IV SA/Wa 2429/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-01
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżeństwo niepełnosprawnych emerytów, posiadające znaczny majątek, ale nieprzynoszący dochodu i trudny do zbycia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniono to tym, że dochody małżonków z emerytury i renty, mimo posiadania znacznego majątku, nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co potwierdza również fakt otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej.Stan faktyczny
M. G. i R. G. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący są małżeństwem, osobami niepełnosprawnymi w znacznym stopniu, z licznymi schorzeniami. Ich dochody to emerytura i renta, a także świadczenia z pomocy społecznej. Są współwłaścicielami nieruchomości, które ze względu na stan techniczny i położenie nie nadają się do użytkowania lub sprzedaży. Wykazali znaczne wydatki gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 1 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. i R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. i R. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla M. G. i R. G. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.
M. G. i R. G. , w złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 12 września 2018 r., zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący są małżeństwem i wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Obydwoje są osobami niepełnosprawnymi w znacznym stopniu, cierpiącymi na liczne schorzenia. Źródła utrzymania małżonków stanowią: emerytura R. G. w wysokości 1.250 zł miesięcznie oraz renta M. G. w wysokości 910 zł miesięcznie. We sierpniu i wrześniu bieżącego roku skarżący otrzymali ponadto świadczenia z pomocy społecznej w wysokości 100 zł (w sierpniu) i 130 zł (we wrześniu). Państwo G. współwłaścicielami w ½ części (38,8 m2) domu wybudowanego na początku ubiegłego wieku (parter 115 m2 + poddasze 17 m2). Dach i ściana budynku wymagają wymiany. Wnioskodawcy są ponadto współwłaścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 3,22 ha z jeziorem, a także właścicielami działki siedliskowej o powierzchni 62,65 a. Nieruchomości nie nadają się do użytkowania lub sprzedaży, ze względu – jak podali – na bliskość cmentarza i zanieczyszczenie ściekami. Państwo G. nie dysponują zasobami pieniężnymi, ani wartościowymi przedmiotami.
Skarżący wykazali następujące wydatki gospodarstwa domowego: energia elektryczna (219 zł), gaz (218 zł), woda (142 zł), telefon (44 zł), telewizja (60 zł), leki (155,21 zł), wywóz śmieci (29 zł), opróżnienie szamba (170 zł), dojazdy na niezbędne zabiegi medyczne (250 zł), leki (171 zł), a także środki czystości, higieny osobistej i materiały biurowe. Nie podali, jakich okresów rozliczeniowych dotyczą podane kwoty wydatków.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Uwzględniwszy wysokość dochodu skarżących z emerytury i renty (w sumie 2.160 zł netto miesięcznie, co daje nieco ponad 1.080 zł na osobę), wykazane przez nich źródła wydatków gospodarstwa domowego oraz aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, należy stwierdzić, że środki pozostające do dyspozycji Państwa G. nie pozwalają im na poczynienie oszczędności z przeznaczeniem na inne cele niż konieczne utrzymanie. Biorąc przy tym pod uwagę, że skarżący nie mają zasobów pieniężnych, ani nie dysponują majątkiem, który mogliby zbyć w celu uzyskania dodatkowych środków, należy stwierdzić, że spełniają oni przesłanki przyznania prawa pomocy wnioskowanym zakresie.
Bark możliwości samodzielnego wygospodarowania dodatkowych środków, które pozwoliłyby na poniesienie choćby części kosztów postępowania, potwierdza także fakt otrzymywania przez wnioskodawców świadczeń z pomocy społecznej, które zasadniczo przyznawane są w oparciu o kryterium niskiego dochodu i mają na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
- Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło