ w 2005 r. wniosek o wypłatę odszkodowania. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.