IV SA/Wa 2427/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-29
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, polegające na pominięciu spadkobierców zmarłych współwłaścicieli nieruchomości, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej o wymeldowaniu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi wystąpienie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie zasady czynnego udziału strony, w tym pominięcie spadkobierców zmarłych współwłaścicieli nieruchomości, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co obliguje sąd do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt b p.p.s.a.Stan faktyczny
Współwłaścicielka domu wniosła o wymeldowanie M. R. z pobytu stałego, twierdząc, że nie zamieszkuje ona pod wskazanym adresem. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu M. R. Wojewoda Mazowiecki utrzymał tę decyzję w mocy. M. R. złożyła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego. W toku postępowania sądowego ujawniono, że w postępowaniu administracyjnym nie brały udziału spadkobiercy zmarłych współwłaścicieli nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2008 roku sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) września 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej M. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 28 lipca 2006r. D.B. współwłaścicielka domu usytuowanego przy ul. (...) w W. wniosła o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. M. R. podnosząc, iż nie zamieszkuje ona pod wskazanym adresem od kilku miesięcy.
Decyzją z dnia (...) lipca 2007r. Prezydent W. po rozpoznaniu wniosku D. B. i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006r. nr 139 poz. 663 z późn. zm.) orzekł o wymeldowaniu M. R. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W .
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się M. R., która pismem z dnia 10 sierpnia 2007r. złożyła odwołanie zarzucając organowi niewyjaśnienie stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszenie art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji i dowodach osobistych. Wyjaśniła, iż w przedmiotowym lokalu od kilku miesięcy rzeczywiście bywa rzadziej co jest związane z zameldowaniem na pobyt czasowy w mieszkaniu jej znajomych które zobowiązała się pilnować podczas ich nieobecności. Jednakże nigdy jej zamiarem nie było opuszczenie miejsca stałego zameldowania gdzie mieszkają jej rodzice. Tam znajduje się jej centrum życiowe.
Decyzją z dnia (...) września 2007r. nr (...) Wojewoda Mazowiecki działając na podstawie art. 138 § 1. pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M. R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w tym przede wszystkim zeznania administratorki domu p. E. B. oraz matki wnioskodawczyni p. B. B. potwierdziły fakt niezamieszkiwania M. R. w miejscu stałego zameldowania. Zatem spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła
1
miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Pismem z dnia 12 listopada 2007r. M. R. skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując na błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji oraz niewłaściwą ocenę materiału dowodowego. Zarzuciła organom zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, iż decyzje o wymeldowaniu oparły wyłącznie na zeznaniach osób bezpośrednio zainteresowanych wymeldowaniem skarżącej tj. administratorki domu oraz matki wnioskodawczyni, a za niewiarygodne uznały korzystne dla niej zeznania rodziców. Ponadto organ nie przesłuchał sąsiadów zamieszkujących na tym samym piętrze na którym znajduje się lokal nr (...), a ich zeznania zdaniem skarżącej mogły potwierdzić fakt jej zamieszkiwania pod wskazanym adresem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia 25 lutego 2008r. M. R. podtrzymała skargę wskazując dodatkowo, iż w toczącym się postępowaniu administracyjnym nie brały udziału wszystkie zainteresowane strony tj. spadkobiercy współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. (...) w W. Wyjaśniła, iż udało się odnaleźć te osoby i wyraziły one chęć uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym wymeldowania skarżącej z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. Dodatkowo na rozprawie w dniu 29 lutego 2008r. pełnomocnik skarżącej J. R. wniósł o zawieszenie postępowania sądowego w związku z ujawnieniem się spadkobierców współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. (...) w W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art.145 §1 ust.1 pkt b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a) sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art.145 § 1 i art. 145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego tj. dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. I tak zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4
2
k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Podkreślić przy tym należy, że dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 §1 ust.1 pkt b nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2000r., II RN 200/01 OSNP 2003, nr 24, poz.582). Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanka wznowienia postępowania uzasadniająca uchylenie decyzji przez sad administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (treść decyzji).
Jak wynika z załączonego do akt administracyjnych odpisu księgi wieczystej współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości poza wnioskodawczynią D. B. byli również A. B. i W. A. Jednocześnie brak w aktach sprawy dowodów wskazujących, aby organy prowadzące postępowanie administracyjne podjęły jakiekolwiek działania mające na celu ustalenie następców prawnych zmarłych współwłaścicieli. Tym samym żadnej z tych osób nie doręczono zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania M. R. z pobytu stałego, nie doręczano im także wydawanych w sprawie decyzji administracyjnych.
Z powyższego wynika zatem, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji administracyjnej pominięto spadkobierców zmarłych współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. (...), co upoważnia do stwierdzenia, że w sprawie naruszono zasadę zapewnienia im czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia im przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 k.p.a.). To uchybienie przepisom procedury, stanowiące podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a) obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 §1 ust.1 pkt b p.p.s.a do uchylenia zaskarżonej decyzji. Tym samym Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na ujawnienie się pozostałych uczestników postępowania, albowiem okoliczność ta stanowiła podstawę do
do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Jednocześnie ponieważ sprawa ponownie będzie przedmiotem rozpoznania przez organy administracji publicznej - zdaniem Sądu przedwczesne byłoby ustosunkowywanie się do zarzutów podniesionych w skardze. Albowiem w toku postępowania skarżące będą mogły ponownie przedstawić swoje stanowisko, żądając uzupełnienia materiału dowodowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło